Οι ΗΠΑ θέλουν να κάνουν την Pax Silica, συμμαχία για την αλυσίδα ΤΝ, ευρύτερο σύμφωνο οικονομικής ασφάλειας που θα εγκριθεί στο Σαν Φρανσίσκο. Η ΕΕ ανησυχεί για ασαφείς όρους, σύγκρουση όρων για την υπερνοημοσύνη και κινδύνους για τη ρυθμιστική της αυτονομία.
Αντιδράσεις από την ΕΕ αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ για τα σχέδιά τους να επεκτείνουν την παγκόσμια πρωτοβουλία τους για την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), Pax Silica, σε ένα ευρύτερο πλαίσιο οικονομικής ασφάλειας με στόχο την προστασία της αμερικανικής τεχνολογικής υπεροχής.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το πιο πρόσφατο σχέδιο αμερικανικής διακήρυξης, που συζητήθηκε την Τετάρτη από τους πρεσβευτές της ΕΕ και το οποίο είδε το Euronews, αναφέρει ότι «η οικονομική ασφάλεια είναι θεμελιώδης για την εθνική ασφάλεια και ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να είναι ασφαλές χωρίς να προστατεύει τα κρίσιμα συστήματα και τις τεχνολογίες του από όσους θα του προκαλούσαν ζημιά».
Σε τελετή στο Σαν Φρανσίσκο την Κυριακή θέλει η Ουάσιγκτον τα μέλη της Pax Silica, μιας συμμαχίας υπό αμερικανική ηγεσία που έχει σχεδιαστεί για να θωρακίζει τις αλυσίδες εφοδιασμού για την ΤΝ, τα ημιαγωγά και τα κρίσιμα ορυκτά, να εγκρίνουν τη διακήρυξη.
Η ΕΕ προσχώρησε στην πρωτοβουλία τον Ιούνιο, παρά τις επιφυλάξεις της Γαλλίας, αφού αρκετά κράτη μέλη είχαν ήδη συμμετάσχει μεμονωμένα. Οι τελευταίες όμως προτάσεις της Ουάσιγκτον έχουν αναζωπυρώσει τις διαιρέσεις στο εσωτερικό της Ένωσης.
Η διακήρυξη ζητά μια «κοινή αντίληψη» για την προστασία των ευαίσθητων τεχνολογιών και των κρίσιμων υποδομών, μέσω της διαφοροποίησης των αλυσίδων εφοδιασμού και του συντονισμού των αντιδράσεων σε περιπτώσεις οικονομικού εξαναγκασμού.
Προχωρά ακόμη παραπέρα, υποστηρίζοντας ότι «η διαρκής οικονομική ασφάλεια μεταξύ αξιόπιστων εταίρων δεν στηρίζεται μόνο σε δηλώσεις φιλίας, αλλά στην επαγρύπνηση για την προστασία των θεμελίων από τα οποία εξαρτώνται οι οικονομίες μας και στην ενεργητική προώθηση της κοινής καινοτομίας και της τεχνολογικής ηγεσίας».
Οι ανησυχίες πηγάζουν εν μέρει από προηγούμενες προσπάθειες της Ουάσιγκτον να περιορίσει την πρόσβαση σε προηγμένη τεχνολογία ΤΝ.
Το 2025, η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν εισήγαγε ελέγχους στις εξαγωγές στο πλαίσιο του AI Diffusion Framework, οι οποίοι θα περιόριζαν την πρόσβαση στα πιο προηγμένα τσιπ ΤΝ για αρκετές χώρες της ΕΕ.
Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ κατήργησε τα μέτρα λίγο πριν τεθούν σε ισχύ, ωστόσο θα είχαν δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα για την ενιαία αγορά της ΕΕ, η οποία βασίζεται στην ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών.
Οι περιορισμοί θεωρήθηκαν επίσης ένδειξη ότι η Ουάσιγκτον δεν θεωρεί ορισμένες χώρες της ΕΕ επαρκώς ευθυγραμμισμένες με τη δική της προσέγγιση απέναντι στην Κίνα.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να περιορίσουν τις αυξανόμενες τεχνολογικές δυνατότητες της Κίνας, εμποδίζοντας κινεζικές εταιρείες να έχουν πρόσβαση στα πιο προηγμένα τσιπ ΤΝ, που σχεδιάζονται κυρίως από αμερικανικές εταιρείες όπως η Nvidia.
Ένα σημείο τριβής στη νέα διακήρυξη είναι ο ευρύς ορισμός των ευαίσθητων τεχνολογιών και των κρίσιμων υποδομών.
Ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ ζητούν αντικειμενικά κριτήρια, φοβούμενα ότι η τρέχουσα διατύπωση θα δώσει στην Ουάσιγκτον μεγάλη διακριτική ευχέρεια να επιβάλλει περιορισμούς και να πιέζει τους συμμάχους της να ακολουθήσουν.
Μια άλλη διαφωνία αφορά την ορολογία. Ο Τραμπ προωθεί την έννοια της «υπερνοημοσύνης», ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει επεξηγηματική σημείωση που να διευκρινίζει ότι η ΕΕ κατανοεί τον όρο ως Τεχνητή Νοημοσύνη.
Για τις Βρυξέλλες αυτό είναι κάτι περισσότερο από μια λεκτική διάκριση. Πρόκειται για ζήτημα νομικής ασφάλειας, δεδομένου ότι η ΤΝ έχει ήδη οριστεί σε βασική νομοθεσία της ΕΕ, ιδίως στον Νόμο για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act).
Η Ουάσιγκτον αντιτίθεται εδώ και καιρό στον AI Act και τώρα προτείνει τη δημιουργία ομάδας εργασίας στο πλαίσιο της Pax Silica, για να εξετάσει κανονιστικές προσεγγίσεις φιλικές προς την καινοτομία.
Την Τετάρτη, οι κυβερνήσεις της ΕΕ έδωσαν στην Επιτροπή εντολή να εκπροσωπήσει την Ένωση και να διαπραγματευθεί με τις ΗΠΑ το περιεχόμενο της διακήρυξης. Η Επιτροπή όμως ενδέχεται να μην λάβει εντολή να την υπογράψει εγκαίρως για την τελετή στο Σαν Φρανσίσκο.
«Διαβεβαιώνουμε ότι η προστασία αυτών των ευαίσθητων τεχνολογιών και κρίσιμων υποδομών είναι κοινή προσπάθεια, ότι η ασφάλεια κάθε υπογράφοντος ενισχύεται από την επαγρύπνηση όλων και ότι συμμετέχουμε σε αυτόν τον κοινό σκοπό ως αξιόπιστοι εταίροι», καταλήγει το κείμενο.