Η μελέτη δείχνει ότι η γνωστική ανάπτυξη ξεκινά πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι πιστευόταν, με τα βρέφη να επεξεργάζονται ενεργά και να κατηγοριοποιούν τον κόσμο γύρω τους ήδη από πολύ μικρή ηλικία.
Νέα έρευνα σε βρέφη δύο μηνών δείχνει ότι ο εγκέφαλός τους είναι πολύ πιο ανεπτυγμένος απ’ όσο πιστεύαμε, με την ικανότητα να ξεχωρίζει ζωντανά όντα από άψυχα αντικείμενα.
Τα ευρήματα προέρχονται από ερευνητές του Trinity College του Δουβλίνου, των οποίων η μελέτη ανέλυσε τις εικόνες fMRI από τους εγκεφάλους περισσότερων από 130 βρεφών.
Η απεικόνιση fMRI (λειτουργική μαγνητική τομογραφία) είναι μια τεχνική που μετρά τις μεταβολές στα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα, επιτρέποντας στους ερευνητές να βλέπουν πώς ανταποκρίνεται ο εγκέφαλός μας σε διαφορετικά οπτικά ερεθίσματα.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα στο Nature Neuroscience, ενδέχεται μακροπρόθεσμα να βοηθήσει επιστήμονες και γιατρούς να κατανοήσουν καλύτερα τη γνωστική ανάπτυξη στη βρεφική ηλικία, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται οι ψυχικές διαταραχές αργότερα στη ζωή.
Πώς πραγματοποιήθηκε η μελέτη;
Στην έρευνα, βρέφη δύο μηνών υποβλήθηκαν σε εγκεφαλικές απεικονίσεις ενώ ήταν ξύπνια. Τα μωρά ήταν ξαπλωμένα σε ένα πουφ, φορούσαν ακουστικά που ακύρωναν τον θόρυβο και παρακολουθούσαν εικόνες από δώδεκα κατηγορίες που συναντώνται συχνά κατά τον πρώτο χρόνο της ζωής.
Ανάμεσα στις εικόνες υπήρχαν γάτες, πουλιά, λαστιχένιες πάπιες, καρότσια για ψώνια και δέντρα.
«Όταν λοιπόν κοιτάτε μια γάτα, ο εγκέφαλός σας μπορεί να ενεργοποιείται με έναν συγκεκριμένο τρόπο που μπορούμε να καταγράψουμε με τη συσκευή fMRI, και αυτό είναι ένα χαρακτηριστικό μοτίβο για τη γάτα. Αν στη συνέχεια σας δείξω κάτι πολύ διαφορετικό, ένα άψυχο αντικείμενο, όπως ένα δέντρο, το μοτίβο της απόκρισής σας μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικό», εξηγεί η κύρια συγγραφέας Cliona O’Doherty.
«Και στους ενήλικες γνωρίζουμε ότι αυτό είναι πολύ αξιόπιστο και σταθερό, και μπορούμε να καταγράψουμε διακριτές αποκρίσεις για κατηγορίες, για έμψυχα και άψυχα αντικείμενα. Ωστόσο, μέχρι τώρα δεν ξέραμε αν ισχύει το ίδιο και στα βρέφη. Ακριβώς αυτό προσπαθούσαμε να εντοπίσουμε στα βρέφη», προσθέτει.
Στη μελέτη, πολλά από τα βρέφη επέστρεψαν όταν ήταν εννέα μηνών και οι ερευνητές κατάφεραν να συλλέξουν δεδομένα από 66 από αυτά.
«Στα βρέφη εννέα μηνών, ο εγκέφαλος μπορούσε να διακρίνει πολύ πιο έντονα τα έμβια όντα από τα άψυχα αντικείμενα σε σχέση με τα βρέφη δύο μηνών», ανέφερε η O’Doherty.
Γιατί είναι σημαντική αυτή η μελέτη;
Η μελέτη δείχνει, σύμφωνα με τους ερευνητές, ότι ο εγκέφαλος των βρεφών επεξεργάζεται τον κόσμο με τρόπους πολύ πιο σύνθετους απ’ ό,τι θεωρούσαμε μέχρι σήμερα.
«Τα βρέφη γνωρίζουν πολύ περισσότερα απ’ ό,τι πιστεύαμε, και ο εγκέφαλός τους επεξεργάζεται τον κόσμο γύρω τους με εξαιρετικά πολύπλοκους τρόπους. Δεν είναι απλώς ξαπλωμένα παθητικά, περιμένοντας μέχρι να μπορέσουν να κινηθούν και να μιλήσουν. Συντελείται τεράστια και σύνθετη γνωστική ανάπτυξη μέσα στον πρώτο χρόνο της ζωής. Και τώρα, με αυτού του είδους τη μέθοδο, μπορούμε πραγματικά να αρχίσουμε να τη μετράμε», λέει η O’Doherty.
Ο Gustavo Sudre, καθηγητής Γονιδιωματικής Νευροαπεικόνισης και Τεχνητής Νοημοσύνης στο King’s College του Λονδίνου, δήλωσε ότι τα ευρήματα θα μπορούσαν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση της ψυχικής υγείας και των νευροαναπτυξιακών διαταραχών αργότερα στη ζωή.
«Το γεγονός ότι σχηματίζουν αυτές τις αναπαραστάσεις στον εγκέφαλο πολύ νωρίτερα απ’ όσο νομίζαμε, και ότι επειδή δεν τις εκδηλώνουν συμπεριφορικά, μπορούμε να δούμε ότι ο εγκέφαλος, παρά την υστέρηση που αναφέρθηκε πριν, διαθέτει ήδη μια αναπαράσταση που δεν αποτυπώνεται στη συμπεριφορά τους», εξηγεί.
«Και αυτό είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον για εμάς όταν μιλάμε για ψυχικές διαταραχές, επειδή πολύ συχνά διαγιγνώσκουμε μια διαταραχή με βάση τη συμπεριφορά, ενώ ό,τι την προκαλεί στον εγκέφαλο μπορεί να υπάρχει πολύ, πολύ νωρίτερα.»