Διαφήμιση

Με τη Frontex ανοιχτά της Κρήτης: Το Euronews σε περιπολία καθώς αυξάνονται οι αφίξεις μεταναστών από τη Λιβύη

Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google
Φόρτωση του βίντεο
Το λετονικό περιπολικό σκάφος Valpas επιχειρεί νότια της Κρήτης εδώ και περίπου 18 μήνες.
Το λετονικό περιπολικό σκάφος Valpas επιχειρεί νότια της Κρήτης εδώ και περίπου 18 μήνες. -  Πνευματικά Δικαιώματα  Euronews / Συμέλα Τουχτίδου
Πνευματικά Δικαιώματα Euronews / Συμέλα Τουχτίδου
Από Συμέλα Τουχτίδου
Δημοσιεύθηκε ,ανανεώθηκε πριν
Μοιραστείτε το Close Button
Αντιγραφή/Επικόλληση το λινκ του βίντεο πιο κάτω: Copy to clipboard Σύνδεσμος αντιγράφηκε!

Το Euronews επιβιβάζεται στο λετονικό περιπολικό Valpas και επισκέπτεται το αεροδρόμιο Τυμπακίου, όπου επιχειρεί drone της Frontex. Η αναζήτηση αγνοούμενων μεταναστών κοντά στη Χρυσή αναδεικνύει τους κινδύνους του διάπλου, ενώ οι χώροι προσωρινής φιλοξενίας δέχονται αυξανόμενη πίεση.

Ενώ η παράτυπη μετανάστευση μειώνεται σε αρκετές από τις διαδρομές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, στην Κρήτη συμβαίνει το αντίθετο. Το ελληνικό νησί, περισσότερο γνωστό για τις παραλίες και την τουριστική του βιομηχανία, καταγράφει απότομη αύξηση των αφίξεων από τη Βόρεια Αφρική και την Ασία.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Περίπου 24.000 μετανάστες έφτασαν στην Κρήτη κατά τους πρώτους δέκα μήνες του 2026, έναντι περίπου 17.000 σε ολόκληρο το 2025.

Τα περισσότερα σκάφη αναχωρούν από τις ανατολικές ακτές της Λιβύης, διασχίζοντας εκατοντάδες χιλιόμετρα ανοιχτής θάλασσας με προορισμό τη Γαύδο, ένα μικρό νησί νότια της Κρήτης, ή τις νότιες ακτές της ίδιας της Κρήτης.

Παρά την ενίσχυση των περιπολιών, τη χρήση αεροσκαφών επιτήρησης και προηγμένων τεχνολογικών συστημάτων παρακολούθησης, οι διελεύσεις συνεχίζονται.

Για να κατανοήσει τι συμβαίνει στα νότια θαλάσσια σύνορα της Ευρώπης, το Euronews συμμετείχε σε περιπολία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής, Frontex, ακολουθώντας τα πληρώματά του στη θάλασσα και επισκεπτόμενο τις εγκαταστάσεις από τις οποίες συντονίζεται η εναέρια επιτήρηση.

Επιχείρηση αναζήτησης αγνοούμενων μεταναστών

Κατά τη διάρκεια του ρεπορτάζ μας, ένα περιστατικό ανέδειξε τους κινδύνους αυτής της ολοένα και πιο πολυσύχναστης μεταναστευτικής διαδρομής.

Το απόγευμα της 4ης Νοεμβρίου, ένας μετανάστης εντοπίστηκε μόνος του στη νήσο Χρυσή, περίπου 15 χιλιόμετρα από τις νότιες ακτές της Κρήτης.

Ισχυρίστηκε ότι ταξίδευε μαζί με άλλα 60 άτομα, γεγονός που κινητοποίησε εκτεταμένη επιχείρηση έρευνας και διάσωσης.

Πρόκειται για ένα μόνο από τα δεκάδες περιστατικά που απαιτούν την επέμβαση των ελληνικών και ευρωπαϊκών δυνάμεων περιπολίας και διάσωσης που επιχειρούν ανοιχτά της Κρήτης.

Στελέχη του τοπικού Λιμενικού Σώματος στο Ηράκλειο δήλωσαν στο Euronews ότι, μέσα σε μόλις 48 ώρες, είχαν φτάσει στην περιοχή ευθύνης τους 13 σκάφη που μετέφεραν περίπου 400 μετανάστες.

Κατά το ίδιο διάστημα, εντοπίστηκαν επίσης περίπου 20 νεκροί μετανάστες, μια τραγική υπενθύμιση του ανθρώπινου κόστους αυτού του ολοένα και πιο επικίνδυνου διάπλου προς τις νότιες ακτές της Ευρώπης.

Ένα λετονικό πλοίο φυλάσσει τα σύνορα της Ευρώπης

Η Ελλάδα φιλοξενεί τη μεγαλύτερη επιχειρησιακή παρουσία της Frontex στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με τον οργανισμό να υποστηρίζει τις ελληνικές αρχές σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων.

Ο οργανισμός παρέχει τεχνικό εξοπλισμό, δυνατότητες επιτήρησης και υποστήριξη σε επιχειρήσεις επιστροφής μεταναστών που δεν έχουν νόμιμο δικαίωμα παραμονής στην ΕΕ. Όλες αυτές οι δραστηριότητες πραγματοποιούνται σε συνεργασία με τις ελληνικές αρχές, οι οποίες διατηρούν την επιχειρησιακή διοίκηση.

Μόνο στην Κρήτη και τη Γαύδο —το μικρό ελληνικό νησί νότια της Κρήτης και το νοτιότερο κατοικημένο νησί της Ευρώπης— έχουν αναπτυχθεί περισσότεροι από 40 αξιωματικοί, τρία αεροσκάφη, ένα μη επανδρωμένο αεροσκάφος και έξι περιπολικά σκάφη για την υποστήριξη των ελληνικών αρχών.

Ο κυβερνήτης του λετονικού περιπολικού σκάφους Valpas, Τομς Όζερς, επιτηρεί το Λιβυκό Πέλαγος κατά τη διάρκεια περιπολίας της Frontex ανοιχτά των νότιων ακτών της Κρήτης.
Ο κυβερνήτης του λετονικού περιπολικού σκάφους Valpas, Τομς Όζερς, επιτηρεί το Λιβυκό Πέλαγος κατά τη διάρκεια περιπολίας της Frontex ανοιχτά των νότιων ακτών της Κρήτης. © Euronews / Συμέλα Τουχτίδου

Ανάμεσά τους βρίσκεται το Valpas, ένα λετονικό περιπολικό σκάφος που επιχειρεί νότια της Κρήτης εδώ και περίπου 18 μήνες. Μια τυπική περιπολία του Valpas διαρκεί 72 ώρες. Για το 20μελές πλήρωμά του, το πλοίο γίνεται ταυτόχρονα χώρος εργασίας και προσωρινό σπίτι.

Αφήνοντας πίσω τις οικογένειές τους, τα μέλη του πληρώματος προσπαθούν να διατηρούν τους δεσμούς τους με τη Λετονία, συνεχίζοντας γνώριμες παραδόσεις ακόμη και όταν επιχειρούν μακριά από την πατρίδα τους. Ο κυβερνήτης Όζερς, πατέρας τριών παιδιών, μιλά μαζί τους κάθε βράδυ.

Ο κυβερνήτης Όζερς δήλωσε στο Euronews ότι οι επιχειρήσεις διάσωσης μπορεί να είναι εξαιρετικά δύσκολες και επικίνδυνες, τόσο για τους μετανάστες που επιχειρούν τον διάπλου όσο και για τα πληρώματα που προσπαθούν να τους μεταφέρουν με ασφάλεια.

Θυμήθηκε μία από τις δυσκολότερες στιγμές που έχει αντιμετωπίσει στη θάλασσα:

«Μερικές φορές, όλοι προσπαθούν να σηκωθούν όρθιοι ταυτόχρονα, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος να ανατραπεί το σκάφος. Το έζησα ο ίδιος σε μια επιχείρηση, όταν δύο άνθρωποι έπεσαν στη θάλασσα. Ήμασταν τυχεροί που κατέληξαν στο νερό μόνο δύο. Ήταν νύχτα, αλλά καταφέραμε να τους έχουμε συνεχώς στο οπτικό μας πεδίο. Τους πετάξαμε σωσίβια και άλλα μέσα επίπλευσης, ενώ πρώτα εξασφαλίσαμε την ασφάλεια της μεγαλύτερης ομάδας επιβατών που βρισκόταν στο σκάφος. Μόλις ήταν ασφαλείς, απομακρυνθήκαμε από το σκάφος και κάναμε ελιγμούς για να πλησιάσουμε τους δύο ανθρώπους που βρίσκονταν στο νερό».

Οι καιρικές συνθήκες κάνουν αυτές τις επιχειρήσεις ακόμη πιο δύσκολες. Ο κυβερνήτης Όζερς εξήγησε ότι ένας από τους μεγαλύτερους κινδύνους προκύπτει όταν οι μετανάστες ξεκινούν με καλό καιρό, αλλά στη διάρκεια του ταξιδιού τους οι συνθήκες επιδεινώνονται.

«Το δυσκολότερο για εμάς είναι όταν ξεκινούν το ταξίδι τους με καλό καιρό και στη συνέχεια ο καιρός χαλάει. Πρέπει να σχεδιάσουμε πώς θα τους περισυλλέξουμε και η επιχείρηση γίνεται λίγο επικίνδυνη».

Ο Ιωάννης Ορφανός, διοικητής της 7ης Περιφερειακής Διοίκησης του Λιμενικού Σώματος, η οποία εποπτεύει τις επιχειρήσεις του Λιμενικού σε ολόκληρη την Κρήτη, εξήγησε ότι οι επιχειρήσεις διάσωσης μπορεί να είναι ιδιαίτερα απαιτητικές.

«Ορισμένα περιστατικά είναι εξαιρετικά δύσκολα και, δυστυχώς, υπάρχουν φορές που χάνονται ανθρώπινες ζωές. Πρέπει να θυμόμαστε ότι η περιοχή είναι τεράστια και οι καιρικές συνθήκες συχνά είναι δυσμενείς. Μπορεί να έχουμε να αντιμετωπίσουμε ανθρώπους που δεν έχουν ξαναβρεθεί ποτέ στη θάλασσα, που δεν είναι καθόλου εξοικειωμένοι με το θαλάσσιο περιβάλλον και ενδεχομένως να μην ξέρουν καν κολύμπι», δήλωσε στο Euronews.

Μάτια στον ουρανό

Οι επιχειρήσεις της Frontex βασίζονται επίσης σε προηγμένα συστήματα εναέριας επιτήρησης. Από το αεροδρόμιο Τυμπακίου στην Κρήτη, η Frontex επιχειρεί με το Heron 1, ένα ιδιαίτερα προηγμένο μη επανδρωμένο αεροσκάφος επιτήρησης μεγάλης διάρκειας πτήσης, εξοπλισμένο με εξελιγμένο ραντάρ, κάμερες υψηλής ανάλυσης και τεχνολογία θερμικής απεικόνισης. Μπορεί να παραμένει στον αέρα για περισσότερες από 20 ώρες, επιτηρώντας τεράστιες θαλάσσιες εκτάσεις του Λιβυκού Πελάγους, ημέρα και νύχτα.

Μη επανδρωμένο αεροσκάφος επιτήρησης της Frontex, που επιχειρεί από το αεροδρόμιο Τυμπακίου στην Κρήτη.
Μη επανδρωμένο αεροσκάφος επιτήρησης της Frontex, που επιχειρεί από το αεροδρόμιο Τυμπακίου στην Κρήτη. © Euronews / Συμέλα Τουχτίδου

Οι εικόνες που καταγράφει μεταδίδονται ζωντανά στο κέντρο επιχειρήσεων του Λιμενικού Σώματος στον Πειραιά και στα κεντρικά γραφεία της Frontex στη Βαρσοβία, ενώ οι ελληνικές αρχές διατηρούν την επιχειρησιακή διοίκηση.

Ο Ευάγγελος Διαμαντής, επικεφαλής του Τομέα Παρακολούθησης και Επιτήρησης στο Κέντρο Επιχειρήσεων της Frontex, εξήγησε γιατί ο έγκαιρος εντοπισμός είναι καθοριστικής σημασίας:

«Τα σκάφη που χρησιμοποιούν τα κυκλώματα διακινητών δεν είναι αξιόπλοα. Συχνά έχουν προβληματικές μηχανές, πράγμα που σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμία εγγύηση πως θα φτάσουν στον προορισμό τους — στις ευρωπαϊκές ακτές, στην προκειμένη περίπτωση στην Ελλάδα. Είναι πάντοτε υπερφορτωμένα, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα ευάλωτα σε βύθιση ή ατυχήματα, ειδικά όταν συνδυάζεται με κακές καιρικές συνθήκες. Επομένως, ο έγκαιρος εντοπισμός αυτών των σκαφών αυξάνει τις πιθανότητες διάσωσης των επιβαινόντων και ασφαλούς μεταφοράς τους στην ακτή».

Αυξανόμενες εντάσεις στην Κρήτη

Ωστόσο, η ενισχυμένη επιτήρηση δεν έχει σταματήσει τις αφίξεις μεταναστών στο νησί. Οι νεοαφιχθέντες μεταφέρονται απευθείας σε τέσσερις αυστηρά ελεγχόμενες εγκαταστάσεις προσωρινής φιλοξενίας, όπου περιμένουν να μεταφερθούν στην ηπειρωτική Ελλάδα.

Οι συνεχιζόμενες αφίξεις τροφοδοτούν ολοένα εντονότερες αντιδράσεις μεταξύ κατοίκων και τοπικών αρχών, που αντιτίθενται στην παραμονή μεταναστών στις περιοχές τους.

Δύο άνδρες περπατούν στους δρόμους του Ηρακλείου, στην Κρήτη, καθώς το νησί καταγράφει απότομη αύξηση των μεταναστευτικών αφίξεων.
Δύο άνδρες περπατούν στους δρόμους του Ηρακλείου, στην Κρήτη, καθώς το νησί καταγράφει απότομη αύξηση των μεταναστευτικών αφίξεων. © Euronews / Συμέλα Τουχτίδου

Έτσι, η Κρήτη αντιμετωπίζει πιέσεις σε δύο μέτωπα: τη διαχείριση του αυξανόμενου αριθμού αφίξεων και την εντεινόμενη αντίδραση των τοπικών κοινωνιών.

Για την Ευρωπαϊκή Ένωση, η πρόκληση ξεπερνά τα όρια του ελληνικού νησιού.

Καθώς οι μεταναστευτικές διαδρομές μεταβάλλονται και οι δυνατότητες επιτήρησης διευρύνονται, παραμένει ένα θεμελιώδες ερώτημα: πώς μπορεί η Frontex να γίνει πιο αποτελεσματική στη διαχείριση της παράτυπης μετανάστευσης, εκπληρώνοντας παράλληλα την ευθύνη της να προστατεύει ανθρώπινες ζωές στη θάλασσα;

Μετάβαση στις συντομεύσεις προσβασιμότητας
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google

Σχετικές ειδήσεις