Σύμφωνα με μελέτη, τα περιστατικά είναι μέχρι πέντε φορές περισσότερα από τα καταγεγραμμένα
Από προκλητικές ατάκες έως σωματική παρενόχληση: πάνω από το 60% των γυναικών στις Ένοπλες Δυνάμεις της Γερμανίας έχουν ήδη βιώσει κάτι τέτοιο στα στρατόπεδα. Αυτό αποκαλύπτει μια νέα μελέτη για τα κρυφά φαινόμενα, την οποία παρουσίασε την Τετάρτη ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους (SPD).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε μια ανώνυμη διαδικτυακή έρευνα, οι γυναίκες στρατιώτες μπόρεσαν να απαντήσουν λεπτομερώς σε 41 ερωτήσεις. Τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν μια εικόνα της κατάστασης που προκαλεί σοκ. «Η έκταση της σεξουαλικής κακομεταχείρισης υπερβαίνει σημαντικά τα γνωστά στοιχεία των καταγγελιών», δήλωσε ο Πιστόριους σε ανακοίνωση μετά την παρουσίαση της έκθεσης. Μόνο λιγότερο από το ένα τρίτο των περιπτώσεων έχει καταγγελθεί. «Η μελέτη δείχνει ότι η έκταση της σεξουαλικής κακοποίησης είναι 3 έως 5 φορές υψηλότερη από τις καταγγελθείσες περιπτώσεις», συμπληρώνει και ο Γενικός Επιθεωρητής Κάρστεν Μπρόιερ.
Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν ότι η σεξουαλική βία και η παρενόχληση αποτελούν συστημικό πρόβλημα εντός της Ομοσπονδιακής Άμυνας. Εκπρόσωποι του κλάδου φοβούνται ότι η έκθεση θα μπορούσε να αποθαρρύνει νέες υποψήφιες.
«Ο σεβασμός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας είναι η ύψιστη συνταγματική μας αρχή. Αποτελεί, όπως και ο αμοιβαίος σεβασμός, η συναδελφικότητα, η συντροφικότητα και η υπεύθυνη ηγεσία, μία από τις θεμελιώδεις αξίες των Ενόπλων Δυνάμεών μας», εξηγεί ο Πιστόριους σε πρόλογο του σχεδίου δράσης κατά της σεξουαλικής κακοποίησης.
«Η σεξουαλική βία και η σεξουαλική κακομεταχείριση είναι ασυμβίβαστες με αυτό το θεμέλιο αξιών και δεν έχουν θέση στις Ένοπλες Δυνάμεις της Γερμανίας», συνεχίζει ο Πιστόριους. Ο υπουργός Άμυνας αναμένει από όλα τα μέλη των Ενόπλων Δυνάμεων να συμπεριφέρονται με σεβασμό ο ένας προς τον άλλον.
Τέσσερα επίπεδα σεξουαλικής βίας στις Ένοπλες Δυνάμεις της Γερμανίας
Οι 4.000 από τους στρατιώτες που απάντησαν στο ερωτηματολόγιο ανέφεραν ότι έχουν ήδη υποστεί σεξουαλική παρενόχληση κατά τη διάρκεια της θητείας τους. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, αυτό αντιστοιχεί σε ποσοστό άνω του 60% των στρατιωτών. «Ιδιαίτερα συχνά επηρεάζονται, κάτι που δεν αποτελεί έκπληξη, οι νέες γυναίκες στις κατώτερες βαθμίδες», ανέφερε ο Πιστόριους σε δήλωσή του. Όσον αφορά τους άνδρες, οι στρατιώτες που δεν είναι ετεροφυλόφιλοι επηρεάζονται δυσανάλογα περισσότερο. «Οι δράστες είναι κατά συντριπτική πλειοψηφία άνδρες», δήλωσε ο ομοσπονδιακός υπουργός Άμυνας.
Η έρευνα διεξήχθη με βάση ένα σύστημα τεσσάρων επιπέδων. Στην πρώτη κατηγορία, οι γυναίκες μπορούσαν να δηλώσουν εάν είχαν ήδη υποστεί σεξουαλικά σχόλια ή ασελγείς παρατηρήσεις. Αυτές τις εμπειρίες μοιράζονται σχεδόν το 40% των ερωτηθέντων γυναικών στρατιωτικών και το 16% των ερωτηθέντων ανδρών.
Το 15% ανέφερε ότι δέχτηκε παρενόχληση με φωτογραφίες που τραβήχτηκαν παρά τη θέλησή τους ή που τροποποιήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη. Επίσης, το 9% των γυναικών στρατιωτικών και το 3% των ανδρών στρατιωτικών δήλωσαν ότι έχουν ήδη υποστεί σωματική επίθεση. Το 2% τόσο των γυναικών όσο και των ανδρών ανέφερε ότι έχει ήδη υποστεί σωματική σεξουαλική βία στις Ένοπλες Δυνάμεις της Γερμανίας.
Παραμένει ανοιχτό το ερώτημα αν τα επίσημα στοιχεία είναι ακόμη υψηλότερα από αυτά της μελέτης για τα κρυφά περιστατικά. Πράγματι, περίπου το ένα τρίτο των γυναικών και των ανδρών στρατιωτών δήλωσε επιπλέον ότι δεν είχε αναφέρει περιστατικά σεξουαλικής κακοποίησης, είτε επειδή δεν εμπιστευόταν τους ανωτέρους τους είτε επειδή αμφέβαλλαν για την πρόθεση να διερευνηθούν σοβαρά τα περιστατικά.
Ο Πιστόριους παρουσιάζει σχέδιο δράσης
Ο ομοσπονδιακός υπουργός Άμυνας Πιστόριους είχε ήδη δηλώσει επανειλημμένα με σαφήνεια ότι, όσον αφορά το θέμα της σεξουαλικής κακομεταχείρισης, εφαρμόζει πολιτική μηδενικής ανοχής. Τώρα, τα λόγια του θα ακολουθηθούν από ένα σχέδιο δράσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες της Ομοσπονδιακής Άμυνας, το σχέδιο αυτό βασίζεται σε τρεις πυλώνες: Πρώτον, η πρόληψη θα αποτρέψει την εμφάνιση παραπτώσεων. «Η αντιμετώπιση της σεξουαλικής κακοποίησης θα αποτελέσει υποχρεωτικό μέρος των προγραμμάτων κατάρτισης στην Ομοσπονδιακή Άμυνα», αναφέρει η Ομοσπονδιακή Άμυνα σχετικά με το σχέδιο δράσης. Επιπλέον, η διαδικασία αναφοράς θα επαγγελματικοποιηθεί, πράγμα που σημαίνει: σαφείς υπεύθυνοι επικοινωνίας, ιεραρχίες και έρευνες. «Η σεξουαλική κακοποίηση θα αποτελέσει θέμα της εκπαίδευσης, σε όλα τα επίπεδα από την αρχή», δήλωσε ο Breuer σε ανακοίνωση κατά την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της μελέτης.
Επιπλέον, η «δημοσιοποίηση ενώπιον του στρατού» θα χρησιμοποιείται ως πειθαρχική κύρωση. Αυτή η διαφάνεια αποσκοπεί στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης των θυμάτων, καθώς και στην επίτευξη προληπτικού αποτελέσματος εντός του στρατού. Εκτός από τη γνώση των διαύλων αναφοράς, θα λείπει και η εμπιστοσύνη σε αυτούς, σύμφωνα με τον Pistorius. Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό περιλαμβάνει και τη συνεπή αντιμετώπιση της ανάρμοστης συμπεριφοράς: «Όποιος δεν αποτελεί πρότυπο, ανεχθεί ακόμη και την ανάρμοστη συμπεριφορά ή δεν την αντιμετωπίζει με συνέπεια, δεν θα αναλάβει πλέον ηγετική θέση.»
Τέλος, το σχέδιο δράσης αφορά τις προσφερόμενες μορφές βοήθειας. Μεταξύ άλλων, συζητείται επίσης η δημιουργία ενός πιθανού ανώνυμου φορέα για την αναφορά παραβάσεων, έτσι ώστε η άμεση εμπιστοσύνη στους ανωτέρους να μην παίζει πλέον ρόλο στις αποφάσεις για την αναφορά περιστατικών. Ήδη στα τέλη Οκτωβρίου, ο τότε Γενικός Επιθεωρητής Carsten Breuer εγκατέστησε εσπευσμένα μια γραμμή βοήθειας.
Με την κωδική ονομασία «HELP», τα θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης θα μπορούν να αναφέρουν περιστατικά και να λάβουν συμβουλευτική υποστήριξη. Σύμφωνα με τον Pistorius, τα επιμέρους γράμματα αντιστοιχούν σε βοήθεια, αρχική συμβουλευτική, καθοδήγηση και υποστήριξη για την πρόληψη.
Αντί για τις 8-18, η υπηρεσία αυτή θα είναι στο μέλλον διαθέσιμη 24 ώρες την ημέρα. Τα θύματα θα λαμβάνουν επίσης ψυχοκοινωνική υποστήριξη κατά τη διάρκεια της διαδικασίας έρευνας. Ο Πιστόριους εξηγεί τη θέση του: «Κάθε άτομο στις Ένοπλες Δυνάμεις μας πρέπει να μπορεί να βασίζεται στον σεβασμό, την προστασία και τη δίκαιη μεταχείριση.» Και ο Breuer επιβεβαιώνει: «Μόνο όποιος διαθέτει αυτή την ασφάλεια και αυτή την εμπιστοσύνη μπορεί να είναι έτοιμος για αποστολή».
Η πολιτική απαιτεί προσαρμογές
Και η πολιτική σκηνή, με επικεφαλής τους Πράσινους, έχει επανειλημμένα υποστηρίξει τη δημιουργία ενός εξωτερικού φορέα.
Πρέπει να υπάρχει ένα «εξωτερικό κέντρο αναφοράς» εκτός των στρατιωτικών υπηρεσιών, ώστε οι στρατιώτισσες που έχουν υποστεί τέτοια περιστατικά να μην χρειάζεται να τα αναφέρουν μόνο στους ανωτέρους τους, δήλωσε η εκπρόσωπος της κοινοβουλευτικής ομάδας των Πρασίνων για θέματα ασφάλειας, Σάρα Νάννι, στην εκπομπή «ZDF-Morgenmagazin» πριν από τη δημοσίευση των στοιχείων. «Πιστεύω ότι ελάχιστες γυναίκες μπορούν να περάσουν μια εβδομάδα χωρίς να ακούσουν κάποιο σχόλιο, το οποίο αποτελεί και αυτό μια μορφή σεξουαλικής λεκτικής βίας», δήλωσε η Νάννι, η οποία είναι μέλος της Επιτροπής Άμυνας.
Ο εκπρόσωπος της κοινοβουλευτικής ομάδας της Ένωσης για θέματα αμυντικής πολιτικής, Τόμας Έρντλ, είχε ήδη δηλώσει την Τρίτη: «Όποιος εξευτελίζει συναδέλφους, προσβάλλει την αξιοπρέπειά τους ή αρνείται στις γυναίκες το δικαίωμα να υπηρετούν με ίσα δικαιώματα στις Ένοπλες Δυνάμεις, παραβιάζει θεμελιωδώς την στρατιωτική αυτοσυνείδηση και τις αξίες της εσωτερικής ηγεσίας.» Χαιρέτισε τη δημιουργία ενός κέντρου παρέμβασης, το οποίο θα είναι προσβάσιμο όλο το 24ωρο.
Η μελέτη είχε ανατεθεί από την Εύα Χόγκλ, πρώην Επίτροπο για τις Ένοπλες Δυνάμεις, λίγο πριν από τη λήξη της θητείας της το 2024. Η έρευνα διεξήχθη από το Κέντρο Στρατιωτικής Ιστορίας και Κοινωνικών Επιστημών του Πότσδαμ.
Οι ερευνητές απέστειλαν ερωτηματολόγια σε περίπου 25.000 στρατιώτες και θεωρούν ότι τα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια αντιπροσωπευτική εικόνα από το εσωτερικό του στρατού. Περίπου το 18% των μελών της Ομοσπονδιακής Άμυνας που προσεγγίστηκαν απάντησαν. Μέρος των ερωτηθέντων δεν ήταν πλέον ενεργά μέλη του στρατού εκείνη τη στιγμή.
Σύμφωνα με τον Πιστόριους, η μελέτη για τα κρυφά φαινόμενα θα επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα.