Ο ύπατος αρμοστής του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Βόλκερ Τουρκ, προειδοποίησε ότι, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη μοιάζει με κάτι μελλοντικό, στη βάση της στηρίζεται σε μια πανάρχαια αφήγηση περί ισχύος.
Με σχεδόν μεσαιωνικό τρόπο κυβερνάται η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), προειδοποίησε την Πέμπτη ο επικεφαλής για τα ανθρώπινα δικαιώματα του ΟΗΕ, με την εξουσία συγκεντρωμένη στα χέρια λίγων τεχνολογικών βαρόνων.
Μιλώντας στο συνέδριο RightsX στη Γενεύη, ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα Φόλκερ Τιρκ είπε ότι, ενώ η ιστορία της ΤΝ ακούγεται φουτουριστική, από κάτω κρύβεται ένα παμπάλαιο αφήγημα εξουσίας.
«Μια χούφτα άνδρες εξακολουθούν να ελέγχουν μεγάλο μέρος της υπολογιστικής ισχύος, των δεδομένων και της υποδομής της ΤΝ παγκοσμίως. Και εξακολουθούμε να μην έχουμε κοινούς κανόνες για να ρυθμίσουμε ή να κατευθύνουμε την ανάπτυξη της ΤΝ», είπε ο Τιρκ.
Σημαντικό δημοκρατικό έλλειμμα, είπε ο Τιρκ, υπάρχει όταν πέντε εταιρείες τεχνολογίας κατέχουν περισσότερο από το 70% της παγκόσμιας υπολογιστικής ισχύος ΤΝ.
«Έχουμε την τεχνολογία του μέλλοντος, αλλά κυβερνάται με σχεδόν μεσαιωνικό τρόπο: από μια μικρή ελίτ, με σχεδόν καθόλου ελέγχους, χωρίς αντίβαρα, χωρίς συμμετοχή και χωρίς λογοδοσία», είπε.
«Η ιστορία μάς έχει διδάξει: με τέτοιου είδους εξουσία, τα δικαιώματα και οι ελευθερίες των απλών ανθρώπων είναι τα πρώτα που πλήττονται».
Επαναλαμβάνοντας το αίτημά του για ρύθμιση της ΤΝ με κέντρο τα δικαιώματα, ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα είπε ότι η τεχνολογία ελέγχει ολοένα και περισσότερο τις ζωές των ανθρώπων.
Και αυτό, προειδοποίησε, συχνά συμβαίνει χωρίς να το γνωρίζουν, ενώ μπορεί να διαστρεβλώνει τον δημόσιο διάλογο με «λεπτούς, ύπουλους τρόπους».
Παράλληλα, προειδοποίησε, προκατειλημμένοι αλγόριθμοι μπορούν να αναπαράγουν την αδικία σε βιομηχανική κλίμακα.
«Κατάρρευση του πολιτισμού»
«Οι μεταφορές, η τροφή και η υγεία μας ψηφιοποιούνται ολοένα και περισσότερο. Μπορεί να μην απέχουμε πολύ από την ημέρα που η ΤΝ θα μπορεί να διακόψει τις κρίσιμες υποδομές ολόκληρων κοινοτήτων ή χωρών, είτε από μόνη της είτε αν βρεθεί σε λάθος χέρια», προειδοποίησε ο Τιρκ.
«Όταν οι άνθρωποι συζητούν τις πιθανότητες κατάρρευσης του πολιτισμού λόγω της ΤΝ, πρέπει να αναρωτηθούμε: ποιος αποφασίζει ποιες πιθανότητες αναλαμβάνουμε;».
Εξέφρασε αισιοδοξία ότι οι άνθρωποι θα αμφισβητήσουν τελικά την ανεξέλεγκτη εξουσία, με το δημοκρατικό έλλειμμα να μετατρέπεται σε έλλειμμα εμπιστοσύνης.
Ανέφερε ότι ήδη πολλοί νέοι αποσυνδέονται από τον ψηφιακό κόσμο για να ξαναποκτήσουν μεγαλύτερο έλεγχο στις ζωές τους.
Ο Τιρκ είπε ότι τα οφέλη της ΤΝ πρέπει να μοιραστούν δίκαια, κάτι που θα απαιτήσει καλή θέληση από τις εταιρείες τεχνολογίας, αλλά και ρύθμιση και λογοδοσία.
Είπε ότι έχει στείλει επιστολές σε εταιρείες αιχμής στην ΤΝ, καλώντας τες να εισαγάγουν αποτελεσματικές δικλίδες ασφαλείας «προτού να είναι πολύ αργά».
Ο Τιρκ σημείωσε ότι ένα μπουκάλι γάλα δεν μπορεί να φτάσει σε ένα κατάστημα χωρίς πολλαπλά επίπεδα ελέγχων, κανόνων και κανονισμών.
Έτσι, για την ΤΝ, «είναι αυτονόητο ότι χρειάζεται κάποια μορφή ρύθμισης», δεδομένου του δυναμικού της να προκαλέσει βλάβη, είπε ο Τιρκ.
Όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο εκπαιδεύονται τα μοντέλα, πρότεινε να δοθεί η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου «ως καθήκον στην ΤΝ».