Το προγεννητικό άγχος βλάπτει την ανάπτυξη του παιδικού εγκεφάλου: οι ερευνητές εξετάζουν πώς η ενίσχυση προσαρμοστικών δεξιοτήτων στα πρώτα χρόνια μπορεί να περιορίσει τη βλάβη
Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Developmental Neuroscience (πηγή στα Αγγλικά) δείχνει ότι το να μαθαίνουμε στα παιδιά να είναι αυτόνομα και να αλληλεπιδρούν με το περιβάλλον τους μπορεί να συμβάλει στον μετριασμό ή και στη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων του στρες που βιώνεται κατά την εγκυμοσύνη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ερευνητές του Graduate Center του City University of New York (CUNY) και του Queens College μελέτησαν παιδιά που είχαν εκτεθεί στη μήτρα στην υπερκαταιγίδα Sandy το 2012, ως μοντέλο προγεννητικού στρες λόγω φυσικής καταστροφής. Στη μελέτη συμμετείχε ένα μικρό πιλοτικό δείγμα 11 παιδιών με προγεννητική έκθεση και 23 χωρίς.
Μεταξύ 2 και 6 ετών, οι ερευνητές παρακολουθούσαν συστηματικά και κατέγραφαν τις καθημερινές δεξιότητες των παιδιών, όπως την επικοινωνία, την αυτοφροντίδα και την κοινωνική συμπεριφορά.
Στην ηλικία των 8 ετών, η μικρή αυτή ομάδα παιδιών υποβλήθηκε σε απεικονιστικές εξετάσεις εγκεφάλου, στις οποίες ελέγχθηκαν αντιδράσεις όπως η αναγνώριση συναισθηματικών εκφράσεων προσώπου, μια διαδικασία που ενεργοποιεί περιοχές του εγκεφάλου που εμπλέκονται στην επεξεργασία των συναισθημάτων.
Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ένα σαφές μοτίβο.
Η «εντυπωσιακή ικανότητα ανθεκτικότητας» του εγκεφάλου
Τα παιδιά που είχαν εκτεθεί σε στρες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης εμφάνιζαν μια μικρή τάση προς χαμηλότερα προσαρμοστικά πρότυπα συμπεριφοράς και μειωμένη εγκεφαλική δραστηριότητα σε περιοχές που σχετίζονται με τα συναισθήματα.
Ωστόσο, οι επιδράσεις αυτές συνδέονταν στενά με τις προσαρμοστικές δεξιότητες που είχαν αναπτύξει στην πρώιμη παιδική ηλικία: τα παιδιά που είχαν εκτεθεί σε προγεννητικό στρες αλλά είχαν αναπτύξει προσαρμοστικές δεξιότητες παρουσίαζαν εγκεφαλική δραστηριότητα παρόμοια με εκείνη των παιδιών που δεν είχαν εκτεθεί.
«Από την πλευρά της νευροαπεικόνισης, τα ευρήματα αυτά αναδεικνύουν την εντυπωσιακή ικανότητα ανθεκτικότητας του εγκεφάλου», δήλωσε ο Duke Shereen, PhD, διευθυντής του Neuroimaging Core στο CUNY ASRC.
Τα παιδιά με χαμηλότερες προσαρμοστικές δεξιότητες εμφάνιζαν μειωμένη δραστηριότητα σε βασικές συναισθηματικές περιοχές του εγκεφάλου, συμπεριλαμβανομένου του λιμβικού συστήματος, το οποίο διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση των συναισθημάτων, στην επεξεργασία αισθητηριακών πληροφοριών και στη διαμόρφωση αναμνήσεων.
Η εκμάθηση καθημερινών δεξιοτήτων στηρίζει την υγεία του εγκεφάλου
«Αυτό υποδηλώνει ότι όσα συμβαίνουν σε εκείνα τα πρώτα αναπτυξιακά χρόνια έχουν πραγματικά σημασία για τον τρόπο που ανταποκρίνεται ο εγκέφαλος αργότερα», ανέφερε ο Donato DeIngeniis, υποψήφιος διδάκτορας ψυχολογίας στο CUNY Graduate Center.
Με άλλα λόγια, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι πρώιμες παρεμβάσεις με έμφαση στις καθημερινές δεξιότητες θα μπορούσαν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα του εγκεφάλου σε παιδιά που έχουν εκτεθεί σε στρες πριν από τη γέννηση.
Οι συγγραφείς της μελέτης τονίζουν ότι πρόκειται για προκαταρκτικά στοιχεία από μια μικρή έρευνα και ότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για να επιβεβαιωθούν.
Ωστόσο, καθώς οι φυσικές καταστροφές γίνονται συχνότερες λόγω της κλιματικής αλλαγής, είναι πιθανό περισσότερες έγκυες γυναίκες να βιώσουν έντονο στρες, δήλωσε η επικεφαλής ερευνήτρια Yoko Nomura. Τα ευρήματα, πρόσθεσε, στηρίζουν την κατεύθυνση των πρώιμων παρεμβάσεων στην ανάπτυξη των προσαρμοστικών δεξιοτήτων των παιδιών, όχι μόνο για τη συμπεριφορά αλλά και ως έναν πιθανό τρόπο προστασίας της εγκεφαλικής υγείας.