Ενόψει της πρώτης κοινής γενικής απεργίας στην Ισπανία από το 2012, το Euronews συγκρίνει πόσο κοστίζει στις οικονομίες της Ευρώπης μια ημέρα απεργιακών κινητοποιήσεων.
Την τελευταία φορά που τα δύο μεγαλύτερα συνδικάτα της Ισπανίας προκήρυξαν μαζί γενική απεργία, τον Νοέμβριο του 2012, η χώρα βρισκόταν σε βαθιά κρίση λιτότητας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Δεκατέσσερα χρόνια αργότερα, οι Ισπανοί εργαζόμενοι θα επιχειρήσουν ξανά να παραλύσουν τη χώρα.
Αυτή τη φορά τα αιτήματα αφορούν τα βασικά και ακούγονται σχεδόν τα ίδια στη Μαδρίτη, το Παρίσι, τις Βρυξέλλες και τη Ρώμη: ενοίκια που να αντέχουν τα νοικοκυριά, μισθοί που να συμβαδίζουν με τις τιμές και δημόσιες υπηρεσίες που να λειτουργούν.
Η 24ωρη απεργία που έχουν προκηρύξει για την Τετάρτη τα συνδικάτα Comisiones Obreras και Unión General de Trabajadores γίνεται 18 ημέρες πριν από τις πρόωρες βουλευτικές εκλογές της Ισπανίας στις 29 Νοεμβρίου.
Η Ισπανία δεν είναι μόνη.
Η Γαλλία είχε μια πανεθνική ημέρα απεργιών και διαδηλώσεων για το κόστος ζωής στις 5 Νοεμβρίου. Το ιταλικό συνδικάτο CGIL έχει προκηρύξει γενική απεργία για τις 20 Νοεμβρίου και τα βελγικά συνδικάτα έχουν απειλήσει με μία για την εβδομάδα της 23ης Νοεμβρίου.
Ήδη το περασμένο έτος ήταν ιδιαίτερο.
Προκαταρκτικά στοιχεία από το Ευρωπαϊκό Συνδικαλιστικό Ινστιτούτο (European Trade Union Institute - ETUI), ένα ερευνητικό κέντρο με έδρα τις Βρυξέλλες, δείχνουν ότι το 2025 ήταν η χρονιά με τις περισσότερες απεργίες στην ΕΕ από το 1991.
Το ερώτημα είναι ποιες οικονομίες πληρώνουν το μεγαλύτερο τίμημα.
Τον μεγαλύτερο λογαριασμό θα πλήρωνε η Γερμανία
Ο πιο απλός τρόπος να συγκριθούν οι χώρες είναι να εφαρμοστεί ο ίδιος τύπος σε καθεμία.
Λαμβάνεται η ετήσια οικονομική παραγωγή μιας χώρας, που μετριέται με το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ), και διαιρείται με το 365 για να προκύψει η ημερήσια παραγωγή. Στη συνέχεια υποτίθεται ότι ένας στους πέντε εργαζόμενους σταματά να δουλεύει και ότι χάνεται περίπου το ένα πέμπτο της ημερήσιας παραγωγής.
Με αυτή τη βάση, η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία της Ευρώπης, θα έχανε σε μία μόνο ημέρα περίπου 2,5 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τα στοιχεία ΑΕΠ της Eurostat για το 2025.
Η Γαλλία έρχεται δεύτερη με περίπου 1,6 δισ. ευρώ, ακολουθεί η Ιταλία με περίπου 1,2 δισ. ευρώ.
Η Ισπανία θα έχανε περίπου 930 εκατ. ευρώ. Η οικονομία της παρήγαγε πέρυσι 1,69 τρισ. ευρώ, που αντιστοιχούν σε περίπου 4,6 δισ. ευρώ την ημέρα.
Οι μικρότερες οικονομίες έχουν μικρότερους λογαριασμούς. Μια απεργία αντίστοιχης κλίμακας θα κόστιζε στο Βέλγιο περίπου 350 εκατ. ευρώ και στην Πορτογαλία περίπου 170 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται για μια κατά προσέγγιση εκτίμηση. Οι απεργίες σπάνια κατανέμονται ομοιόμορφα: Χτυπούν κυρίως τις μεταφορές, τα σχολεία και τις δημόσιες υπηρεσίες, ενώ πολλά εργοστάσια και γραφεία συνεχίζουν να λειτουργούν.
Γιατί μεγάλο μέρος του λογαριασμού δεν πληρώνεται ποτέ
Τα εθνικά λογιστικά στοιχεία δίνουν μια πολύ ηπιότερη εικόνα από τις εκτιμήσεις κόστους που δημοσιεύονται πριν από κάθε απεργία.
Η Γαλλία είναι το καλύτερο παράδειγμα, καθώς οι στατιστικολόγοι της έχουν μετρήσει αρκετές φορές την επίδραση των απεργιών. Η Τράπεζα της Γαλλίας εκτίμησε ότι οι απεργίες για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού τον Μάρτιο και τον Απρίλιο του 2023 μείωσαν την ανάπτυξη της γαλλικής οικονομίας κατά περίπου 0,1 ποσοστιαία μονάδα στο πρώτο τρίμηνο εκείνης της χρονιάς.
Διαπίστωσε στη συνέχεια μια ανάκαμψη περίπου 0,1 μονάδας στο δεύτερο τρίμηνο. Με άλλα λόγια, το μεγαλύτερο μέρος της χαμένης δραστηριότητας ανακτήθηκε μέσα σε τρεις μήνες.
Η Τράπεζα της Γαλλίας σημείωσε ότι αυτό ήταν σε συμφωνία με τη γαλλική στατιστική υπηρεσία INSEE, η οποία είχε εκτιμήσει ότι τα κοινωνικά κινήματα της άνοιξης του 2018 είχαν μειώσει το ΑΕΠ κατά περίπου 0,1 μονάδα.
Ο λόγος είναι απλός: Μια απεργία δεν είναι σαν μια πυρκαγιά που καταστρέφει αποθέματα. Το φορτίο τελικά αποστέλλεται, το ραντεβού στο νοσοκομείο επαναπρογραμματίζεται και το εργοστάσιο δουλεύει μια επιπλέον βάρδια την επόμενη εβδομάδα.
Ορισμένες απώλειες όμως είναι μόνιμες και τις επωμίζονται συγκεκριμένοι άνθρωποι. Οι απεργοί χάνουν το ημερομίσθιο, οι κυβερνήσεις χάνουν τους φόρους από δραστηριότητα που δεν πραγματοποιείται ποτέ, ενώ οι αεροπορικές εταιρείες και τα ξενοδοχεία δεν μπορούν να ανακτήσουν μια ακυρωμένη πτήση ή ένα άδειο δωμάτιο.
Το Βέλγιο δείχνει ότι ο πραγματικός κίνδυνος είναι η επανάληψη
Το Βέλγιο δείχνει τι συμβαίνει όταν οι απεργίες παύουν να είναι μεμονωμένα γεγονότα.
Σύμφωνα με το ETUI, η χώρα έχασε 1.354.845 εργάσιμες ημέρες λόγω απεργιών το 2025, δηλαδή 313 ημέρες για κάθε 1.000 εργαζόμενους. Αυτό έσπασε το προηγούμενο ρεκόρ των 299 ημερών, που είχε καταγραφεί το 1993.
Το χάσμα με τις γειτονικές χώρες είναι μεγάλο.
Στην Ολλανδία, 23 απεργίες κόστισαν σχεδόν 60.000 εργάσιμες ημέρες το 2025, σύμφωνα με τη στατιστική υπηρεσία της χώρας Statistics Netherlands (CBS).
Στη Γερμανία, το Ινστιτούτο Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών WSI εκτιμά ότι χάθηκαν περίπου 645.000 ημέρες το 2025, κάτω από τη μακροπρόθεσμη τάση, σε μια οικονομία σχεδόν επτά φορές μεγαλύτερη από εκείνη του Βελγίου.
Αυτό είναι που δεν αποτυπώνουν οι εκτιμήσεις για το κόστος μιας μεμονωμένης ημέρας απεργίας. Μια μόνο ημέρα αναπληρώνεται γρήγορα, αλλά οι απεργίες κάθε μήνα αφήνουν μόνιμο αποτύπωμα στην οικονομία.
Το ηλεκτρικό δίκτυο θα δώσει τον πρώτο απολογισμό
Η Ισπανία έχει έναν ασυνήθιστο τρόπο να μετρά πόσοι απεργούν: Τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας.
Κατά τη γενική απεργία του Νοεμβρίου 2012, το υπουργείο Εσωτερικών ανέφερε ότι νωρίς το πρωί η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας ήταν 11,4% χαμηλότερη από το συνηθισμένο για εκείνη την ώρα της ημέρας, με βάση τα δεδομένα του διαχειριστή του δικτύου Red Eléctrica. Στην απεργία του Μαρτίου 2012, η πτώση την ίδια ώρα ήταν 15,4%.
Τα στοιχεία του δικτύου αναμένεται να δώσουν και πάλι την πρώτη εκτίμηση για τη συμμετοχή την Τετάρτη, πριν τα συνδικάτα και η κυβέρνηση δώσουν τις δικές τους, συνήθως πολύ διαφορετικές, εκτιμήσεις.
Η εναέρια κυκλοφορία παραμένει αβέβαιη. Μέχρι τη Δευτέρα, η κυβέρνηση δεν είχε δημοσιεύσει τις ελάχιστες υποχρεωτικές αεροπορικές υπηρεσίες για την ημέρα της απεργίας, παρότι στην προκήρυξη περιλαμβάνονται οι εργαζόμενοι στα αεροδρόμια και τις αεροπορικές εταιρείες.
Οι επενδυτές έχουν αντιδράσει ελάχιστα
Μέχρι στιγμής, οι αγορές δεν δείχνουν ανησυχία. Ο ισπανικός δείκτης IBEX 35 έκλεισε τη Δευτέρα στις 19.742,5 μονάδες, ενισχυμένος κατά 14,1% από την αρχή του έτους και περίπου 3% κάτω από το ιστορικό του υψηλό, τις 20.356,5 μονάδες.
Ακόμη καλύτερα τα έχουν πάει οι εταιρείες που εκτίθενται περισσότερο σε μια ημέρα απεργίας.
Η Meliá Hotels International, μία από τις μεγαλύτερες ξενοδοχειακές αλυσίδες της Ισπανίας, έχει δει τη μετοχή της να ενισχύεται κατά 38% φέτος. Η Aena, που διαχειρίζεται τα περισσότερα ισπανικά αεροδρόμια, καταγράφει άνοδο 21%.
Για τους επενδυτές, μια ημέρα απεργίας μοιάζει με καταιγίδα που καθυστερεί τις πτήσεις για μία ημέρα. Το Βέλγιο δείχνει την άλλη εκδοχή: Απεργίες τόσο συχνές ώστε να αποτελούν μόνιμο χαρακτηριστικό της οικονομίας.
Για την Ισπανία, το κόστος της απεργίας της Τετάρτης θα μετρηθεί σε χαμένες ώρες. Το αν το ευρύτερο κύμα διαμαρτυριών θα αλλάξει κάτι θα κριθεί στην κάλπη στις 29 Νοεμβρίου.