Ο οικονομολόγος κάλεσε την ΕΕ να στηρίξει νέους παίκτες στην αγορά AI, να χαλαρώσει τους κανόνες κρατικής βοήθειας και να προστατεύσει εργαζομένους από τεχνολογικές αναταράξεις
Σε οικονομική ανάπτυξη στην Ευρώπη θα μπορούσε να οδηγήσει η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), εφόσον οι κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ επιτρέπουν σε νέες εταιρείες να εισέλθουν στην αγορά, δήλωσε τη Δευτέρα ο νομπελίστας οικονομολόγος Φιλίπ Αγκιόν.
Οι τοποθετήσεις του γίνονται καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για την κυριαρχία λίγων εταιρειών των ΗΠΑ στην αγορά ΤΝ και για τον αντίκτυπο της τεχνολογίας στην απασχόληση, με φόβους για εκτεταμένες απώλειες θέσεων εργασίας τα επόμενα χρόνια.
«Με την ΤΝ, περισσότερο από ποτέ, υπάρχει δημιουργική καταστροφή, γιατί αν κοιτάξει κανείς τον ρυθμό καταστροφής και δημιουργίας θέσεων εργασίας, επιταχύνεται από την επανάσταση της ΤΝ, και εκεί είναι πολύ σημαντικό να επιτρέπεται σε νέες επιχειρήσεις να εισέρχονται», είπε ο Αγκιόν σε εκδήλωση στις Βρυξέλλες.
Πρόσθεσε: «Ταυτόχρονα, είναι σημαντικό να υπάρχουν θεσμοί όπως το σύστημα flexicurity που εξομαλύνει τη μετάβαση από τις παλιές στις νέες θέσεις εργασίας, γιατί βοηθά να αντιμετωπιστεί η κρίσιμη αναστάτωση».
Ο Αγκιόν αναφέρθηκε στο μοντέλο αγοράς εργασίας της Δανίας, το οποίο συνδυάζει ευελιξία στις προσλήψεις και τις απολύσεις με ένα γενναιόδωρο δίχτυ κοινωνικής προστασίας για τους ανέργους.
Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η απασχόληση των εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης θα μπορούσε να αυξηθεί κατά 20% έως το 2040 χάρη στην ΤΝ, ενώ οι απώλειες θέσεων εργασίας μεταξύ εργαζομένων χαμηλής ειδίκευσης θα μπορούσαν να κυμανθούν από 20% έως 60% σε όλη την Ευρώπη.
Ο Αγκιόν μοιράστηκε το Νομπέλ Οικονομικών Επιστημών 2025 για το έργο του πάνω στη «δημιουργική καταστροφή», τη διαδικασία μέσω της οποίας οι νέες καινοτομίες εκτοπίζουν διαρκώς τις παλαιότερες τεχνολογίες, επιχειρήσεις και θέσεις εργασίας.
Ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας
Ο Αγκιόν είπε ότι τα ευρωπαϊκά συστήματα κοινωνικής πρόνοιας είναι καλύτερα εξοπλισμένα από το σύστημα των ΗΠΑ για να διαχειριστούν τις αλλαγές στην απασχόληση που συνδέονται με την ΤΝ: «Βρισκόμαστε μπροστά από τις ΗΠΑ όσον αφορά το ποια αγορά εργασίας μπορεί να φιλοξενήσει την επανάσταση της ΤΝ».
Ωστόσο, σημείωσε επίσης ότι η ΕΕ θα πρέπει να αντλήσει έμπνευση από τις ΗΠΑ όσον αφορά τη βιομηχανική πολιτική, ώστε η ΤΝ να οδηγήσει σε ανάπτυξη και δημιουργία θέσεων εργασίας.
«Στις ΗΠΑ έχουν και πολιτική ανταγωνισμού και βιομηχανική πολιτική. Διαθέτουν την Υπηρεσία Προηγμένων Ερευνητικών Προγραμμάτων Άμυνας (Defense Advanced Research Projects Agency - DARPA), που είναι ένας φιλικός προς τον ανταγωνισμό τρόπος άσκησης βιομηχανικής πολιτικής».
Η DARPA είναι μια υπηρεσία των ΗΠΑ που είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη νέων αμυντικών τεχνολογιών. «Στην Ευρώπη μέχρι στιγμής δεν έχουμε το αντίστοιχο της DARPA και θα μπορούσα πολύ καλά να φανταστώ μια τέτοια υπηρεσία για την ανάπτυξη υπολογιστικής ισχύος ΤΝ, που θα ενθάρρυνε επίσης νέες επιχειρήσεις να εισέλθουν [στην αγορά]».
Πρόσθεσε ότι η προσέγγιση της ΕΕ στην πολιτική ανταγωνισμού «αποκλείει» τον κλάδο από τη λήψη κρατικής ενίσχυσης, «κάτι που ήταν μια πολύ αντιβιομηχανική πολιτική».
Ο Αγκιόν υποστήριξε ότι οι κανόνες ανταγωνισμού της ΕΕ θα πρέπει να ενθαρρύνουν τους νέους παίκτες και να προωθούν την ανταλλαγή δεδομένων σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας της ΤΝ, συμπεριλαμβανομένων των υπηρεσιών υπολογιστικού νεφους.
Η κυριαρχία των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών στον τομέα της ΤΝ έχει ήδη προκαλέσει την προσοχή των ευρωπαϊκών ρυθμιστικών αρχών.
Τον Δεκέμβριο του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε έρευνα για τη Google λόγω ανησυχιών ότι η εταιρεία θα μπορούσε να νοθεύει τον ανταγωνισμό επιβάλλοντας άδικους όρους σε εκδότες και δημιουργούς περιεχομένου ή εξασφαλίζοντας προνομιακή πρόσβαση στο περιεχόμενό τους.
Η Επιτροπή, που εφαρμόζει τη νομοθεσία ανταγωνισμού της ΕΕ, επίσης άνοιξε επίσης έρευνα ανταγωνισμού για τη Meta προκειμένου να διαπιστώσει αν η πολιτική της, που περιορίζει την πρόσβαση των παρόχων ΤΝ στο WhatsApp, παραβιάζει τους κανόνες της ΕΕ.