Η επίσκεψη του Γάλλου προέδρου στη σύνοδο γαλλόφωνων χωρών αγγίζει κρίσιμα ζητήματα, ενώ η σύγκρουση στα ανατολικά της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό ρίχνει τη σκιά της στο φόρουμ
Στη Γαλλοφωνία και σε ένα «νέο κεφάλαιο» της διμερούς σχέσης με την Καμπότζη, καθώς και σε συμφωνίες άμυνας και για τις σπάνιες γαίες στη Μαλαισία, επικεντρώνεται η τριήμερη επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στη νοτιοανατολική Ασία, που ξεκινά το Σάββατο και αποσκοπεί στην εδραίωση των σχέσεων με δύο περιφερειακούς εταίρους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από την επίσκεψη του Σαρλ ντε Γκωλ, το 1966, και του Φρανσουά Μιτεράν, το 1993, κανένας Γάλλος πρόεδρος δεν έχει πραγματοποιήσει επίσημη επίσκεψη στην Καμπότζη.
Στην Πνομ Πενχ, ο πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας θα συμμετάσχει την Κυριακή και τη Δευτέρα στη σύνοδο κορυφής του Διεθνούς Οργανισμού Γαλλοφωνίας (Organisation internationale de la Francophonie - OIF), η οποία, μεταξύ άλλων, θα εκλέξει τον γενικό του γραμματέα.
Ο Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να έχει διμερείς συνομιλίες και να συμμετάσχει στη σύνοδο αυτής της άτυπης κοινοπολιτείας, η οποία συγκεντρώνει 90 κράτη και κυβερνήσεις μέλη, εκ των οποίων 53 πλήρη μέλη, 5 συνδεδεμένα και 32 παρατηρητές, όπου ομιλείται η γαλλική γλώσσα.
Την προεδρία της συνόδου θα αναλάβει η Καμπότζη, διαδεχόμενη τον Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος είχε ασκήσει αυτή τη λειτουργία το 2024, όταν η Γαλλία ήταν η χώρα υποδοχής.
Ο αρχηγός του γαλλικού κράτους πρόκειται να επισκεφθεί τον χώρο παγκόσμιας κληρονομιάς του Άνγκορ, κοντά στην πόλη Σιέμ Ριπ, όπου ο ίδιος και ο βασιλιάς Νοροντόμ Σιχαμόνι θα σηματοδοτήσουν την ολοκλήρωση της αποκατάστασης του ναού Μέμπον Ουέστ, που υποστηρίχθηκε από τη Γαλλία. Στη συνέχεια, τη Δευτέρα, θα αναχωρήσει για τη Μαλαισία.
Η ανανέωση της ηγεσίας του Οργανισμού Γαλλοφωνίας, ευαίσθητο διπλωματικό ζήτημα
Διπλωματικά δύσκολη αναμένεται να είναι η σύνοδος, καθώς οι συμμετέχοντες θα πρέπει τη Δευτέρα να αποφασίσουν ποιοι θα ασκήσουν τα καθήκοντα επικεφαλής και γενικού γραμματέα για τα επόμενα τέσσερα χρόνια.
Μεταξύ των υποψηφίων περιλαμβάνονται δύο εκπρόσωποι αφρικανικών χωρών που βρίσκονται σε ανοιχτή σύγκρουση: η Ρουανδή Λουίζ Μουσικιουάμπο, που διεκδικεί τρίτη θητεία τεσσάρων ετών, και η Κονγκολέζα Τζουλιάνα Λουμούμπα, 71 ετών, κόρη του Πατρίς Λουμούμπα, ήρωα της ανεξαρτησίας που δολοφονήθηκε το 1961.
Η Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό (ΛΔΚ), οι Ηνωμένες Πολιτείες και εμπειρογνώμονες του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών κατηγορούν τη Ρουάντα ότι στηρίζει το M23, μία από τις περίπου 100 ένοπλες ομάδες που διεκδικούν επιρροή στα ανατολικά της ΛΔΚ, πλούσια σε μεταλλεύματα, κατά μήκος των συνόρων με τη Ρουάντα. Το Κιγκάλι αρνείται συστηματικά ότι στηρίζει ένοπλες ομάδες στο Κονγκό.
Η Κινσάσα έχει απειλήσει να αποχωρήσει από τον Οργανισμό Γαλλοφωνίας αν η Μουσικιουάμπο επανεκλεγεί. Με πληθυσμό που υπερβαίνει τα 110 εκατ. κατοίκους, δηλαδή πάνω από 40 εκατ. περισσότερους από τη Γαλλία, το Κονγκό είναι η πολυπληθέστερη χώρα στην οποία η γαλλική είναι επίσημη γλώσσα και η αποχώρησή του θα αποτελούσε βαρύ πλήγμα για τον οργανισμό της Γαλλοφωνίας.
Δύο ακόμη υποψήφιοι, από τη Ρουμανία και τη Μαυριτανία, βρίσκονται κοντά στο να προταθούν ως υποψήφιοι συμβιβασμού.
Καθοριστική επιρροή σε αυτή την απόφαση ασκεί η Γαλλία, καθώς είναι ο κύριος χρηματοδότης του προϋπολογισμού 2026 του Οργανισμού Γαλλοφωνίας, που ανέρχεται σε 71,7 εκατ. ευρώ.
Δύσκολη μπορεί να αποδειχθεί και η έκβαση, καθώς η αντιπαράθεση αυτή ακολουθεί τις αποχωρήσεις του Μάλι, του Νίγηρα και της Μπουρκίνα Φάσο από τον Οργανισμό Γαλλοφωνίας, που ανακοινώθηκαν τον Μάρτιο 2025, μετά την αναστολή της συμμετοχής τους στη συνέχεια στρατιωτικών πραξικοπημάτων.
Το Μάλι υποστήριξε ότι οι αναστολές αυτές προσβάλλουν την κυριαρχία του, αλλά οι αποχωρήσεις εντάσσονται επίσης στο πλαίσιο μιας εξέλιξης που παρατηρείται τις τελευταίες δεκαετίες στις γαλλόφωνες αφρικανικές χώρες, οι οποίες αποδεσμεύονται από την πολιτική, στρατιωτική και πολιτιστική επιρροή της Γαλλίας, την οποία θεωρούν υπερβολική.
Στην Καμπότζη, ευκαιρία να ζητηθούν περισσότερες δημοκρατικές ελευθερίες σε ένα de facto μονοκομματικό κράτος
Το σύνθημα της συνόδου, «Επανεπένδυση στην ειρήνη για κοινή ευημερία και βιώσιμη σταθερότητα», θεωρείται ότι αντανακλά τον οικονομικό και κοινωνικό αναπροσδιορισμό της Καμπότζης μετά από χρόνια πολέμου και αναταραχών στο τελευταίο τέταρτο του 20ού αιώνα.
Περίπου είκοσι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, μεταξύ των οποίων ο Καναδός Μαρκ Κάρνεϊ, ο Βιετναμέζος Τό Λαμ, ο Ρουανδός Πολ Καγκάμε και ο Κονγκολέζος Φελίξ Τσισεκέντι, αναμένεται να συμμετάσχουν στη σύνοδο και πιθανότατα θα συναντήσουν τον βασιλιά της Καμπότζης καθώς και τον πρωθυπουργό Χουν Μάνετ.
Το μεγαλύτερο μέρος της ημερήσιας διάταξης της συνόδου δεν προκαλεί αντιδράσεις. Τα κείμενα που πρέπει να εγκριθούν αφορούν την πολιτική δέσμευση υπέρ της ειρηνικής συνύπαρξης, της κοινωνικής, πολιτιστικής και οικονομικής συνεργασίας, την αντιμετώπιση κρίσεων και την εδραίωση της ειρήνης, καθώς και την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και την προώθηση της πολιτιστικής ποικιλομορφίας.
Ως χώρα υποδοχής, η Καμπότζη έχει την ευκαιρία να αναδείξει το τουριστικό της δυναμικό και τις εμπορικές της ευκαιρίες, οργανώνοντας παράλληλες εκδηλώσεις με επίκεντρο τις επιχειρηματικές συνεργασίες, τις πολιτιστικές ανταλλαγές, την επιστήμη και την τεχνολογία.
Οι ντόπιοι πολιτικοί ακτιβιστές βλέπουν σε αυτή τη συνάντηση ευκαιρία να ζητήσουν περισσότερες δημοκρατικές ελευθερίες σε ένα de facto μονοκομματικό κράτος. Ο ειδικός εισηγητής του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Τομ Άντριους εξέδωσε δήλωση, με την οποία προτρέπει τους αντιπροσώπους της συνόδου να υπερασπιστούν τις αξίες του Οργανισμού Γαλλοφωνίας και να πιέσουν την κυβέρνηση της Καμπότζης ώστε να απελευθερώσει τους φυλακισμένους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Κανείς δεν θα έπρεπε να κρατείται επειδή υπερασπίστηκε τα ανθρώπινα δικαιώματα, ενημέρωσε για ζητήματα δημόσιου ενδιαφέροντος ή εξέφρασε κριτικές απόψεις», δήλωσε.
Η Καμπότζη μπορεί να υπερηφανεύεται ότι συνέβαλε στη γέννηση του Οργανισμού Γαλλοφωνίας, καθώς ο αείμνηστος βασιλιάς της και ηγέτης του ανεξαρτησιακού κινήματος με απρόβλεπτο χαρακτήρα, Νοροντόμ Σιχανούκ, ήταν ένας από τους τέσσερις ιδρυτές, το 1970, της Υπηρεσίας πολιτιστικής και τεχνικής συνεργασίας. Ο Σιχανούκ ανατράπηκε και οι άμεσοι διάδοχοί του δεν προσχώρησαν στον Οργανισμό Γαλλοφωνίας, ενώ η Καμπότζη βυθίστηκε στη συνέχεια σε εμφύλιο πόλεμο και στο βίαιο καθεστώς των Ερυθρών Χμερ από το 1975 έως το 1979. Η Καμπότζη εντάχθηκε στη Γαλλοφωνία ως παρατηρητής το 1991 και έγινε πλήρες μέλος το 1993.