Η περίοδος αναπαραγωγής του πιγκουίνου Gentoo στην Ανταρκτική έχει μετατοπιστεί νωρίτερα κατά 14 ημέρες, προκαλώντας ανησυχία μεταξύ των επιστημόνων.
Οι πιγκουίνοι της Ανταρκτικής καταβάλλουν υπεράνθρωπες προσπάθειες για να προσαρμοστούν στην κλιματική κρίση, καθώς οι επιστήμονες αποκαλύπτουν μια «μετατόπιση-ρεκόρ» στα αναπαραγωγικά τους πρότυπα.
Τα είδη πιγκουίνων Αντέλι, Τσινστραπ και Τζέντου ζουν σε ένα από τα ταχύτερα θερμαινόμενα οικοσυστήματα στη Γη, με τις θερμοκρασίες στις περιοχές όπου βρίσκονται οι αποικίες να αυξάνονται έως και τέσσερις φορές γρηγορότερα από τον μέσο όρο της Ανταρκτικής.
Μια μελέτη δεκαετίας, υπό την καθοδήγηση του Penguin Watch στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και το Πανεπιστήμιο Oxford Brookes, αναφέρει ότι πιθανότατα αυτή η ταχεία θέρμανση είναι ο λόγος που οι πιγκουίνοι έχουν αρχίσει να επισπεύδουν τις περιόδους αναπαραγωγής τους. Δημοσιευμένη στο Journal of Animal Ecology, η έρευνα αποκαλύπτει την ταχύτερη μετατόπιση στη φαινολογία (το πώς επαναλαμβανόμενα φυσικά γεγονότα, όπως η αναπαραγωγή, σχετίζονται με το κλίμα) σε οποιοδήποτε είδος πτηνού, και ενδεχομένως σε οποιονδήποτε σπονδυλωτό, μέχρι σήμερα.
Γιατί οι πιγκουίνοι αλλάζουν τις περιόδους αναπαραγωγής τους
Οι επιστήμονες εξέτασαν τις αλλαγές στον χρονισμό της αναπαραγωγής των πιγκουίνων μεταξύ 2012 και 2022, ειδικότερα την «εγκατάστασή» τους στην αποικία, δηλαδή την πρώτη ημερομηνία κατά την οποία οι πιγκουίνοι καταλάμβαναν συνεχώς μια ζώνη φωλεοποίησης.
Περισσότερες από 35 αποικίες, που κυμαίνονταν από μια δωδεκάδα έως και εκατοντάδες χιλιάδες φωλιές, παρακολουθήθηκαν με τη χρήση 77 καμερών time-lapse.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο χρονισμός της περιόδου αναπαραγωγής και των τριών ειδών μετατέθηκε νωρίτερα με ρυθμούς-ρεκόρ. Οι πιγκουίνοι Τζέντου παρουσίασαν τη μεγαλύτερη αλλαγή, με μέση προώθηση κατά 13 ημέρες ανά δεκαετία. Σε ορισμένες αποικίες, η περίοδος αναπαραγωγής μετακινήθηκε έως και 24 ημέρες νωρίτερα.
Οι πιγκουίνοι Αντέλι και Τσινστραπ προώθησαν την αναπαραγωγή τους κατά μέσο όρο 10 ημέρες.
Οι «νικητές και χαμένοι» της κλιματικής αλλαγής
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι πιθανότατα θα υπάρξουν «νικητές και χαμένοι» της κλιματικής αλλαγής για αυτά τα είδη πιγκουίνων», λέει ο επικεφαλής συγγραφέας δρ Ignacio Juarez Martínez.
Πιο συγκεκριμένα, οι ολοένα πιο υποπολικές συνθήκες της Ανταρκτικής Χερσονήσου φαίνεται να ευνοούν τα πιο ευέλικτα είδη όπως οι Τζέντου, εις βάρος των πολικών ειδικευμένων όπως οι Τσινστραπ και οι Αντέλι. Οι πιγκουίνοι διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις τροφικές αλυσίδες της Ανταρκτικής και η απώλεια της ποικιλότητας των πιγκουίνων αυξάνει τον κίνδυνο γενικευμένης κατάρρευσης του οικοσυστήματος.
Αν και τα στατιστικά μοντέλα υποδεικνύουν ότι η μετατόπιση της περιόδου αναπαραγωγής οφείλεται στην αύξηση των θερμοκρασιών, οι ερευνητές λένε ότι παραμένει ασαφές αν πρόκειται για προσαρμοστική απόκριση ή όχι.
«Ακόμη και στο καλύτερο δυνατό σενάριο, δεν είναι σαφές πόση επιπλέον ελαστικότητα θα μπορέσουν να επιδείξουν αυτά τα είδη αν οι θερμοκρασίες συνεχίσουν να αυξάνονται με τον τρέχοντα ρυθμό», προειδοποιεί η μελέτη.
Είναι επιζήμιες οι πρόωρες περίοδοι αναπαραγωγής;
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι αλλαγές στις περιόδους αναπαραγωγής μπορεί να διαταράξουν την πρόσβαση των πιγκουίνων στην τροφή, μια απειλή που ήδη ευθύνεται για χιλιάδες θανάτους πιγκουίνων στη Νότια Αφρική.
Μελέτη του 2025 από το Υπουργείο Δασών, Αλιείας και Περιβάλλοντος της Νότιας Αφρικής, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Έξετερ, διαπίστωσε ότι μεταξύ 2004 και 2011 περίπου 62.000 αφρικανικοί πιγκουίνοι πέθαναν λόγω σοβαρών ελλείψεων τροφής.
Οι αφρικανικοί πιγκουίνοι βασίζονται στις σαρδέλες ως βασική τροφή για την επιβίωσή τους. Ωστόσο, για κάθε έτος από το 2004, με εξαίρεση τρία, η βιομάζα της σαρδέλας του είδους Sardinops sagax ανοικτά της δυτικής ακτής της Νότιας Αφρικής έχει μειωθεί στο ένα τέταρτο του υγιούς δυναμικού του πληθυσμού.
Η μελέτη αποδίδει στις μεταβολές της θερμοκρασίας και της αλατότητας του ωκεανού κατά μήκος της δυτικής ακτής της Αφρικής το γεγονός ότι καθιστούν λιγότερο επιτυχή την ωοτοκία των ψαριών.