Οι τιμές του πετρελαίου συνεχίζουν να ανεβαίνουν, έστω και πιο αργά, καθώς ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν μπαίνει στην πέμπτη ημέρα, χωρίς να κατευνάζονται οι φόβοι για την ασφάλεια στα Στενά του Ορμούζ, κρίσιμη αρτηρία για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό.
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, έστω και με πιο ήπιο ρυθμό σε σχέση με τα απότομα άλματα 5-8% των προηγούμενων ημερών, καθώς οι αγορές προετοιμάζονται για ένα πιθανό ενεργειακό σοκ λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το αμερικανικό αργό WTI κινείτο οριακά ανοδικά, κατά 0,2%, στη 1 μ.μ. (ώρα Κεντρικής Ευρώπης) την Τετάρτη, διαμορφούμενο λίγο κάτω από τα 75 δολάρια το βαρέλι, ενώ το Brent ενισχυόταν πάνω από 1%, με την τιμή του να υπερβαίνει τα 82 δολάρια το βαρέλι.
Οι τιμές του φυσικού αερίου φρέναραν την πρόσφατη εκτόξευσή τους την Τετάρτη, μετά από δημοσίευμα των New York Times ότι Ιρανοί αξιωματούχοι επιχείρησαν επαφές για να συζητήσουν όρους τερματισμού της σύγκρουσης με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.
Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης ολλανδικού TTF, που αποτελούν σημείο αναφοράς για την Ευρώπη, υποχώρησαν έως και 12% έως τη 1 μ.μ. (ώρα Κεντρικής Ευρώπης), κάτω από τα 48 €/MWh, από επίπεδα έως και 56 €/MWh νωρίτερα.
Η διόρθωση έρχεται μετά από ένα πρωτοφανές ξέσπασμα μεταβλητότητας, κατά το οποίο οι τιμές σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε 48 ώρες.
Η εκτόξευση τροφοδοτήθηκε από ανησυχίες για τις προμήθειες υγροποιημένου φυσικού αερίου, μετά την αναστολή της παραγωγής στο Κατάρ λόγω καταγγελλόμενων επιθέσεων σε ενεργειακές εγκαταστάσεις, γεγονός που ενέτεινε τους φόβους για περαιτέρω συρρίκνωση της παγκόσμιας προσφοράς και ανανεωμένες πιέσεις στις ευρωπαϊκές αγορές.
Παρότι οι τιμές έχουν πλέον υποχωρήσει οριακά, παραμένουν σαφώς υψηλότερες σε σχέση με τα επίπεδα πριν από το ξέσπασμα της σύγκρουσης, υπογραμμίζοντας την ευαισθησία της αγοράς σε γεωπολιτικές αναταράξεις.
Μετά την έναρξη της επιχείρησης «Epic Fury», μιας συντονισμένης αμερικανοϊσραηλινής εκστρατείας με στόχο την ιρανική ηγεσία και τις πυρηνικές της υποδομές, το Στενό του Ορμούζ, ένα στρατηγικό σημείο ασφυξίας από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων φορτίων πετρελαίου και LNG, έχει ουσιαστικά μετατραπεί σε απαγορευμένη ζώνη.
Το Ιράν ελέγχει το στενό πέρασμα που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και η διέλευση πλοίων από τον θαλάσσιο αυτό διάδρομο έχει μειωθεί δραστικά από τότε που ξεκίνησαν οι συντονισμένες επιθέσεις, το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου.
Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετά δεξαμενόπλοια έχουν δεχθεί πλήγματα από βλήματα κοντά στο στενό, κάτι που αποθαρρύνει ακόμη περισσότερο τους πλοιοκτήτες από το να επιχειρήσουν τη διέλευση.
Οι διελεύσεις δεξαμενόπλοιων αργού από το Στενό του Ορμούζ μειώθηκαν την Κυριακή 1 Μαρτίου σε μόλις τέσσερα πλοία, έναντι μέσου όρου 24 την ημέρα από τον Ιανουάριο, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης ενεργειακών αγορών Vortexa. Τα τρία από τα τέσσερα έφεραν ιρανική σημαία.
Στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence δείχνουν ότι περίπου 200 δεξαμενόπλοια αργού και προϊόντων που δραστηριοποιούνται στο διεθνές εμπόριο έχουν ουσιαστικά εγκλωβιστεί στον Κόλπο, καθώς το στενό θεωρείται πλέον εξαιρετικά επικίνδυνο για να πλοηγηθεί κανείς.
Την Τρίτη, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι έδωσε εντολή στην Αμερικανική Διεθνή Χρηματοδοτική Εταιρεία Ανάπτυξης (US International Development Finance Corporation) να προσφέρει ασφάλιση πολιτικού κινδύνου και χρηματοδοτικές εγγυήσεις για τη ναυτιλιακή δραστηριότητα.
«Εάν χρειαστεί, το Πολεμικό Ναυτικό των Ηνωμένων Πολιτειών θα αρχίσει να συνοδεύει δεξαμενόπλοια μέσω του Στενού του Ορμούζ το συντομότερο δυνατό», ανέφερε ο Τραμπ σε μήνυμα που ανάρτησε ο Λευκός Οίκος στην πλατφόρμα X.
Ωστόσο, η σταθερή άνοδος των τιμών δείχνει ότι η δέσμευση του προέδρου ελάχιστα έχει καθησυχάσει τις αγορές.
«Οι διαβεβαιώσεις του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα καλύψουν ασφαλιστικά τη ναυτιλία απέναντι στους κινδύνους της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και ακόμη θα παρέχουν ναυτική συνοδεία, απλώς μετριάζουν, αλλά δεν εξαλείφουν, τους διαρκείς ανοδικούς κινδύνους για τις τιμές του πετρελαίου», ανέφερε η Mizuho Bank σε σημείωμά της.
Η τράπεζα πρόσθεσε ότι το αυξημένο ασφαλιστικό κόστος μπορεί να προσθέσει από 5 έως 15 δολάρια στο κόστος ανά βαρέλι, πράγμα που σημαίνει ότι το «πολεμικό ασφάλιστρο» παραμένει ακέραιο.
Οι ευρύτερες επιπτώσεις της κρίσης στη Μέση Ανατολή
Οι φόβοι ότι η σύγκρουση, την οποία ο Τραμπ έχει αφήσει να εννοηθεί ότι μπορεί να διαρκέσει έναν μήνα ή και περισσότερο, θα κλιμακωθεί, έχουν αναστατώσει τις παγκόσμιες αγορές, τροφοδοτώντας ανησυχίες ότι μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών της ενέργειας θα επιβαρύνει την οικονομική ανάπτυξη και την κερδοφορία των επιχειρήσεων.
«Πιστεύω ότι η κατάσταση με το Ιράν έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο και ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έκανε τεράστιο λάθος εκτίμησης», δήλωσε ο Φράνσις Λουν, διευθύνων σύμβουλος της Venturesmart Asia.
«Η κατάσταση είναι πολύ ζοφερή».
Στο μεταξύ, την Τετάρτη η Goldman Sachs αναθεώρησε ανοδικά την πρόβλεψή της για την τιμή του πετρελαίου το δεύτερο τρίμηνο.
Πλέον αναμένει ότι η διεθνής τιμή αναφοράς του Brent θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο 10 δολάρια υψηλότερα, στα 76 δολάρια το βαρέλι, το δεύτερο τρίμηνο του 2026. Η πρόβλεψή της για το WTI αυξάνεται κατά 9 δολάρια, στα 71 δολάρια.
Η τράπεζα στηρίζει αυτή την πρόβλεψη στο σενάριο πέντε ακόμη ημερών πολύ χαμηλών εξαγωγών μέσω του Στενού του Ορμούζ και στη συνέχεια μιας σταδιακής ανάκαμψης μέσα στον επόμενο μήνα. Προειδοποίησε όμως ότι, αν οι αναταράξεις στις ροές από το Στενό του Ορμούζ διαρκέσουν πέντε εβδομάδες, η τιμή θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 100 δολάρια το βαρέλι.
Οι επίμονα υψηλές τιμές του πετρελαίου απειλούν την πολιτική επιτοκίων των μεγάλων κεντρικών τραπεζών, συμπεριλαμβανομένης της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ (Fed), καθώς το ακριβό ενεργειακό κόστος τροφοδοτεί τον πληθωρισμό και περιορίζει τα περιθώρια για μειώσεις επιτοκίων τους προσεχείς μήνες.