Νιγηριανά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι αξιωματούχοι της ΕΕ στην Αμπούτζα υποσχέθηκαν χρηματοδότηση 100 εκατ. ευρώ, αλλά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιμένει ότι η συμφωνία δεν αποτελεί «διαπραγματευτική ανταλλαγή παραχωρήσεων».
Ασαφείς παραμένουν οι λεπτομέρειες της μεταναστευτικής συμφωνίας «ορόσημο» της ΕΕ με τη Νιγηρία, δύο ημέρες μετά την υπογραφή της στην Αμπούτζα από τον Επίτροπο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Μάγκνους Μπρούννερ και την υπουργό Εξωτερικών της Νιγηρίας Μπιάνκα Οντουμέγκβου-Οτζούκου.
Ύστερα από μια δεκαετία διαπραγματεύσεων, η Νιγηρία συμφώνησε την Τρίτη να δεχθεί εκ νέου τους υπηκόους της που διαμένουν παράνομα σε ευρωπαϊκές χώρες, καθώς η ΕΕ επιδιώκει να επιταχύνει την επιστροφή των παράτυπων μεταναστών.
Η συμφωνία θεσπίζει «ταχείες και αποτελεσματικές διαδικασίες» για την επιστροφή Νιγηριανών που δεν έχουν δικαίωμα παραμονής σε χώρα της ΕΕ, ζήτημα που αποτελεί πιεστική προτεραιότητα για την Ένωση, καθώς μόνο ένας στους τρεις (πηγή στα Αγγλικά) παράτυπους μετανάστες επιστρέφει στην πράξη.
Διαφορετικές είναι οι εκτιμήσεις για το τι εξασφάλισε η Νιγηρία σε αντάλλαγμα για τη συμφωνία.
Σύμφωνα με τον τοπικό (πηγή στα Αγγλικά) Τύπο, η ΕΕ υποσχέθηκε σχεδόν 100 εκατ. ευρώ σε πρόσθετη χρηματοδότηση για τη διαχείριση της μετανάστευσης και τη συνεργασία σε θέματα ασφάλειας.
Η νιγηριανή εφημερίδα The Sun, σε ρεπορτάζ που μοιράστηκε (πηγή στα Αγγλικά) στην πλατφόρμα X η αντιπροσωπεία της ΕΕ στην Αμπούτζα, απέδωσε (πηγή στα Αγγλικά) την υπόσχεση στον Γιοχάνες Λούχνερ, αναπληρωτή γενικό διευθυντή της Γενικής Διεύθυνσης Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων της Επιτροπής.
Σύμφωνα με αυτά τα δημοσιεύματα, τα χρήματα θα χρηματοδοτήσουν νόμιμες οδούς μετανάστευσης για Νιγηριανούς προς την ΕΕ, καθώς και πρωτοβουλίες κατά της εμπορίας ανθρώπων και των ναρκωτικών.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι η συμφωνία δεν αποτελεί «συναλλακτική ανταλλαγή παραχωρήσεων».
«Αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης, αμοιβαία επωφελούς εταιρικής σχέσης μεταξύ της ΕΕ και της Νιγηρίας. [...] Είναι ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της εταιρικής μας σχέσης, η οποία βασίζεται στην αμοιβαία εμπιστοσύνη, στις κοινές ευθύνες, στην αμοιβαιότητα και στα κοινά συμφέροντα», είπε εκπρόσωπος της Επιτροπής την Πέμπτη, απαντώντας σε ερώτηση του Euronews.
Σε δήλωσή του, ο Μπρούννερ δεν έδωσε πολλές λεπτομέρειες για τη συμφωνία, λέγοντας μόνο ότι η ΕΕ και η Νιγηρία «μετατρέπουν την τεράστια δυναμική της εταιρικής τους σχέσης σε αμοιβαίο όφελος».
Η υπουργός Εξωτερικών της Νιγηρίας και η Αντιπροσωπεία της ΕΕ στη Νιγηρία δεν έχουν ακόμη απαντήσει στα αιτήματα του Euronews για σχόλιο.
Η ΕΕ έχει ήδη δεσμεύσει 731 εκατ. ευρώ σε επιχορηγήσεις προς τη Νιγηρία για την περίοδο 2021-2027.
Πολλοί Νιγηριανοί μετανάστες φτάνουν στην Ευρώπη μέσω της επικίνδυνης διαδρομής της Μεσογείου. Οι Νιγηριανοί ήταν η μεγαλύτερη εθνική ομάδα μεταξύ των παράτυπων αφίξεων στην Ιταλία το 2017 και το 2018, όμως από τότε οι αριθμοί τους έχουν μειωθεί σημαντικά. Η Eurostat δεν δημοσιεύει στοιχεία για τον σημερινό αριθμό Νιγηριανών που διαμένουν παράτυπα στις χώρες της ΕΕ.
Η συμφωνία εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια να αυξηθεί το ποσοστό των μεταναστών που επιστρέφονται πράγματι μετά από εντολή αποχώρησης. Το ποσοστό παραμένει γύρω στο 30%, παρά τη μικρή άνοδο των τελευταίων μηνών.
Βάσει του διεθνούς δικαίου, τα κράτη υποχρεούνται να δέχονται ξανά τους δικούς τους υπηκόους. Ωστόσο, οι αφρικανικές κυβερνήσεις συχνά αντιστέκονται σε τέτοιες επιστροφές ή καθυστερούν τη διαδικασία.
Για να ενισχύσει τη συνεργασία με τρίτες χώρες, η ΕΕ χρησιμοποιεί κίνητρα και μοχλούς πίεσης σε διάφορους τομείς, μεταξύ των οποίων η πολιτική θεωρήσεων, το εμπόριο και η οικονομική στήριξη. Οι ξένες κυβερνήσεις, από την πλευρά τους, ζητούν σε αντάλλαγμα σημαντικές διευκολύνσεις στη χορήγηση θεωρήσεων ή μεγάλα χρηματοδοτικά πακέτα.
Η ΕΕ διαθέτει σήμερα 18 συμφωνίες επανεισδοχής, οι περισσότερες με χώρες της Ασίας και των Δυτικών Βαλκανίων. Μια συμφωνία του 2014 με το Πράσινο Ακρωτήριο ήταν η πρώτη του μπλοκ με αφρικανικό κράτος, όμως οι επακόλουθες διαπραγματεύσεις με το Μαρόκο και την Τυνησία έχουν βαλτώσει.
Ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν διαπραγματευθεί διμερείς συμφωνίες για την επιστροφή παράτυπων μεταναστών που διαμένουν στο έδαφός τους. Η ΕΕ συνολικά στρέφεται ολοένα και περισσότερο σε μη δεσμευτικές ρυθμίσεις, όπως εκείνες με το Αφγανιστάν, το Μπανγκλαντές και την Αιθιοπία, ή σε ευρύτερες στρατηγικές εταιρικές σχέσεις, όπως τα μνημόνια κατανόησης που έχουν υπογραφεί με την Τυνησία και την Αίγυπτο.
Στο πλαίσιο αυτής της συμφωνίας, πολίτες της ΕΕ που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στη Νιγηρία μπορούν επίσης να επιστρέφονται. Η συμφωνία πρέπει ακόμη να εγκριθεί από τα κράτη μέλη της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.