Το δέκατο τρίτο ιταλικό πακέτο για το Κίεβο επαναφέρει την υπόθεση των Aster 30. Η Ρώμη πρέπει να επιταχύνει την παραγωγή και το πρόγραμμα SAMP/T NG
Η Ουκρανία συνεχίζει να δέχεται ρωσικές πυραυλικές επιθέσεις και έχει επείγουσα ανάγκη να ενισχύσει την αντιαεροπορική της άμυνα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Όμως οι αναχαιτιστές Aster 30, που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην προστασία των ουκρανικών πόλεων, παραμένουν στο επίκεντρο των αβεβαιοτήτων γύρω από τις ιταλικές προμήθειες. Η Ρώμη έχει εγκρίνει την αποστολή του δέκατου τρίτου πακέτου στρατιωτικής βοήθειας προς το Κίεβο, αλλά δεν είναι σαφές αν θα περιλαμβάνει αυτούς τους πυραύλους.
Ο υπουργός Άμυνας Γκουίντο Κροζέτο έχει εξηγήσει ότι τα αποθέματα πρέπει να διατηρηθούν για τις εθνικές ανάγκες.
Το ζήτημα αναδεικνύει τις δυσκολίες της Ιταλίας να συνδυάσει τη στρατιωτική στήριξη προς την Ουκρανία με την ενίσχυση της δικής της αντιαεροπορικής άμυνας. Ακόμη, εγείρει ερωτήματα στους χρόνους παραγωγής των ευρωπαϊκών αναχαιτιστών και στην ικανότητα να διασφαλιστεί μια αυτόνομη απάντηση στις ρωσικές βαλλιστικές απειλές.
Την προτεραιότητα αυτή έχει επαναλάβει ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ακριβώς κατά τη συνάντησή του με την πρόεδρο του Συμβουλίου Τζόρτζια Μελόνι στο Δουβλίνο: «Πρώτα απ’ όλα η ενίσχυση της αντιαεροπορικής μας άμυνας και οι πύραυλοι για τα συστήματα, που είναι απαραίτητοι για να προστατεύσουμε τους ανθρώπους αυτόν τον χειμώνα».
Το δέκατο τρίτο ιταλικό πακέτο έρχεται μετά από σχεδόν έναν χρόνο
Το νέο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας έχει υπογραφεί από τον υπουργό Οικονομίας Τζανκάρλο Τζορτζέτι το βράδυ της 11ης Νοεμβρίου, σχεδόν έναν χρόνο μετά το προηγούμενο διάταγμα της 14ης Νοεμβρίου 2025. Η έγκριση, που αρχικά αναμενόταν τον Ιούλιο, έχει μετατεθεί πολλές φορές, ανάμεσα σε αναβολές και πολιτικές εντάσεις στην κυβερνητική πλειοψηφία.
Την πορεία δυσκόλεψαν επίσης οι θέσεις της Λέγκας, που εδώ και καιρό είναι επικριτική απέναντι στην αποστολή όπλων στο Κίεβο. Στις 25 Οκτωβρίου ο Ματέο Σαλβίνι είχε επαναλάβει ότι η Ιταλία δεν μπορεί να συνεχίσει να στέλνει χρήματα και οπλισμό στην Ουκρανία.
Τις ημέρες πριν από την υπογραφή, ο Κροζέτο είχε προειδοποιήσει ότι το Κίεβο ζητούσε υλικό που δεν ήταν διαθέσιμο και είχε δηλώσει ότι οι Aster έπρεπε να διατηρηθούν για τις ιταλικές ανάγκες. Οι πληροφορίες για το περιεχόμενο του διατάγματος έκαναν λόγο κυρίως για γεννήτριες και εξαρτήματα, ώστε να παραμείνουν επιχειρησιακά τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, χωρίς να επιβεβαιώνουν την αποστολή νέων αναχαιτιστών.
Το επίσημο περιεχόμενο του πακέτου παραμένει διαβαθμισμένο. Δεν είναι επομένως δυνατό να διαπιστωθεί με βεβαιότητα αν οι Aster έχουν αποκλειστεί.
Aster 30: Γιατί είναι σημαντικοί για την ουκρανική άμυνα
Οι Aster 30 είναι οι αναχαιτιστές που χρησιμοποιούνται από το ευρωπαϊκό σύστημα SAMP/T, που έχει αναπτυχθεί από την Ιταλία και τη Γαλλία μέσω βιομηχανικής και στρατιωτικής συνεργασίας. Δύο συστοιχίες αυτού του τύπου έχουν ήδη αναπτυχθεί στην Ουκρανία και συμβάλλουν στην προστασία από ρωσικές αεροπορικές και πυραυλικές επιθέσεις.
Στις 14 Ιουλίου, Παρίσι και Ρώμη είχαν δεσμευτεί να επιταχύνουν τις παραδόσεις των Aster 30 που έχουν ήδη συμφωνηθεί, θέτοντας ως στόχο τον Οκτώβριο 2026. Μια συμφωνία που, σύμφωνα με πηγές στο πεδίο, δεν έχει ακόμη αποφέρει τις αναμενόμενες παραδόσεις.
Στο ίδιο συμφωνητικό είχε εγκριθεί η παραγωγή με άδεια των αναχαιτιστών στην Ουκρανία έως το τέλος του 2026. Ένα σημαντικό βήμα για τη μείωση της εξάρτησης από τις ξένες προμήθειες και την αύξηση της διαθεσιμότητας πυρομαχικών.
Οι Aster 30 Block 1, που χρησιμοποιούνται από τα τρέχοντα συστήματα SAMP/T, έχουν σχεδιαστεί για να αναχαιτίζουν βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς, όπως τους Iskander-M και τους KN-23 της Βόρειας Κορέας που χρησιμοποιούνται από τις ρωσικές δυνάμεις. Δεν πρέπει να συγχέονται με τους πιο προηγμένους Aster 30 B1NT, που προορίζονται για τη νέα γενιά SAMP/T NG και έχουν σχεδιαστεί ώστε να αντιμετωπίζουν και βαλλιστικές απειλές μέσου βεληνεκούς.
Η παραγωγή των Aster προχωρά με καθυστέρηση
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις αποφάσεις για τις προμήθειες προς το Κίεβο, αλλά και την ευρωπαϊκή και ιταλική παραγωγική ικανότητα.
Τον Μάιο 2025 ο Κροζέτο είχε ανακοινώσει αύξηση της παραγωγής των πυραύλων για το SAMP/T κατά 40 τοις εκατό έως τα τέλη της χρονιάς και κατά 100 τοις εκατό το 2026. Όμως η δημιουργία της δεύτερης ιταλικής γραμμής συναρμολόγησης των Aster εξακολουθούσε, τον περασμένο Μάρτιο, να βρίσκεται στη φάση της εγκατάστασης.
Και το πρόγραμμα SAMP/T NG προχωρά με χρονικά πλαίσια πιο μακρά από όσα προσδοκά η Ουκρανία. Το πρώτο σύστημα που προορίζεται για τον ιταλικό στρατό παραδόθηκε στις 22 Ιανουαρίου 2026, ενώ το Κίεβο ακόμη περιμένει την άφιξη των νέων μέσων. Η συμφωνία με τη Γαλλία του Νοεμβρίου 2025 προέβλεπε οκτώ συστήματα SAMP/T NG για την Ουκρανία, με στόχο να ξεκινήσουν οι παραδόσεις ήδη μέσα στο 2026. Τον Ιούλιο, ωστόσο, τα χρονοδιαγράμματα είχαν αναθεωρηθεί: το πρώτο τμήμα του ραντάρ αναμενόταν έως τα τέλη της χρονιάς, ενώ το υπόλοιπο σύστημα θα έφθανε από το 2027 και μετά.
Η νέα γενιά αναμένεται να χρησιμοποιεί τους αναχαιτιστές Aster 30 B1NT και ένα ραντάρ με μεγαλύτερη ικανότητα εντοπισμού σε σχέση με τα σημερινά συστήματα.
Η ιταλική ασφάλεια και ο κίνδυνος μιας ευρωπαϊκής άμυνας σε καθυστέρηση
Η επιλογή να παρακρατηθούν οι Aster αιτιολογείται από την κυβέρνηση με την ανάγκη να μην μείνουν ακάλυπτες οι εθνικές άμυνες. Όμως, σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύτηκε από ουκρανικές πηγές, οι διαθέσιμοι αναχαιτιστές Block 1 για ενδεχόμενη μεταφορά στο Κίεβο θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμοι ακριβώς απέναντι στις βαλλιστικές απειλές που πλήττουν καθημερινά το ουκρανικό έδαφος.
Η χρησιμότητά τους για την προστασία της Ιταλίας από ορισμένους από τους βασικούς ρωσικούς φορείς όπλων είναι αντίθετα πιο περιορισμένη. Οι Iskander-M που έχουν αναπτυχθεί στο Καλίνινγκραντ έχουν δηλωμένη εμβέλεια περίπου 500 χιλιομέτρων, απόσταση ανεπαρκή για να φτάσουν στο ιταλικό έδαφος. Άλλα ρωσικά όπλα, όπως το Kinzhal και το Oreshnik, διαθέτουν μεγαλύτερες δυνατότητες και εμβελείες και απαιτούν πιο προηγμένα συστήματα αναχαίτισης.
Σε αυτό ακριβώς το κενό επικεντρώνεται το ζήτημα του νέου SAMP/T NG: η Ευρώπη χρειάζεται να επιταχύνει την ανάπτυξη και την παραγωγή του, ώστε να μειώσει την εξάρτησή της από τα αμερικανικά συστήματα και να διαθέτει μια αυτόνομη ικανότητα αντιβαλλιστικής άμυνας.
Η ευρωπαϊκή βιομηχανία έχει ήδη αυξήσει την παραγωγή των Aster: η MBDA έχει δηλώσει ότι το 2025 πενταπλασίασε τις παραδόσεις σε σχέση με τα αρχικά προβλεπόμενα επίπεδα και ότι στοχεύει σε έναν ακόμη διπλασιασμό το 2026. Όμως οι χρόνοι υλοποίησης και παράδοσης εξακολουθούν να αποτελούν πρόβλημα.