Το υδροπτέρυγο ηλεκτρικό φέρι της σουηδικής πρωτεύουσας μειώνει δραστικά τις εκπομπές έως και κατά 94%, σύμφωνα με περιβαλλοντική έκθεση.
Στα τέλη του 2024, οι επιβάτες που μετακινούνται καθημερινά στη Στοκχόλμη απέκτησαν έναν πρωτότυπο τρόπο να διασχίζουν τη σουηδική πρωτεύουσα: ένα «ιπτάμενο» ηλεκτρικό φέρι.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Λίγο παραπάνω από έναν χρόνο αργότερα, και η σουηδική Υπηρεσία Μεταφορών κήρυξε το εγχείρημα απόλυτα επιτυχημένο, έπειτα από αξιολόγηση της πιλοτικής του γραμμής.
Χτισμένη πάνω σε 14 νησιά, η Στοκχόλμη είναι εκ φύσεως ιδανική για θαλάσσιες μεταφορές. Ωστόσο, τα σχετικά αργά δρομολόγια και οι αραιές αναχωρήσεις οδηγούν πολλούς να επιλέγουν αντ’ αυτού τις περισσότερες από 50 γέφυρες της πόλης.
Παρόλα αυτά, τα φέρι που κινούνται με ντίζελ ευθύνονται για σχεδόν το μισό των συνολικών εκπομπών από τις δημόσιες συγκοινωνίες της περιοχής.
Η εισαγωγή του υδροπτέρυγου Candela P-12 Shuttle, το οποίο ο κατασκευαστής του περιγράφει ως το ταχύτερο ηλεκτρικό επιβατηγό σκάφος που βρίσκεται σε υπηρεσία παγκοσμίως, φιλοδοξεί να τα αλλάξει όλα αυτά.
Μείωση χρόνου διαδρομής και εκπομπών
Εκτελώντας δρομολόγια ανάμεσα στο προάστιο Έκερε και το κέντρο της Στοκχόλμης (κοντά στο Δημαρχείο), το φέρι έχει μειώσει τον χρόνο μετακίνησης από περίπου 55 σε περίπου 30 λεπτά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της δοκιμαστικής περιόδου, οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα έχουν επίσης περιοριστεί δραστικά, κατά περίπου 94% σε σχέση με αντίστοιχα σκάφη ντίζελ.
Τοπικοί πολιτικοί έχουν χαρακτηρίσει το έργο ως μια πιθανή «αλλαγή παραδείγματος» στον τρόπο αξιοποίησης των αστικών υδάτινων διαδρομών.
Πώς λειτουργεί το «ιπτάμενο» φέρι της Στοκχόλμης;
Το P-12 είναι το πρώτο ηλεκτρικό υδροπτέρυγο φέρι με υπολογιστικό έλεγχο που περνά σε μαζική παραγωγή, σύμφωνα με την Candela.
Πτερύγια από ανθρακονήματα, τοποθετημένα κάτω από τη γάστρα, δημιουργούν άνωση καθώς το σκάφος αναπτύσσει ταχύτητα, σηκώνοντάς το πάνω από την επιφάνεια του νερού. Με τη μείωση της επαφής με το νερό, η αντίσταση πέφτει δραστικά, επιτρέποντας υψηλότερες ταχύτητες, ομαλότερη πλεύση και σημαντικά χαμηλότερη κατανάλωση ενέργειας. Αυτό επιτρέπει μεγάλη αυτονομία και υψηλή ταχύτητα αποκλειστικά με την ισχύ των μπαταριών.
Ένα ενσωματωμένο υπολογιστικό σύστημα ρυθμίζει διαρκώς τη γωνία των πτερυγίων σε πραγματικό χρόνο, χρησιμοποιώντας αισθητήρες ώστε να κρατά το σκάφος σταθερό καθώς «πετά» πάνω από το νερό.
Το ηλεκτρικό φέρι δημιουργεί επίσης πολύ μικρότερο απόνερο από τα συμβατικά φέρι, συγκρίσιμο, σύμφωνα με την έκθεση, με αυτό μιας μικρής λέμβου με εξωλέμβια μηχανή. Τα μικρότερα κύματα καθώς κινείται στο νερό δεν σημαίνουν μόνο ταχύτερο και πιο άνετο ταξίδι, αλλά μειώνουν και τη διάβρωση των ακτών και την περιβαλλοντική όχληση.
Μειώνονται και τα επίπεδα θορύβου: οι ηχητικές μετρήσεις έδειξαν ότι το φέρι είναι τόσο ήσυχο όσο ένα αυτοκίνητο που κινείται με 45 χλμ./ώρα και σχεδόν δεν ακούγεται από απόσταση 25 μέτρων.
Τι ακολουθεί για τα ιπτάμενα φέρι της Στοκχόλμης;
Χάρη στο ελάχιστο απόνερό του, το τρέχον ηλεκτρικό φέρι επιτρέπεται να λειτουργεί με εξαίρεση από το όριο ταχύτητας στους υδάτινους δρόμους της Στοκχόλμης. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αξιοποιεί τις δυνατότητές του με ταχύτητα υπηρεσίας περίπου 25 κόμβων, πολύ πάνω από το συνηθισμένο όριο των 12 κόμβων.
Στην αξιολόγησή της, η σουηδική Υπηρεσία Μεταφορών εισηγείται την επέκταση αντίστοιχων εξαιρέσεων και σε επιπλέον γραμμές, κάτι που θα μπορούσε να επιτρέψει την περαιτέρω ανάπτυξη της υπηρεσίας.
Σύμφωνα με αναφορές, οι επιβάτες στη γραμμή του Έκερε αυξήθηκαν κατά 22,5% στη διάρκεια της πιλοτικής φάσης, κάτι που δείχνει ισχυρή ζήτηση τόσο από καθημερινούς μετακινούμενους όσο και από τουρίστες.
Η έκθεση σημειώνει ότι το σκάφος χρειάζεται σχετικά περιορισμένες αναβαθμίσεις υποδομών φόρτισης στις προβλήτες σε σύγκριση με τα συμβατικά ηλεκτρικά φέρι. Σε συνδυασμό με το χαμηλότερο κόστος καυσίμων και συντήρησης σε σχέση με τα φέρι ντίζελ, αυτό δημιουργεί μια ιδιαίτερα ελκυστική πρόταση.
Σύμφωνα με την έκθεση, η αντικατάσταση δύο φεριμπότ ντίζελ με έξι σκάφη P-12 θα μπορούσε να επιτρέψει αναχωρήσεις κάθε 15 λεπτά αντί για κάθε ώρα, να αυξήσει τη μεταφορική ικανότητα περίπου κατά 150% και να αποφέρει εκτιμώμενα κοινωνικοοικονομικά οφέλη 119 εκατ. σουηδικών κορωνών (12 εκατ. ευρώ), μειώνοντας παράλληλα το κόστος ανά διαδρομή.
«Το Candela P-12 μπορεί να μεταμορφώσει τα αστικά υδάτινα δίκτυα», δηλώνει ο Γκούσταβ Χάσελσκογκ, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της Candela, η οποία κατασκευάζει τα φέρι P-12 στο εργοστάσιό της στο Ρότεμπρο της Στοκχόλμης. «Συνδυάζοντας υψηλή ταχύτητα, ελάχιστη κατανάλωση ενέργειας και σχεδόν μηδενικές εκπομπές, μπορούμε να προσφέρουμε ταχύτερες, καθαρότερες και πιο οικονομικές θαλάσσιες μεταφορές για πόλεις σε όλο τον κόσμο.»
Πόλεις όπως το Βερολίνο, η Βομβάη και προορισμοί στις Μαλδίβες και την Ταϊλάνδη συγκαταλέγονται μεταξύ εκείνων που έχουν ανακοινώσει σχέδια ή παραγγελίες για παρόμοια σκάφη το 2026.