Το αντικείμενο, γνωστό ως «1998 KY26», περίπου 11 μέτρα φαρδύ, κινείται κοντά στη Γη, ωστόσο κάτι πέρα από τη βαρύτητα Ήλιου ή Γης επηρεάζει την πορεία και την ταχύτητά του
Ασυνήθιστη επιτάχυνση έχει εμφανίσει ένα μυστηριώδες αντικείμενο που κινείται με μεγάλη ταχύτητα στο Ηλιακό Σύστημα, προκαλώντας εικασίες ότι μπορεί να είναι διαστημόπλοιο της πρώην Σοβιετικής Ένωσης που χάθηκε πριν από σχεδόν 40 χρόνια.
Το αντικείμενο είναι γνωστό ως 1998 KY26 και πρόκειται για σώμα διαμέτρου 11 μέτρων που περνά κοντά στη Γη. Οι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει ότι η τροχιά του δεν μπορεί να εξηγηθεί πλήρως από τη βαρυτική έλξη του Ήλιου ή της Γης.
Αυτή η ασυνήθιστη συμπεριφορά περιγράφεται ως «μη βαρυτική επιτάχυνση», δηλαδή δυνάμεις πέρα από τη βαρύτητα επηρεάζουν την πορεία και την ταχύτητα του αντικειμένου.
Ο επικεφαλής της NASA Τζάρεντ Άιζακμαν δήλωσε την Πέμπτη ότι η υπηρεσία παρακολουθεί το KY26, αλλά υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας. Διαβεβαίωσε το κοινό ότι το αντικείμενο δεν αποτελεί γνωστή απειλή για τη Γη και ότι δεν υπάρχουν στοιχεία πως θα μπορούσε να συγκρουστεί με τον πλανήτη μας.
Βρέθηκε το Φόβος 1;
Μια ομάδα ερευνητών προτείνει μια ασυνήθιστη εξήγηση. Ο αστροφυσικός του Χάρβαρντ Άβι Λεμπ και δύο συνεργάτες του, ο Άνταμ Χίμπερντ και ο Άνταμ Κρόουλ, πιστεύουν ότι το KY26 θα μπορούσε να είναι το Φόβος 1, ένα μη επανδρωμένο σοβιετικό διαστημόπλοιο που εκτοξεύτηκε στις 7 Ιουλίου 1988. Το σκάφος έχασε την επαφή με τη Γη καθ' οδόν προς τον Άρη.
Οι ερευνητές κατασκεύασαν ένα απλοποιημένο μοντέλο του Φόβος 1 και συνέκριναν τον τρόπο με τον οποίο θα αντανακλούσε το ηλιακό φως καθώς περιστρέφεται, με τις παρατηρήσεις του KY26. Διαπίστωσαν ότι το μοντέλο ταίριαζε στενά με οκτώ διαφορετικά σύνολα παρατηρήσεων του αντικειμένου.
Το KY26 αντανακλά σχεδόν το 52% του ηλιακού φωτός που το χτυπά και ολοκληρώνει μία πλήρη περιστροφή κάθε 5,35 λεπτά. Ο Λεμπ και οι συνεργάτες του υποστηρίζουν ότι αυτά τα χαρακτηριστικά συνάδουν με την υπόθεσή τους ότι το KY26 μπορεί να είναι τεχνητό αντικείμενο.
Νέα μελέτη αμφισβητεί τη θεωρία του «σκοτεινού κομήτη»
Μια εξήγηση, που προτάθηκε για πρώτη φορά σε μελέτη του 2023, είναι ότι το KY26 είναι ένας λεγόμενος «σκοτεινός κομήτης» που περιέχει παγιδευμένο νερό το οποίο μετατρέπεται σε αέριο, δημιουργώντας ώση καθώς το αντικείμενο κινείται στο διάστημα. Ωστόσο, οι αστρονόμοι δεν έχουν εντοπίσει το νέφος αερίου ή την ουρά που συνήθως συνοδεύουν τους κομήτες.
Μια ξεχωριστή επιστημονική μελέτη προσέφερε αντίθετη εξήγηση. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το 1998 KY26 είναι πιθανότερο να πρόκειται για αφυδατωμένο αστεροειδή. Αυτό θα σήμαινε ότι ο πάγος νερού δύσκολα ευθύνεται για την ασυνήθιστη επιτάχυνση, καθώς οι θερμοκρασίες είναι υπερβολικά υψηλές για να επιβιώσει αρκετός πάγος για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Μια άλλη πιθανή εξήγηση είναι η ηλιακή ακτινοβολία, η οποία μπορεί να ασκεί πίεση στην επιφάνεια του αντικειμένου και να μεταβάλλει ελαφρά την τροχιά του.
Άλλες παρατηρήσεις επίσης συνηγορούν υπέρ της εκδοχής ενός φυσικού, βραχώδους αστεροειδούς και όχι ενός παλιού διαστημοπλοίου. Μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2025 στο περιοδικό Nature Communications εκτίμησε ότι η διάμετρός του είναι μόλις 11 μέτρα.
Ιαπωνικό διαστημόπλοιο μπορεί να λύσει το μυστήριο
Μια ιαπωνική διαστημική αποστολή θα μπορούσε τελικά να προσφέρει σημαντικές απαντήσεις. Το διαστημόπλοιο Hayabusa2 αναμένεται να φτάσει στο 1998 KY26 τον Ιούλιο του 2031 και να το μελετήσει από κοντινή απόσταση. Θα είναι η πρώτη αποστολή που θα εξετάσει άμεσα αστεροειδή τόσο μικρού μεγέθους.
Οι εικόνες και οι μετρήσεις που θα ληφθούν κατά τη διάρκεια της προσέγγισης μπορεί να αποκαλύψουν αν το αντικείμενο είναι πράγματι φυσικό βραχώδες σώμα ή ενδεχομένως κάτι τεχνητό.
Μέχρι τότε, η πρόταση του Άβι Λεμπ παραμένει μια συναρπαστική αλλά ανεπιβεβαίωτη θεωρία. Ο αστροφυσικός του Χάρβαρντ έχει μάλιστα αστειευτεί ότι οι κάμερες του Hayabusa2 ίσως ανακαλύψουν μια ετικέτα με την ένδειξη «Made in the U.S.S.R.» αντί για ένα κομμάτι πάγου.