Καθώς η απειλή από την κλιματική αλλαγή εντείνεται, η ΕΕ έχει ενισχύσει περαιτέρω τη δέσμευσή της για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζει μια ιστορική διακήρυξη για την καταπολέμηση της παραπληροφόρησης για το κλίμα, εν μέσω της επιδημίας των ψευδών ειδήσεων και περιεχομένου χαμηλής ποιότητας που παράγεται από την τεχνητή νοημοσύνη.
Παρουσιάστηκε πέρυσι στη σύνοδο COP30 στο Μπελέμ, η Διακήρυξη για την Ακεραιότητα της Πληροφορίας σχετικά με την Κλιματική Αλλαγή καταδεικνύει «σθεναρή δέσμευση» στον τεκμηριωμένο διάλογο, την κλιματική επιστήμη και τη λήψη αποφάσεων βάσει στοιχείων.
Πριν από την υιοθέτηση από την ΕΕ στις 20 Ιανουαρίου 2026, τη διακήρυξη είχαν υποστηρίξει μεμονωμένα 15 κράτη-μέλη, μεταξύ των οποίων το Βέλγιο, η Γερμανία και η Ισπανία.
Η πρωτοβουλία έρχεται την ώρα που η περιβαλλοντική πληροφόρηση στο διαδίκτυο γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να ξεχωρίσει κανείς. Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο 2025 για την κλιματική αλλαγή, το 52% των Ευρωπαίων λέει ότι τα παραδοσιακά μέσα δεν προσφέρουν σαφή ενημέρωση για την κλιματική αλλαγή, ενώ το 49% αναφέρει δυσκολίες στον εντοπισμό αξιόπιστου περιεχομένου στα κοινωνικά δίκτυα.
Τι είναι η παραπληροφόρηση για το κλίμα;
Ως παραπληροφόρηση για το κλίμα ορίζεται η σκόπιμη διάδοση ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών σχετικά με την κλιματική αλλαγή και την κλιματική δράση, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους άρνησης και των θεωριών συνωμοσίας.
Διαφέρει από την εσφαλμένη πληροφόρηση για το κλίμα, δηλαδή από ψευδείς ή εκτός πλαισίου πληροφορίες που κάποιος παρουσιάζει ως γεγονός.
«Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η απειλή της κλιματικής αλλαγής γίνεται ολοένα και πιο επείγουσα και, ταυτόχρονα, όπου αφθονούν οι εναλλακτικές “αλήθειες”, η αντιπαράθεση και η παραπληροφόρηση», λέει ο Βόπκε Χούκστρα, Επίτροπος για το κλίμα, την κλιματική ουδετερότητα και την καθαρή ανάπτυξη.
«Αυτό προκαλεί ανησυχία. Οι τεκμηριωμένες δημόσιες συζητήσεις, όπου ακούμε και στηριζόμαστε στην επιστήμη, είναι απολύτως απαραίτητες αν η ανθρωπότητα πρόκειται να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά την κλιματική κρίση.»
Πώς να αναγνωρίσετε την παραπληροφόρηση για το κλίμα το 2026
Στο πλαίσιο των προσπαθειών για την αντιμετώπιση του προβλήματος, η Γενική Διεύθυνση Δράσης για το Κλίμα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ξεκίνησε νέα εκστρατεία με τίτλο #ClimateFactsMatter. Στόχος της είναι να «ενδυναμώσει τους πολίτες» ώστε να διακρίνουν την παραπληροφόρηση για το κλίμα και να αποκαλύψει τις κύριες τεχνικές που χρησιμοποιούνται για να παραπλανηθεί το κοινό.
Δείτε τη συνολική εικόνα
Η παραπληροφόρηση για το κλίμα συχνά διαλέγει επιλεκτικά δεδομένα για να θολώσει τα νερά. Να ελέγχετε πάντα περισσότερες αξιόπιστες πηγές για να δείτε ολόκληρη την εικόνα. EuroClimateCheck δημοσιεύει συχνά τα πιο πρόσφατα άρθρα σχετικά με την κλιματική παραπληροφόρηση, επιμελημένα από ορισμένους από τους κορυφαίους οργανισμούς επαλήθευσης γεγονότων στην Ευρώπη.
Ψευδο-ειδικοί
Ο καθένας μπορεί να ισχυριστεί ότι είναι «ειδικός» στο διαδίκτυο, είτε στον τομέα του κλίματος είτε σε άλλους κλάδους. Μια έρευνα του Press Gazette αποκάλυψε πρόσφατα 1.000 άρθρα στον βρετανικό Τύπο που αποδίδονταν σε ψεύτικους, ανύπαρκτους και ενισχυμένους με τεχνητή νοημοσύνη «ειδικούς». Να ελέγχετε πάντα τους ισχυρισμούς ενός «ειδικού» σε σχέση με αξιόπιστες πηγές.
Συναισθηματικές παγίδες
Η παραπληροφόρηση για το κλίμα συχνά βασίζεται σε φορτισμένη γλώσσα. Αν δείτε μια ανάρτηση που σας κάνει αμέσως να θυμώσετε ή να φοβηθείτε, πάρτε ένα δευτερόλεπτο για να επαληθεύσετε τους ισχυρισμούς.
Μια «εύκολη λύση» για την κλιματική αλλαγή
Η μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής είναι κοπιαστική και απαιτεί παγκόσμια συστημική αλλαγή και μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα. Αν συναντήσετε μια ιστορία ή μια ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα που παρουσιάζει μια «εύκολη» λύση για την κλιματική αλλαγή, να είστε επιφυλακτικοί. Αν ακούγεται υπερβολικά καλό για να είναι αληθινό, πιθανότατα έτσι είναι.
Ψεύτικα με τεχνητή νοημοσύνη
Η έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης (AI) έχει κάνει τις ψεύτικες εικόνες πανταχού παρούσες στο διαδίκτυο. Αν κάτι φαίνεται «λάθος», ζουμάρετε στις λεπτομέρειες ή κάντε αντίστροφη αναζήτηση εικόνας. Και πάλι, επιστρέψτε σε αξιόπιστες πηγές ή σε οργανισμούς επαλήθευσης γεγονότων.
Η Euronews διαθέτει ειδική ομάδα δημοσιογράφων που αποδομεί ορισμένες από τις μεγαλύτερες ιστορίες και φήμες που στοχεύουν την Ευρώπη. Μπορείτε να επισκεφθείτε τη σελίδα μας Euroverify εδώ.