Λίγες περιοχές στην Ουκρανία υποφέρουν τόσο από τη ρωσική εισβολή. Η δήμαρχος της Ζαπορίζια Ρεγκίνα Χαρτσένκο μιλά στο Euronews για τον δύσκολο χειμώνα, επιθέσεις σε πολίτες και το κατεχόμενο πυρηνικό εργοστάσιο
Για τους κατοίκους της Ζαπορίζιας οι ρωσικές επιθέσεις έχουν γίνει μια θλιβερή καθημερινότητα. Η πόλη βρίσκεται μόλις 20 χιλιόμετρα από τη γραμμή του μετώπου. Στις αρχές του μήνα, στο χωριό Κομισουβάχα στην περιφέρεια Ζαπορίζιας, πολλές βόμβες ολίσθησης έπληξαν ένα υπόγειο σχολείο. Εκεί είχαν συγκεντρωθεί άμαχοι για τη διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας. Τουλάχιστον 50 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Επαναλαμβανόμενα ρωσικές μονάδες στοχεύουν εδώ πολιτικούς στόχους. Τον Οκτώβριο, ρωσικό drone χτύπησε ένα μικρό λεωφορείο σε στάση στο κέντρο της πόλης. Τρεις άνθρωποι τραυματίστηκαν, όπως μετέδωσε το ανεξάρτητο ουκρανικό μέσο Ukrainska Pravda. Σε μια ακόμη επίθεση με drone εναντίον λεωφορείου τραυματίστηκαν τέσσερις άνθρωποι.
Η μεγαλύτερη όμως απειλή βρίσκεται έξω από τις πύλες της πόλης, το ρωσικά κατεχόμενο πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζιας. Από τον Μάρτιο του 2022 βρίσκεται στα χέρια ρωσικών μονάδων. Μόνο φέτος η εξωτερική τροφοδοσία με ηλεκτρικό ρεύμα έχει διακοπεί ήδη 16 φορές. Το τελευταίο περιστατικό σημειώθηκε πριν από λίγες μόλις ημέρες. Για μία ακόμη φορά ο πυρηνικός σταθμός χρειάστηκε να ψυχθεί με εφεδρικές γεννήτριες.
Από τον Απρίλιο του 2024 η Ρεγκίνα Χαρτσένκο είναι υπηρεσιακή δήμαρχος της πόλης. Γεννήθηκε στην Κριμαία, η οποία από το 2014 έχει προσαρτηθεί από τη Ρωσία. Ήδη ως παιδί, η νομικός μετακόμισε στη Ζαπορίζια. Στο Βερολίνο εκπροσωπεί την πόλη της στο 21ο Kyiv Dialogue, μια υπερκομματική γερμανοουκρανική πλατφόρμα διαλόγου που φέρνει σε επαφή πολιτική, μέσα ενημέρωσης και κοινωνία των πολιτών.
Σε συνέντευξη στο Euronews, η πολιτικός μιλά για τον επερχόμενο χειμώνα, τις ρωσικές επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές και την ευρωπαϊκή βοήθεια προς την Ουκρανία.
Euronews: Η Ζαπορίζια δέχεται σχεδόν καθημερινά επιθέσεις από τη Ρωσία. Πώς νιώθετε που βρίσκεστε αυτή τη στιγμή τόσο μακριά, στο Βερολίνο, και τι ελπίζετε από αυτήν την επίσκεψη;
Kharchenko: Πρώτα απ’ όλα το θεωρώ μεγάλη τιμή που μπορώ να εκπροσωπώ τη Ζαπορίζια. Μπορώ να μιλήσω για την πραγματική ζωή μέσα στον πόλεμο και να εξηγήσω στον κόσμο ότι πρόκειται πράγματι για μια πολύ δύσκολη εμπειρία ζωής, την οποία πολλοί Ουκρανοί θα προτιμούσαν να είχαν αποφύγει. Όμως ακόμη και εδώ, ακόμη κι όταν μιλώ στο πάνελ, συμμετέχω σε όλες τις εργασίες.
Μόνο σήμερα στην πόλη μας ένα κτίριο κατοικιών υπέστη σοβαρές ζημιές, η στατικότητα του είναι επισφαλής και δυστυχώς ένας άνθρωπος τραυματίστηκε. Όλες όμως οι δημοτικές υπηρεσίες και όσοι πρέπει να βοηθούν τους πολίτες βρίσκονται ήδη στο σημείο. Όπου κι αν βρίσκομαι, συντονίζω τις διαδικασίες στη Ζαπορίζια και φυσικά είμαι διαθέσιμη. Περιμένω, πρώτον, αυτό το πάνελ να δώσει τη δυνατότητα σε γερμανικούς και πολωνικούς δήμους να πάρουν μαζί τους σημαντικές πληροφορίες. Και δεύτερον, έχουμε ήδη λάβει συγκεκριμένες προσφορές ανθρωπιστικής βοήθειας, ώστε ο κόσμος να μπορέσει να αντέξει αυτόν τον χειμώνα.
Euronews: Στο Kyiv Dialogue μιλήσατε σε ένα φόρουμ για την ανθεκτικότητα της κοινωνίας των πολιτών. Πώς έγιναν τόσο ανθεκτικοί οι κάτοικοι της Ζαπορίζιας;
Kharchenko: Πάνω απ’ όλα η κοινωνία είναι ανθεκτική γιατί κάθε δήμος πρέπει να προετοιμάσει την περιοχή του για τον χειμώνα. Η πόλη οφείλει να διασφαλίσει την παροχή θέρμανσης και νερού και να προσπαθήσει να θέσει υπό έλεγχο τα προβλήματα στην ηλεκτροδότηση. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για εμάς. Επιπλέον, οι κοινωνικά ευάλωτες ομάδες και οι εσωτερικά εκτοπισμένοι χρειάζονται περισσότερη στήριξη.
Μόνο στη Ζαπορίζια ζουν πάνω από 200.000 εσωτερικά εκτοπισμένοι, κάτι που αποτελεί επίσης πρόκληση για εμάς. Η ανθεκτικότητα λοιπόν έχει πολλές όψεις.
Euronews: Η Ζαπορίζια βρίσκεται μόνο 20 χιλιόμετρα από το μέτωπο. Πλέον η Ρωσία επιτίθεται ακόμη και με drones σε αστικά λεωφορεία. Πώς έχει αλλάξει η κατάσταση στη Ζαπορίζια τις τελευταίες εβδομάδες;
Kharchenko: Όσον αφορά τις δημόσιες συγκοινωνίες, η προηγούμενη εβδομάδα ήταν λίγο πολύ ήρεμη. Γνωρίζουμε όμως ότι ο εχθρός είναι ύπουλος και από την αρχή του χρόνου βλέπουμε συστηματικές επιθέσεις στις δημόσιες μεταφορές.
Συζητήσαμε εδώ, μεταξύ άλλων, αν ο δημοτικός συγκοινωνιακός μας φορέας μπορεί να λάβει οχήματα ως μορφή ανθρωπιστικής βοήθειας. Εμείς οι ίδιοι φροντίζουμε για πρόσθετη προστασία, αντιντρόουν τούνελ και αντιντρόουν δίχτυα στα σημαντικότερα σημεία ορισμένων συνοικιών και ειδική μεμβράνη προστασίας από θραύσματα στα οχήματα, ώστε οι άνθρωποι να μην τραυματίζονται από θραύσματα.
Ό,τι μπορούμε να κάνουμε σε δημοτικό επίπεδο, το κάνουμε φυσικά. Με την ευκαιρία αυτή θα ήθελα να ευχαριστήσω τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις, γιατί κάνουν κάτι απίστευτο. Αναρίθμητες επιθέσεις, αναρίθμητα drones, ρουκέτες και Σαχέντ αναχαιτίζονται. Μόνο χάρη στην υπεράνθρωπη δουλειά τους μπορούμε να ζούμε μια λίγο πολύ κανονική ζωή.
Euronews: Η Ουκρανία οδεύει προς τον τέταρτο χειμώνα του πολέμου. Ο Πούτιν θέλει αυτόν τον χειμώνα να στοχοποιήσει τις υποδομές ακόμη πιο σκληρά, όπως έχει γράψει η εφημερίδα Financial Times. Πώς βλέπετε τους επόμενους μήνες;
Kharchenko: Βλέπουμε συνεχώς ότι ο πόλεμος διεξάγεται με επιθέσεις στην κρίσιμη υποδομή. Αυτές οι επιθέσεις είναι τρομοκρατία και τρόμος εναντίον άμαχου, ειρηνικού πληθυσμού. Ίσως αυτό να είναι μέρος της ρωσικής στρατηγικής, να σπάσει την Ουκρανία και να δείξει ότι μπορεί να μας τα στερήσει όλα, βασικές συνθήκες ζωής, ανέσεις, άνεση.
Η πόλη όμως προετοιμάζεται. Ενισχύουμε ενεργά την κρίσιμη υποδομή και προστατεύουμε τις σημαντικότερες εγκαταστάσεις, τους υποσταθμούς, τα θερμοηλεκτρικά εργοστάσια και τους αντλιοστασίους. Με την ευκαιρία αυτή ευχαριστώ όλες τις ομάδες μου που εργάζονται ενεργά σε αυτό. Γνωρίζουμε όμως ότι ο εχθρός είναι ύπουλος και δεν γνωρίζουμε την έκταση των επιθέσεων. Γι’ αυτό κάνουμε ό,τι μπορούμε και συνεχίζουμε.
Euronews: Πριν από λίγες ημέρες διακόπηκε και πάλι η παροχή ρεύματος στο πυρηνικό εργοστάσιο της Ζαπορίζιας. Πώς αισθάνονται οι κάτοικοι της Ζαπορίζιας απέναντι στη συνεχή απειλή που απορρέει από τον σταθμό;
Kharchenko: Αυτό είναι φυσικά μια τραγωδία. Ελπίζουμε πολύ ότι ακόμη και στο τρομοκρατικό κράτος της Ρωσίας έχει απομείνει λίγη κοινή λογική. Γιατί το να παίζεις με επιθέσεις σε τέτοιες εγκαταστάσεις σημαίνει, στον 21ο αιώνα, να εξοντώνεις ανθρώπους και συνειδητά να κάνεις τα πάντα ώστε να πεθαίνει ο ειρηνικός άμαχος πληθυσμός. Ελπίζουμε πολύ σε μια αντίδραση όλων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών και όλων των υπεύθυνων πολιτικών, ότι θα αποτρέψουν αυτήν την καταστροφή στην Ουκρανία, ιδίως αφού θα εκτυλισσόταν σε άμεση γειτνίαση με τη Ζαπορίζια.
Euronews: Οι οικονομικές βοήθειες προς την Ουκρανία αποτελούν αυτή την περίοδο θέμα έντονης και αμφιλεγόμενης συζήτησης. Τι θα θέλατε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από τη Γερμανία; Και τι λέτε σε ανθρώπους που δεν θέλουν να στηρίξουν την Ουκρανία;
Kharchenko: Θα ήθελα να πω ότι η Ουκρανία δίνει αυτή τη στιγμή μάχη για αξίες που για την Ευρώπη θεωρούνται αυτονόητες, την ανθρώπινη ζωή, την ελευθερία, την ελευθερία επιλογής, την κρατική κυριαρχία. Αυτά είναι πράγματα που στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο κανόνας. Δυστυχώς όμως η Ουκρανία παλεύει αυτή τη στιγμή απλώς για να συνεχίσει να υπάρχει πάνω στον παγκόσμιο χάρτη. Και κάθε Ουκρανός γνωρίζει ότι το κράτος του βρίσκεται σε μεγάλο κίνδυνο.
Πρώτα θα ήθελα να ευχαριστήσω για όλη τη βοήθεια που έχει δοθεί στην Ουκρανία, στους δήμους μας και ειδικά στη Ζαπορίζια. Και φυσικά εύχομαι αυτή η στήριξη να μην μειωθεί σε καμία περίπτωση και να υπάρξουν περισσότερα έργα για τον εξοπλισμό των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων. Γιατί ακόμη κι αν πετύχουμε έναν δίκαιο ειρήνη και, στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων και όλων των τρεχουσών πολιτικών κινήσεων, υπάρξει κατάπαυση του πυρός, η Ουκρανία πρέπει να παραμείνει ισχυρή και ανθεκτική, με δικές της ισχυρές αμυντικές δυνάμεις, ώστε αυτός ο πόλεμος να μην επαναληφθεί ποτέ.
Euronews: Τι θα σήμαινε για τη Ζαπορίζια μια πιθανή κατάπαυση του πυρός κατά μήκος της τρέχουσας γραμμής του μετώπου;
Kharchenko: Είναι μια ζωή διαρκούς φόβου. Τα 20 χιλιόμετρα είναι πολύ μικρή απόσταση και ο εχθρός επιτίθεται απίστευτα συχνά. Ελπίζουμε ότι θα μπορέσουμε απλώς να ζούμε ξανά φυσιολογικά, αν υπάρξει συμφωνία για μια προσωρινή κατάπαυση του πυρός ή κάποιο είδος αποκλιμάκωσης. Ταυτόχρονα όμως γνωρίζουμε ότι πρέπει να παραμείνουμε πολύ ισχυροί, ισχυροί θεσμικά, ισχυροί στις υποδομές. Και πρέπει να συνεχίσουμε να προστατεύουμε την πόλη μας.
Euronews: Θα ήταν για εσάς αποδεκτό να παραχωρηθούν τα σήμερα κατεχόμενα από τη Ρωσία εδάφη, αν σε αντάλλαγμα υπήρχε ειρήνη;
Kharchenko: Ειλικρινά δεν έχω την εξειδίκευση για να απαντήσω τεκμηριωμένα σε αυτό. Δεν είναι ακριβώς το επίπεδο της δικής μου ευθύνης, αυτό ανήκει περισσότερο στο εθνικό επίπεδο. Εμένα με απασχολεί περισσότερο η ζωή στον δήμο μου και όσα χρειάζεται η Ζαπορίζια.
Euronews: Υπάρχει κάτι ακόμη που θα θέλατε να πείτε;
Kharchenko: Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ίδρυμα Κόνραντ Αντενάουερ που μας έδωσε τη δυνατότητα να βρεθούμε σήμερα εδώ, να μιλήσουμε για τη Ζαπορίζια και την πραγματική κατάσταση, για το πόσο δύσκολο είναι να ζεις μέσα στον πόλεμο και φυσικά να μοιραστούμε τις εμπειρίες μας. Επιπλέον, ευχαριστώ όλους τους εταίρους που μας βοηθούν, τις πόλεις-αδελφές μας Ομπερχάουζεν και Μαγδεβούργο στη Γερμανία και ιδιαίτερα το THW (σ.σ.: Technisches Hilfswerk) και τη GIZ (σ.σ.: Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit), που μας στηρίζουν τεράστια με εξοπλισμό και ειδικά οχήματα για τις δημοτικές μας υπηρεσίες.