Άναψε η συζήτηση για τους λύκους: Σχέδια του Βρανδεμβούργου για θανάτωση των άγριων ζωων προκαλούν αντιδράσεις

Είναι αλήθεια, οι λύκοι έχουν επιστρέψει στη Γερμανία (κυριολεκτικα) και μάλιστα εδώ και χρόνια. Κάθε νέα παρατήρηση τροφοδοτεί ανθρώπινους φόβους και προκαλεί συγκρούσεις ανάμεσα σε κτηνοτρόφους και αρχές. Όλο και συχνότερα ακούγονται αιτήματα για θανατώσεις. Το Βρανδεμβούργο θα επιτρέψει στο εξής την εξόντωση δέκα λεγόμενων προβληματικών λύκων.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Όπως μεταδίδει το πρακτορείο ειδήσεων dpa, οι κυνηγοί στο Βρανδεμβούργο θα μπορούν στο μέλλον να θανατώνουν έως και 10 ζώα στο κυνηγετικό έτος 2026/2027 (από 1 Απριλίου έως 31 Μαρτίου του επόμενου έτους), εφόσον αυτά, παρά τα κατάλληλα μέτρα προστασίας, επιτίθενται σε παραγωγικά ζώα. Βάση της απόφασης αποτελεί ένα νέο σχέδιο διαχείρισης του λύκου, που αναμένεται να τεθεί σε ισχύ στις 19 Νοεμβρίου 2026. Έτσι, το Βρανδεμβούργο γίνεται μετά την Έσση και την Κάτω Σαξονία το τρίτο ομόσπονδο κρατίδιο με αντίστοιχο σχέδιο διαχείρισης.

Η υπουργός Γεωργίας και Περιβάλλοντος Χάνα Μίτελστετ (SPD) υπογράμμισε κατά την παρουσίαση της ρύθμισης ότι ο λύκος παραμένει προστατευόμενο είδος. Όπου όμως τα ζώα καταφέρνουν να υπερβούν κατάλληλα μέτρα προστασίας κοπαδιών, θα είναι δυνατές στοχευμένες θανατώσεις. Ο αριθμός των δέκα ζώων ισχύει αρχικά για το τρέχον κυνηγετικό έτος. Στο μέλλον, το επιτρεπόμενο όριο θα προσαρμόζεται κάθε χρόνο ανάλογα με την εξέλιξη του πληθυσμού των λύκων. Επιπλέον, οι νομοί θα μπορούν, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, να διατάσσουν και άλλες θανατώσεις όταν έχει φτάσει η καθορισμένη ανώτατη ορια.

Λιγότερες επιθέσεις σε παραγωγικά ζώα, αυξανόμενοι πληθυσμοί λύκων

Οι νέες ρυθμίσεις έρχονται τώρα, παρότι ο αριθμός των καταγεγραμμένων επιθέσεων σε ζώα βοσκής στο Βρανδεμβούργο είχε πρόσφατα μειωθεί. Σύμφωνα με το rbb24, το 2023 καταγράφηκαν 358 επιθέσεις. Το 2025 ήταν 178. Μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου 2026, το κρατίδιο μέτρησε 133 περιστατικά.

Σύμφωνα με το υπουργείο, η συντριπτική πλειονότητα των επιθέσεων σημειώνεται σε περιοχές χωρίς επαρκή προστασία κοπαδιών. Για παράδειγμα, οι βοσκοί καταγγέλλουν ότι οι λύκοι κατασπαράζουν κατ'' επανάληψη προβατίνες και αρνιά.

Από το 2016, το Βρανδεμβούργο έχει διαθέσει περίπου 7,8 εκατ. ευρώ για μέτρα προστασίας από επιθέσεις λύκων. Επιπλέον, καταβλήθηκαν περίπου 1,2 εκατ. ευρώ ως αποζημιώσεις για ζώα βοσκής που σκοτώθηκαν. Παρ' όλα αυτά, η κυβέρνηση του κρατιδίου θεωρεί ότι χρειάζονται κι άλλα μέτρα.

Το κηνύγι λύκων επιτρέπεται υπό προϋποθέσεις

Προϋπόθεση για μια θανατώση είναι να διαπιστώσει μέσα σε 24 ώρες ένας ειδικός πραγματογνώμονας για επιθέσεις σε ζώα ότι με μεγάλη πιθανότητα ο λύκος ευθύνεται για την επίθεση. Γενετική απόδειξη δεν απαιτείται πλέον. Ωστόσο, τα ζώα βοσκής που επλήγησαν πρέπει να ήταν προστατευμένα με κατάλληλα μέτρα. Σε αυτά περιλαμβάνεται, για παράδειγμα, ένας ηλεκτροφόρος φράχτης ύψους τουλάχιστον 1,20 μέτρων, κοντά στο έδαφος.

Μετά από μια επιβεβαιωμένη επίθεση, οι κυνηγοί μπορούν μέσα σε ακτίνα 1,5 χιλιομέτρου γύρω από το σημείο της ζημιάς, και για χρονικό διάστημα έως οκτώ εβδομάδες, να θανατώσουν έναν ενήλικο λύκο. Δεν είναι απαραίτητο να πρόκειται για το ίδιο ζώο που προκάλεσε τη ζημιά.

Η ρύθμιση προκαλεί αντιδράσεις: Ο κυνηγετικός σύλλογος του κρατιδίου θεωρεί πολύ χαμηλό το ανώτατο όριο και ζητά μεγαλύτερη μείωση του πληθυσμού των λύκων. Ο πρόεδρος του συλλόγου, Ντιρκ-Χένερ Βέλερσοφ, καταγγέλλει σύμφωνα με το dpa ότι η απομάκρυνση μεμονωμένων ζώων δεν αρκεί για να αποτραπούν μόνιμα οι ζημιές. Και η ένωση των αγροτών θεωρεί ότι απαιτούνται πρόσθετα μέτρα.

Αντίθετα, η Οργάνωση για το Περιβάλλον και την Προστασία της Φύσης (Bund für Umwelt und Naturschutz - BUND) απορρίπτει αυτό το αίτημα. Όπως μεταδίδει το rbb24, ο φορέας ποντάρει κυρίως σε καλύτερη προστασία των κοπαδιών. Επιπλέον, διατυπώνονται νομικές επιφυλάξεις, καθώς ο λύκος παραμένει προστατευόμενο είδος. Ιδιαίτερα επικρίνεται το γεγονός ότι στο μέλλον θα μπορούσε να σκοτωθεί και λύκος που δεν φέρει ευθύνη για την επίθεση σε ζώα βοσκής.

Όταν ένας λύκος περνά από το Αμβούργο...

Λύκοι έχουν εντοπιστεί φέτος και στην πόλη-κρατίδιο του Αμβούργου, συγκεκριμένα στο δυτικό τμήμα της πόλης, κοντά στο πάρκο άγριας ζωής Klövensteen, όπως ανακοίνωσε η υπηρεσία Περιβάλλοντος τον Οκτώβριο. Προηγουμένως, ειδικοί της υπηρεσίας είχαν ψάξει την περιοχή για ίχνη λύκου και δείγματα DNA. Όπως αναφέρεται, οι λύκοι είναι κατά κανόνα ντροπαλά ζώα και αποφεύγουν την άμεση επαφή με τον άνθρωπο.

Ήδη τον Μάρτιο ένας λύκος είχε προκαλέσει αίσθηση στο Αμβούργο: Το νεαρό ζώο είχε φτάσει μέχρι το κέντρο της πόλης και είχε τραυματίσει ελαφρά μια γυναίκα σε εμπορική στοά στην περιοχή Άλτονα. Η αστυνομία τον... «συνέλαβε» στον κεντρικό Jungfernstieg και, μετά από παραμονή σε σταθμό περίθαλψης άγριων ζώων στην Κάτω Σαξονία, τον απελευθέρωσε με πομπό στο νότιο Αμβούργο, κοντά στα σύνορα του κρατιδίου, όπως μετέδωσε το NDR. Στα τέλη Μαΐου η επαφή χάθηκε. Το τελευταίο σήμα προήλθε από την πόλη Ντάμε, σε απόσταση 160 χιλιομέτρων. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι το ζώο έχει πυροβοληθεί.

Βρανδεμβούργο, περιοχή με πολλούς λύκους

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του υπουργείου Γεωργίας του Βρανδεμβούργου, μεταξύ 700 και 900 λύκοι ζουν στο κρατίδιο. Προς το παρόν, το υπουργείο, σύμφωνα με το rbb24, υπολογίζει σε τουλάχιστον 50 αγέλες με καθεμιά από 5 έως 10 ζώα, εννέα ζευγάρια λύκων και τρεις μοναχικούς λύκους με δική τους επικράτεια.

Για πολλά χρόνια το Βρανδεμβούργο θεωρούνταν το ομόσπονδο κρατίδιο με τον μεγαλύτερο πληθυσμό λύκων, πλέον όμως προηγείται η Κάτω Σαξονία.

Ο μέχρι τώρα απολογισμός της θήρας λύκων είναι περιορισμένος: Σύμφωνα με το υπουργείο, με βάση τις προηγούμενες ρυθμίσεις είχαν δοθεί άδειες για την εξόντωση 15 ζώων, αλλά στην πράξη σκοτώθηκαν πέντε λύκοι.

Η ΕΕ μείωσε το καθεστώς προστασίας

Μια περαιτέρω μείωση του πληθυσμού δεν αποκλείεται από την κυβέρνηση του κρατιδίου. Αν οι ζημιές δεν περιοριστούν, παρά τα μέτρα προστασίας των κοπαδιών και την αφαίρεση μεμονωμένων ζώων, θα μπορούσε να ακολουθήσει δεύτερο στάδιο του σχεδίου διαχείρισης του λύκου. Σύμφωνα με το υπουργείο, στο οποίο αναφέρεται το dpa, είναι υπό ορισμένες προϋποθέσεις πιθανή ακόμη και η θανάτωση ολόκληρης αγέλης.

Το υπόβαθρο των νέων ρυθμίσεων είναι οι αλλαγές στο ευρωπαϊκό και το γερμανικό δίκαιο. Η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε μειώσει το καθεστώς προστασίας του λύκου το 2025. Από τις 2 Απριλίου 2026, το είδος υπάγεται, λόγω αντίστοιχων τροποποιήσεων στον ομοσπονδιακό νόμο περί θήρας και στον ομοσπονδιακό νόμο για την προστασία της φύσης, και στο γερμανικό δίκαιο περί θήρας. Έτσι, τα ομόσπονδα κρατίδια διαθέτουν πλέον μεγαλύτερα περιθώρια στη διαχείριση των ζώων.

Επίθεση σε πάρκο άγριας ζωής: Έρευνα σε βάρος φροντίστριας ζώων

Πόσο γρήγορα ο φόβος για τον λύκο γίνεται θέμα ακόμη και σε περιστατικά με ζώα υπό ανθρώπινη φροντίδα, δείχνει ένα σοβαρό περιστατικό στο πάρκο άγριας ζωής Wildpark Johannismühle στο Μπαρούτ. Εκεί, στις 28 Οκτωβρίου, ένα οκτάχρονο κορίτσι δέχτηκε επίθεση από έναν ή περισσότερους λύκους και τραυματίστηκε σοβαρά στο κεφάλι. Το παιδί συμμετείχε μαζί με δύο ακόμη κορίτσια σε μια προγραμματισμένη «ημέρα φροντιστή ζώων» και βρισκόταν μαζί με μία εργαζόμενη μέσα στο περίβολο.

Όπως μετέδωσε το Euronews, το κορίτσι μεταφέρθηκε με ελικόπτερο διάσωσης σε νοσοκομείο του Βερολίνου. Σύμφωνα με τον νομό Τέλτοβ-Φλέμινγκ, η επίθεση σημειώθηκε κατά την πρωινή παροχή νερού στα ζώα, πριν από τη κανονική ώρα ανοίγματος του πάρκου. Η φροντίστρια ζώων, με την άμεση επέμβασή της, απέτρεψε να τραυματιστούν και τα δύο άλλα παιδιά.

Σε βάρος της εργαζόμενης διεξάγεται πάντως πλέον έρευνα για ύποπτη σωματική βλάβη από αμέλεια. Το πάρκο άγριας ζωής παρέμεινε αρχικά κλειστό μετά το περιστατικό.

Το συμβάν δείχνει πόσο γρήγορα ο φόβος για τον λύκο τροφοδοτείται εκ νέου, ακόμη και όταν πρόκειται για ζώα που κρατούνται σε περίβολο. Οι λύκοι είναι μεν αρπακτικά ζώα, ωστόσο η επίθεση εγείρει κυρίως ερωτήματα για την ανθρώπινη ευθύνη απέναντι στα ζώα και τις συνθήκες διαβίωσής τους.

Υπάρχει ο κίνδυνος τέτοια γεγονότα να ενισχύουν τους φόβους απέναντι στον λύκο συνολικά, ακόμη και εκεί όπου πρόκειται για ελεύθερα ζώα.