Οι τιμές πετρελαίου ανεβαίνουν, έστω και πιο αργά, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν μπαίνει στην πέμπτη μέρα, χωρίς να κατευνάζονται οι φόβοι για την ασφάλεια στα ζωτικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, έστω και με πιο ήπιο ρυθμό σε σχέση με τα απότομα άλματα 5–8% των προηγούμενων ημερών, καθώς οι αγορές προεξοφλούν ένα πιθανό ενεργειακό σοκ λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το αμερικανικό αργό WTI ενισχυόταν κατά 2,7% το μεσημέρι της Τετάρτης και διαπραγματευόταν γύρω στα 75 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent ανέβαινε πάνω από 3%, κινούμενο μεταξύ 83 και 89 δολαρίων το βαρέλι.
Οι τιμές του φυσικού αερίου σταμάτησαν την πρόσφατη εκτόξευσή τους την Τετάρτη, με το ευρωπαϊκό συμβόλαιο αναφοράς Dutch TTF να υποχωρεί σε χαμηλά γύρω στα 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα, πτώση 2%, αφού νωρίτερα είχε σκαρφαλώσει έως και τα 56 €/MWh.
Η διόρθωση αυτή ακολουθεί ένα ασυνήθιστα έντονο κύμα μεταβλητότητας, στη διάρκεια του οποίου οι τιμές σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε 48 ώρες.
Η απότομη άνοδος τροφοδοτήθηκε από ανησυχίες για τις προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), μετά την παύση της παραγωγής στο Κατάρ έπειτα από αναφορές για επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, γεγονός που ενέτεινε τους φόβους για πιο περιορισμένη προσφορά παγκοσμίως και νέα πίεση στις ευρωπαϊκές αγορές.
Παρά το γεγονός ότι οι τιμές έχουν πλέον υποχωρήσει ελαφρά, παραμένουν αισθητά υψηλότερες σε σχέση με τα επίπεδα πριν από το ξέσπασμα της σύγκρουσης, υπογραμμίζοντας πόσο ευαίσθητη είναι η αγορά σε γεωπολιτικές αναταράξεις.
Μετά την έναρξη της Επιχείρησης Epic Fury, της συντονισμένης εκστρατείας ΗΠΑ–Ισραήλ με στόχο την ιρανική ηγεσία και τις πυρηνικές υποδομές της χώρας, το Στενό του Ορμούζ, το στρατηγικό πέρασμα απ’ όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και LNG, έχει στην πράξη μετατραπεί σε απαγορευμένη ζώνη για τη ναυσιπλοΐα.
Το Ιράν ελέγχει το στενό αυτό θαλάσσιο πέρασμα που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν, και οι διελεύσεις από τη θαλάσσια οδό έχουν μειωθεί κατακόρυφα από τότε που ξεκίνησαν οι συντονισμένες επιθέσεις, το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετά δεξαμενόπλοια έχουν δεχθεί πλήγματα από βλήματα κοντά στο στενό, αποθαρρύνοντας ακόμη περισσότερο τους πλοιοκτήτες από το να επιχειρήσουν διέλευση.
Οι διελεύσεις δεξαμενόπλοιων μεταφοράς αργού από το Στενό του Ορμούζ μειώθηκαν σε μόλις τέσσερα πλοία την Κυριακή 1η Μαρτίου, έναντι μέσου όρου 24 την ημέρα από τον Ιανουάριο, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης ενεργειακών αγορών Vortexa. Τα τρία από τα τέσσερα έφεραν ιρανική σημαία.
Στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence δείχνουν ότι περίπου 200 δεξαμενόπλοια αργού και προϊόντων που δραστηριοποιούνται στο διεθνές εμπόριο είναι ουσιαστικά παγιδευμένα στον Κόλπο, καθώς το στενό θεωρείται πλέον εξαιρετικά επικίνδυνο για να διαπλεύσει κανείς.
Την Τρίτη, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι διέταξε την Αμερικανική Εταιρεία Διεθνούς Χρηματοδότησης Ανάπτυξης (US International Development Finance Corporation) να προσφέρει ασφάλιση πολιτικού κινδύνου και χρηματοδοτικές εγγυήσεις για το θαλάσσιο εμπόριο.
«Εάν χρειαστεί, το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών θα αρχίσει το συντομότερο δυνατό να συνοδεύει δεξαμενόπλοια κατά τη διέλευσή τους από το Στενό του Ορμούζ», ανέφερε ο Τραμπ σε μήνυμα που ανάρτησε ο Λευκός Οίκος στην πλατφόρμα X.
Ωστόσο, η συνεχής άνοδος των τιμών δείχνει ότι η υπόσχεση του προέδρου ελάχιστα έχει καθησυχάσει τις αγορές.
«Οι διαβεβαιώσεις του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα καλύψουν ασφαλιστικά τη ναυτιλία απέναντι στους κινδύνους της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και ακόμη και θα παράσχουν ναυτικές συνοδείες, απλώς μετριάζουν - αλλά δεν εξαλείφουν - τους επίμονους ανοδικούς κινδύνους για τις τιμές του πετρελαίου», ανέφερε η Mizuho Bank σε σημείωμά της.
Η τράπεζα πρόσθεσε ότι το υψηλότερο κόστος ασφάλισης θα μπορούσε να προσθέσει από 5 έως 15 δολάρια ανά βαρέλι, πράγμα που σημαίνει ότι το «πολεμικό premium» παραμένει ακέραιο.
Οι ευρύτερες επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή
Οι φόβοι ότι η σύγκρουση, για την οποία ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι μπορεί να διαρκέσει έναν μήνα ή και περισσότερο, θα κλιμακωθεί, έχουν ταράξει τις παγκόσμιες αγορές, εντείνοντας την ανησυχία ότι μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών ενέργειας θα πλήξει την οικονομική ανάπτυξη και τα εταιρικά κέρδη.
«Πιστεύω ότι η κατάσταση με το Ιράν έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο και ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έκανε τεράστιο λάθος στους υπολογισμούς του», δήλωσε ο Φράνσις Λουν, διευθύνων σύμβουλος της Venturesmart Asia.
«Η κατάσταση είναι εξαιρετικά δυσοίωνη».
Στο μεταξύ, την Τετάρτη, η Goldman Sachs αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή της για τις τιμές του πετρελαίου το δεύτερο τρίμηνο.
Πλέον αναμένει ότι η τιμή του Brent, του διεθνούς δείκτη αναφοράς, θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο 10 δολάρια υψηλότερα, στα 76 δολάρια το βαρέλι, το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Η πρόβλεψη για το WTI αυξάνεται κατά 9 δολάρια, στα 71 δολάρια.
Η τράπεζα στηρίζει αυτή την πρόβλεψη στο σενάριο πέντε ακόμη ημερών πολύ χαμηλών εξαγωγών μέσω του Στενού του Ορμούζ και στη συνέχεια σταδιακής αποκατάστασης μέσα στον επόμενο μήνα. Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι αν η διαταραχή από το Στενό του Ορμούζ διαρκέσει πέντε εβδομάδες, η τιμή θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Οι επίμονα αυξημένες τιμές του πετρελαίου απειλούν να εκτροχιάσουν την πολιτική επιτοκίων των μεγάλων κεντρικών τραπεζών, συμπεριλαμβανομένης της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Federal Reserve), καθώς οι ακριβές τιμές ενέργειας τροφοδοτούν τον πληθωρισμό και περιορίζουν τα περιθώρια για μειώσεις επιτοκίων τους προσεχείς μήνες.