Διαφήμιση

Το Ισραήλ οδεύει προς την 25η οικονομία – τι διδάσκει στην Ευρώπη η τεχνολογία του

Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google
Το περίπτερο της Israel Aerospace Industries (IAI) φαίνεται στο αμυντικό και ασφαλείας σαλόνι Eurosatory στη Βιλπέντ, κοντά στο Παρίσι, τη Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026.
Το περίπτερο της Israel Aerospace Industries (IAI) φαίνεται στην έκθεση άμυνας και ασφάλειας Eurosatory στη Βιλλεπίντ, κοντά στο Παρίσι, τη Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026. -  Πνευματικά Δικαιώματα  AP Photo
Πνευματικά Δικαιώματα AP Photo
Από Nela Heidner
Δημοσιεύθηκε ,ανανεώθηκε πριν
Μοιραστείτε το Close Button

Η τεχνολογική οικονομία του Ισραήλ αναμένεται να ξεπεράσει Σουηδία και Ιρλανδία και να γίνει 25η μεγαλύτερη το 2026, λέει το ΔΝΤ. Καθώς Ευρωπαίοι και Ισραηλινοί πολιτικοί συναντώνται στην Ιερουσαλήμ για στενότερους δεσμούς τι μπορεί η Ευρώπη να μάθει από το μοντέλο καινοτομίας του;

Σε τροχιά να εξελιχθεί στην 25η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου έως το τέλος του έτους βρίσκεται το Ισραήλ, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ). Η προοπτική του ΔΝΤ για τον Οκτώβριο 2026 προβλέπει ονομαστικό ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) περίπου 747 δισ. δολαρίων, εξέλιξη που θα έφερνε το Ισραήλ πάνω από τη Σουηδία και την Ιρλανδία στην παγκόσμια κατάταξη.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Τα στοιχεία αυτά έρχονται καθώς περισσότεροι από 700 συμμετέχοντες, ανάμεσά τους πάνω από 200 Ευρωπαίοι προσκεκλημένοι, συγκεντρώνονται για τη σύνοδο ELNET Jerusalem Summit, που διεξάγεται από τις 22 έως τις 24 Νοεμβρίου, όπου η στενότερη συνεργασία μεταξύ Ισραήλ και Ευρώπης σε θέματα ασφάλειας, τεχνολογίας, έρευνας και εμπορίου βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας.

Παρά τις συνεχιζόμενες γεωπολιτικές προκλήσεις, το ΔΝΤ προβλέπει οικονομική ανάπτυξη 4,5% το 2026. Η Τράπεζα του Ισραήλ εμφανίζεται ακόμη πιο αισιόδοξη, προβλέποντας ανάπτυξη 5,6% φέτος και 7,5% το 2027, αν και αυτές οι υψηλότερες προβλέψεις περιλαμβάνουν την παραγωγή στο εξωτερικό από ισραηλινές εταιρείες. Εξαιρώντας αυτή τη δραστηριότητα, η κεντρική τράπεζα αναμένει εγχώρια ανάπτυξη 3,4% το 2026 και 5,1% το 2027.

Τα στοιχεία αυτά σκιαγραφούν πάντως μια οικονομία με σημαντικά περιθώρια ανάκαμψης και επέκτασης, παρά το δύσκολο περιβάλλον ασφάλειας.

Η μηχανή πίσω από την οικονομική επιτυχία του Ισραήλ

Μία από τις σημαντικότερες εξηγήσεις για τις οικονομικές επιδόσεις του Ισραήλ είναι ο τεχνολογικός του τομέας.

Σε διάστημα αρκετών δεκαετιών, το Ισραήλ έχει αναπτύξει ένα ιδιαίτερα διασυνδεδεμένο οικοσύστημα καινοτομίας, με ιδιαίτερη ισχύ στην κυβερνοασφάλεια, την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ), το λογισμικό, τους ημιαγωγούς, την ιατρική τεχνολογία και την καινοτομία που συνδέεται με την άμυνα.

Σύμφωνα με την έκθεση «State of High-Tech 2026» της Αρχής Καινοτομίας του Ισραήλ, ο κλάδος αντιστοιχούσε στο 18,3% του ισραηλινού ΑΕΠ το 2025 και περίπου στο 58% των εξαγωγών της χώρας.

Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν πόσο σημαντική έχει γίνει η τεχνολογία για την οικονομία του Ισραήλ. Οι εταιρείες υψηλής τεχνολογίας δεν παράγουν μόνο άμεσα οικονομική δραστηριότητα, αλλά προσελκύουν διεθνείς επενδύσεις, δημιουργούν θέσεις εργασίας υψηλής ειδίκευσης και φέρνουν τις ισραηλινές επιχειρήσεις σε επαφή με πελάτες και εταίρους σε όλο τον κόσμο.

Καίριο ρόλο σε αυτή την επιτυχία διαδραματίζουν η έρευνα και η ανάπτυξη.

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για την έρευνα και την ανάπτυξη, το Ισραήλ αφιέρωσε περίπου το 6,8% του ΑΕΠ του στην έρευνα και την ανάπτυξη το 2024, ένα από τα υψηλότερα ποσοστά διεθνώς. Για σύγκριση, η Ευρωπαϊκή Ένωση δαπάνησε περίπου το 2,3% του ΑΕΠ για έρευνα και ανάπτυξη το ίδιο έτος, σύμφωνα με την Ευρωστάτ.

Η διαφορά αυτή αντανακλά τη μοναδική σημασία που έχουν οι κλάδοι εντάσεως έρευνας στην οικονομία του Ισραήλ. Δείχνει επίσης πώς μια σταθερή επένδυση στην καινοτομία μπορεί να γίνει καθοριστικό χαρακτηριστικό της οικονομικής ανάπτυξης μιας χώρας.

Μια διαφορετική σχέση ανάμεσα στην έρευνα, τις επιχειρήσεις και την επιχειρηματικότητα

Το μοντέλο καινοτομίας του Ισραήλ χαρακτηρίζεται από στενές διασυνδέσεις μεταξύ πανεπιστημίων, ιδιωτικών εταιρειών, επενδυτών και δημόσιου τομέα.

Σημαντικό μέρος αυτού του συστήματος είναι η Αρχή Καινοτομίας του Ισραήλ, η οποία στηρίζει την τεχνολογική έρευνα, τις νεοφυείς επιχειρήσεις αρχικού σταδίου και τη βιομηχανική καινοτομία. Οι δραστηριότητές της βοηθούν τις εταιρείες να αναπτύξουν νέες τεχνολογίες και να τις φέρουν πιο κοντά στην εμπορική αξιοποίηση.

Το Ισραήλ επωφελείται επίσης από μια επιχειρηματική κουλτούρα στην οποία η επιχειρηματικότητα και ο τεχνολογικός πειραματισμός έχουν εδραιωθεί. Οι επενδυτές επιχειρηματικού κεφαλαίου διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη χρηματοδότηση υποσχόμενων νέων εταιρειών, αντανακλώντας μια ισχυρή διάθεση για ανάληψη ρίσκου και επένδυση σε καινοτόμες ιδέες, ακόμη και όταν η εμπορική επιτυχία απέχει πολύ από το να είναι εξασφαλισμένη.

Ένα ακόμη καθοριστικό χαρακτηριστικό είναι ο διεθνής προσανατολισμός των ισραηλινών επιχειρήσεων.

Με μια σχετικά μικρή εγχώρια αγορά, οι ισραηλινές τεχνολογικές εταιρείες συχνά αναγκάζονται να στραφούν στο εξωτερικό ήδη από τα πρώτα στάδια. Οι διεθνείς πελάτες, επενδυτές και εμπορικές συνεργασίες είναι έτσι κεντρικά στοιχεία των επιχειρηματικών τους στρατηγικών.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν υπάρξει ιδιαίτερα σημαντικός εταίρος. Η Συμφωνία Ελεύθερου Εμπορίου ΗΠΑ-Ισραήλ, που τέθηκε σε ισχύ το 1985, βοήθησε να διαμορφωθεί ένα πλαίσιο στενότερων εμπορικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Πόλεμος, αμυντικές δαπάνες και οικονομική ανθεκτικότητα

Η τεχνολογική ανάπτυξη του Ισραήλ έχει συντελεστεί σε ένα δύσκολο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Στρατιωτικές επιχειρήσεις, επιστράτευση εφέδρων, ελλείψεις εργατικού δυναμικού και διαταραχές στην επιχειρηματική δραστηριότητα ασκούν πιέσεις στην οικονομία. Οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες επιβαρύνουν επίσης τα δημόσια οικονομικά.

Παρά ταύτα, ο τεχνολογικός τομέας του Ισραήλ συνεχίζει να επιδεικνύει σημαντική διεθνή εμβέλεια.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και η αμυντική βιομηχανία της χώρας. Εταιρείες όπως η Elbit Systems, η Rafael και η Israel Aerospace Industries έχουν αναπτύξει προηγμένες δυνατότητες σε τομείς όπως η αντιπυραυλική άμυνα, τα ραντάρ, τα drones και τα στρατιωτικά ηλεκτρονικά.

Μέρος της τεχνογνωσίας που αναπτύσσεται στην έρευνα που σχετίζεται με την άμυνα μπορεί επίσης να βρει εφαρμογές σε πολιτικές βιομηχανίες, ιδίως στην κυβερνοασφάλεια, τις επικοινωνίες και την προηγμένη μηχανική.

Ωστόσο, οι στρατιωτικές δαπάνες δεν πρέπει να συγχέονται με την οικονομική ευημερία. Η αμυντική δαπάνη συνεπάγεται σημαντικό κόστος και μπορεί να μειώσει τους πόρους που διατίθενται για την εκπαίδευση, τις μεταφορές, την υγεία και άλλες επενδύσεις που στηρίζουν τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη.

Η Οικονομική Έκθεση για το Ισραήλ 2025 του ΟΟΣΑ εξετάζει τις οικονομικές προκλήσεις που συνδέονται με τη σύγκρουση και την ανάγκη προστασίας των επενδύσεων σε υποδομές, δεξιότητες και παραγωγικότητα.

Οι οικονομικές προκλήσεις για το Ισραήλ παραμένουν

Παρά τον ισχυρό τεχνολογικό του τομέα, το Ισραήλ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές οικονομικές προκλήσεις. Στην αξιολόγησή του τον Ιούλιο 2026, το ΔΝΤ προειδοποίησε ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αυξηθεί προσωρινά λόγω των υψηλότερων τιμών ενέργειας και των ελλείψεων στην προσφορά, παρά την ενίσχυση του σεκέλ.

Οι οικονομικές συνέπειες των συνεχιζόμενων συγκρούσεων, μεταξύ άλλων οι υψηλές αμυντικές δαπάνες και οι ελλείψεις εργατικού δυναμικού, αναμένεται επίσης να επιβαρύνουν την ανάπτυξη μεσοπρόθεσμα.

Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι διαχρονικές προκλήσεις της αγοράς εργασίας, ιδίως τα σχετικά χαμηλά ποσοστά απασχόλησης μεταξύ υπερορθόδοξων εβραίων ανδρών και Αράβων Ισραηλινών γυναικών, θα μπορούσαν να περιορίσουν την οικονομική ανάπτυξη της χώρας σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.

Τι θα μπορούσε να μάθει η Ευρώπη από μια μικρότερη οικονομία;

Παρόλα αυτά, η εμπειρία του Ισραήλ προσφέρει αρκετά μαθήματα για τους Ευρωπαίους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής, ιδιαίτερα καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να βελτιώσει την παραγωγικότητα, να ενθαρρύνει την καινοτομία και να ανταγωνιστεί πιο αποτελεσματικά στις παγκόσμιες αγορές τεχνολογίας.

Η Ευρώπη διαθέτει ήδη πανεπιστήμια παγκόσμιας κλάσης, επιστημονικά ιδρύματα, προηγμένες βιομηχανίες και μια μεγάλη καταναλωτική αγορά. Η πρόκλησή της δεν είναι απλώς να παράγει νέες ιδέες, αλλά να μετατρέπει περισσότερες από αυτές σε επιτυχημένες επιχειρήσεις που μπορούν να αναπτυχθούν διεθνώς.

Η εμπειρία του Ισραήλ υποδεικνύει ορισμένους τομείς στους οποίους η Ευρώπη θα μπορούσε να ενισχύσει την προσέγγισή της.

Πρώτον, να τεθεί η καινοτομία ως μακροπρόθεσμη οικονομική προτεραιότητα. Η έρευνα και η ανάπτυξη απαιτούν διαρκή δέσμευση από επιχειρήσεις, επενδυτές και κυβερνήσεις. Η δημόσια στήριξη μπορεί να ενθαρρύνει τις ιδιωτικές επενδύσεις, ιδίως σε τεχνολογίες όπου τα εμπορικά οφέλη μπορεί να χρειαστούν χρόνια για να φανούν.

Δεύτερον, να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων και επιχειρήσεων. Οι επιστημονικές ανακαλύψεις δημιουργούν μεγαλύτερη οικονομική αξία όταν μεταφράζονται σε χρήσιμα προϊόντα και υπηρεσίες. Η Ευρώπη θα μπορούσε να αξιοποιήσει τις υπάρχουσες ερευνητικές συνεργασίες, να βελτιώσει τους μηχανισμούς μεταφοράς τεχνολογίας και να διευκολύνει τους επιχειρηματίες να εμπορευματοποιούν την ακαδημαϊκή έρευνα.

Τρίτον, να γίνει ευκολότερη η ανάπτυξη των νεοφυών επιχειρήσεων και να ενθαρρυνθεί μεγαλύτερη διάθεση για ανάληψη ρίσκου. Η Ευρώπη διαθέτει πολλές καινοτόμες νέες επιχειρήσεις, αλλά οι υποσχόμενες εταιρείες συχνά δυσκολεύονται να εξασφαλίσουν τη χρηματοδότηση που χρειάζονται για διεθνή επέκταση. Καλύτερη πρόσβαση σε επιχειρηματικά κεφάλαια, πιο ολοκληρωμένες χρηματοπιστωτικές αγορές και ισχυρότερη διάθεση των επενδυτών να στηρίξουν φιλόδοξες ιδέες θα μπορούσαν να βοηθήσουν τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να ανταγωνιστούν σε παγκόσμιο επίπεδο. Η επιχειρηματική κουλτούρα του Ισραήλ δείχνει πόσο σημαντική είναι η αποδοχή των εμπορικών κινδύνων ως μέρος της διαδικασίας καινοτομίας.

Τέταρτον, να ενισχυθεί η συνεργασία σε στρατηγικούς κλάδους. Η εμπειρία του Ισραήλ δείχνει πώς η τεχνογνωσία στην κυβερνοασφάλεια, την ΤΝ, τα ηλεκτρονικά και την προηγμένη μηχανική μπορεί να ωφελήσει διαφορετικούς τομείς της οικονομίας. Η Ευρώπη θα μπορούσε να ενθαρρύνει στενότερη συνεργασία μεταξύ πανεπιστημίων, πολιτικών επιχειρήσεων και στρατηγικών ερευνητικών προγραμμάτων, διατηρώντας παράλληλα τις αναγκαίες δικλίδες ασφαλείας.

Τέλος, να ενθαρρυνθεί ένα ισχυρότερο διεθνές επιχειρηματικό πνεύμα. Οι ισραηλινές τεχνολογικές εταιρείες στοχεύουν συχνά από την αρχή σε παγκόσμιες αγορές. Οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν περισσότερο την ενιαία αγορά της ΕΕ, η οποία προσφέρει πρόσβαση σε περίπου 450 εκατ. καταναλωτές, ως βάση για διεθνή επέκταση. Παρότι παραμένουν κανονιστικές και εθνικές διαφορές, μια πιο ολοκληρωμένη αγορά θα μπορούσε να βοηθήσει τις εταιρείες να αναπτυχθούν σε ολόκληρη την Ευρώπη και να ανταγωνιστούν πιο αποτελεσματικά παγκοσμίως.

Για την Ευρώπη, το μήνυμα είναι σαφές: η οικονομική ανταγωνιστικότητα δεν εξαρτάται μόνο από το μέγεθος της αγοράς ή της βιομηχανικής βάσης μιας χώρας, αλλά και από την ικανότητά της να μετατρέπει τη γνώση σε εμπορικά επιτυχημένες ιδέες.

Η Ευρώπη διαθέτει ήδη σε μεγάλο βαθμό την επιστημονική τεχνογνωσία, τη βιομηχανική δυναμικότητα και τους χρηματοοικονομικούς πόρους που απαιτούνται για να το πετύχει. Η πρόκληση είναι να συνδεθούν πιο αποτελεσματικά αυτά τα πλεονεκτήματα, να στηριχθούν οι υποσχόμενες επιχειρήσεις στην πορεία ανάπτυξής τους και να καταστεί η καινοτομία ισχυρότερος μοχλός οικονομικής ανάπτυξης.

Στόχος θα πρέπει, επομένως, να είναι η επιλεκτική αξιοποίηση των επιτευγμάτων του Ισραήλ, διατηρώντας τα χαρακτηριστικά που καθιστούν τις ευρωπαϊκές οικονομίες ξεχωριστές.

Ευρωπαϊκή-ισραηλινή συνεργασία: πολιτικές προκλήσεις

Μεταξύ των Ευρωπαίων συμμετεχόντων που έχουν ανακοινωθεί για τη σύνοδο ELNET Jerusalem Summit συγκαταλέγονται ο πρώην πρωθυπουργός της Γαλλίας Μανουέλ Βαλς, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας και νυν ειδικός εντεταλμένος της ΕΕ Λουίτζι ντι Μάιο, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Τσεχίας Γιαν Λιπάβσκι, ο πρεσβευτής της Γερμανίας στο Ισραήλ Αλεξάντερ Γκραφ Λαμπντσντορφ και ο αντιπρόεδρος της Γερουσίας της Πολωνίας Μιχάου Καμίνσκι.

Την Ελλάδα εκπροσωπεί ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτριος Μαρκόπουλος, ενώ μεταξύ των ομιλητών περιλαμβάνεται και η πρόεδρος της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Καινοτομίας της Λιθουανίας Γεκατερίνα Ρογιάκα. Ο πρόεδρος του Ισραήλ Ισαάκ Χέρτσογκ έχει προγραμματιστεί να απευθύνει ομιλία στο συνέδριο.

Οι υποστηρικτές στενότερων δεσμών βλέπουν ευκαιρίες στον συνδυασμό της ισραηλινής τεχνογνωσίας στην κυβερνοασφάλεια, την ΤΝ και τις προηγμένες τεχνολογίες με τις βιομηχανικές και επιστημονικές δυνατότητες της Ευρώπης.

Ωστόσο, η στενότερη οικονομική συνεργασία με το Ισραήλ παραμένει πολιτικά αμφιλεγόμενη σε τμήματα της Ευρώπης.

Ενώ ορισμένες κυβερνήσεις και επιχειρηματικοί φορείς τάσσονται υπέρ ισχυρότερων συμπράξεων στην τεχνολογία και την έρευνα, άλλοι υποστηρίζουν περιορισμούς στο εμπόριο ή κυρώσεις σε αντίδραση στις πολιτικές του Ισραήλ απέναντι στους Παλαιστινίους.

Οι διαφωνίες αυτές αναδεικνύουν τις πολιτικές προκλήσεις που περιβάλλουν τις ευρωϊσραηλινές οικονομικές σχέσεις, την ώρα που οι ευκαιρίες για τεχνολογική συνεργασία συνεχίζουν να διευρύνονται.

Μετάβαση στις συντομεύσεις προσβασιμότητας
Μοιραστείτε το Σχόλια Ακολουθήστε τo Euronews στο Google

Σχετικές ειδήσεις