Η οικονομία της Ιαπωνίας σταμάτησε να αναπτύσσεται στο τρίτο τρίμηνο, καθώς ο πόλεμος στο Ιράν προκάλεσε πληθωρισμό, η κακοκαιρία και ο σεισμός επιβάρυναν την ανάπτυξη. Οι αναλυτές εξακολουθούν να αναμένουν ότι η Τράπεζα της Ιαπωνίας θα αυξήσει ξανά τα επιτόκια τον Δεκέμβριο.
Οριακή μεταβολή σημείωσε το πραγματικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) της Ιαπωνίας από τον Ιούλιο έως τον Σεπτέμβριο σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία που δημοσιεύθηκαν τη Δευτέρα από την Υπηρεσία του Υπουργικού Συμβουλίου (Cabinet Office).
Η επίδοση αυτή ήταν χαμηλότερη από τις προβλέψεις για επέκταση κατά 0,1% και σημαντικά μειωμένη σε σχέση με το 0,4% που είχε καταγραφεί στους προηγούμενους τρεις μήνες.
Σε ετησιοποιημένη βάση, η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 0,1%, έναντι προσδοκιών για ανάπτυξη 0,2%.
Οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου αύξησαν το κόστος για τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά. Η Ιαπωνία, η οποία εισάγει σχεδόν όλο το πετρέλαιό της, έχει πληγεί σοβαρά από την άνοδο των τιμών που αποδίδεται στον πόλεμο στο Ιράν. Η ναυσιπλοΐα μέσω του Στενού του Ορμούζ, μιας βασικής οδού για τις μεταφορές πετρελαίου, έχει υποστεί σοβαρές αναταράξεις από το ξέσπασμα του πολέμου.
Παράλληλα, το αδύναμο γεν επιτείνει το πρόβλημα των αυξανόμενων τιμών ενέργειας, καθιστώντας τις εισαγωγές ακριβότερες. Το δολάριο ΗΠΑ διαπραγματεύεται πρόσφατα γύρω στα 160 γεν, από επίπεδα κάτω των 115 γεν πριν από πέντε χρόνια.
Ο πληθωρισμός, εξαιρουμένων των νωπών τροφίμων, αυξήθηκε τον Σεπτέμβριο στο 2,1%, από 1,7% τον Αύγουστο, πάνω από τον στόχο 2% της Τράπεζας της Ιαπωνίας.
Η πραγματική ιδιωτική κατανάλωση υποχώρησε κατά 0,3% σε τριμηνιαία βάση, ποσοστό που ισοδυναμεί με την πτώση των προηγούμενων τριών μηνών. Ρόλο εκτιμάται ότι έπαιξε και η κακοκαιρία, καθώς, όπως αναφέρει ο Τάρο Κιμούρα της Bloomberg Economics, «τυφώνες και σφοδρές βροχοπτώσεις κράτησαν τους καταναλωτές μακριά από τα καταστήματα».
Οι καθαρές εξαγωγές αφαίρεσαν 0,6 ποσοστιαίες μονάδες από την ανάπτυξη, καθώς οι εισαγωγές αυξήθηκαν 2,5% και οι εξαγωγές μειώθηκαν 0,2%. Σεισμός τον Ιούλιο στο νοτιοδυτικό νησί Κιούσου προκάλεσε διακοπές στη λειτουργία εργοστασίων. Οι επιχειρηματικές επενδύσεις ανέκαμψαν κατά 1,6%, ή 6,8% σε ετησιοποιημένη βάση, με ώθηση από τη δυναμική ζήτηση για ψηφιακή τεχνολογία. Η συσσώρευση δημόσιων αποθεμάτων συνέβαλε επίσης στην ανάπτυξη.
Ο Μαρσέλ Τίλιαντ της Capital Economics ανέφερε ότι η μέτρηση του ΑΕΠ ήταν ελαφρώς πιο αδύναμη από ό,τι ανέμεναν οι οικονομολόγοι και χαρακτήρισε τα επιμέρους στοιχεία «μάλλον αποθαρρυντικά».
Πριν από τη δημοσιοποίηση των στοιχείων, ο επικεφαλής ερευνητής της Mitsubishi UFJ Research and Consulting Σουμπέι Φουτζίτα είχε δηλώσει ότι «λαμβάνοντας υπόψη τα αντίθετα ρεύματα από την επιδείνωση της κατάστασης στο Ιράν, η εγχώρια οικονομία διατηρεί την ανθεκτικότητά της».
Η κυβέρνηση της πρωθυπουργού Σαναέ Τακαΐτσι προσπαθεί να περάσει νομοθεσία για τη μείωση του φόρου στα τρόφιμα. Το σχέδιο αντιμετωπίζει αβεβαιότητα λόγω της αύξησης του δημόσιου χρέους και του τρόπου με τον οποίο θα χρηματοδοτηθεί η μείωση.
Νέα αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο;
Το τελευταίο στοιχείο για την ανάπτυξη θεωρείται απίθανο να αποτρέψει την Τράπεζα της Ιαπωνίας από νέα αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις εντείνονται, σύμφωνα με αναλυτές.
«Στην πραγματικότητα, φαίνεται ολοένα και πιο πιθανό ότι η Τράπεζα θα χρειαστεί να σφίξει τη νομισματική πολιτική πιο επιθετικά απ’ ό,τι προβλέπαμε, καθώς ο πληθωρισμός πρόκειται να εκτοξευθεί», δήλωσε ο Τίλιαντ.
Τον περασμένο μήνα, η κεντρική τράπεζα ανέφερε ότι ο υποκείμενος πληθωρισμός βρισκόταν σε γενικές γραμμές σε ευθυγράμμιση με τον στόχο του 2% που είχε υιοθετήσει το 2013, ώστε να βγάλει την οικονομία από τον αποπληθωρισμό.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) προβλέπει ότι η Ιαπωνία θα υποχωρήσει από την τέταρτη θέση το 2026 στην έκτη το 2027 μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου βάσει του ονομαστικού ΑΕΠ σε δολάρια ΗΠΑ, με την Ινδία και το Ηνωμένο Βασίλειο να την ξεπερνούν.