Η καταστολή των διαδηλωτών στο Ιράν προκάλεσε την κατακραυγή των Ευρωπαίων ηγετών, με την Ύπατη Εκπρόσωπο Κάγια Κάλλας να καταγγέλλει την Τεχεράνη για τη «δυσανάλογη» και «σκληρή» αντίδρασή της
Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδίκασε έντονα την καταστολή των διαδηλωτών στο Ιράν, οι οποίοι βγήκαν στους δρόμους για να δείξουν τη δυσαρέσκειά τους για την Ισλαμική Δημοκρατία.
«Ο ιρανικός λαός αγωνίζεται για το μέλλον του. Αγνοώντας τα δίκαια αιτήματά τους, το καθεστώς δείχνει το πραγματικό του πρόσωπο», δήλωσε την Παρασκευή η Ύπατη Εκπρόσωπος Κάγια Κάλλας. «Οι εικόνες από την Τεχεράνη αποκαλύπτουν μια δυσανάλογη και σκληρή αντίδραση των δυνάμεων ασφαλείας. Οποιαδήποτε βία κατά ειρηνικών διαδηλωτών είναι απαράδεκτη».
Ξεχωριστά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατήγγειλε «τον αυξανόμενο αριθμό θανάτων και τραυματισμών» και απαίτησε το σεβασμό του δικαιώματος της ειρηνικής συνάθροισης.
«Ο λαός του Ιράν εκφράζει τη νόμιμη προσδοκία του για μια καλύτερη ζωή», δήλωσε εκπρόσωπος της Επιτροπής κατά τη διάρκεια της καθημερινής ενημέρωσης των δημοσιογράφων.
Ερωτηθείς εάν η Επιτροπή τάσσεται υπέρ της αλλαγής καθεστώτος ως αποτέλεσμα των εκτεταμένων διαδηλώσεων, ο εκπρόσωπος σημείωσε ότι «η αλλαγή καθεστώτος δεν αποτελεί μέρος της ενοποιημένης πολιτικής της ΕΕ έναντι του Ιράν».
Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου, με τους διαδηλωτές να εκφράζουν την απογοήτευσή τους για την παραπαίουσα οικονομία της χώρας, τον ιλιγγιώδη πληθωρισμό και την ελεύθερη πτώση του νομίσματος. Καθώς το κίνημα εξαπλώθηκε γρήγορα σε ολόκληρη τη χώρα, σταδιακά μετατράπηκε σε ανοιχτή πρόκληση κατά του θεοκρατικού καθεστώτος, με συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα!» και «Θάνατος στην Ισλαμική Δημοκρατία!».
Καθώς οι διαμαρτυρίες μεγάλωναν, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ του Ιράν δήλωσε ότι η κυβέρνησή του «δεν θα κάνει πίσω» και υποσχέθηκε «καμία επιείκεια». Κατηγόρησε επίσης τους διαδηλωτές ότι «καταστρέφουν τους δικούς τους δρόμους για να κάνουν ευτυχισμένο τον πρόεδρο μιας άλλης χώρας», αναφερόμενος στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε προειδοποιήσει προηγουμένως ότι το Ιράν θα «χτυπηθεί πολύ σκληρά» αν σκοτώσει τους πολίτες του.
Τουλάχιστον 42 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί και περισσότεροι από 2.270 έχουν συλληφθεί στο Ιράν από τις 28 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων των ακτιβιστών ανθρωπίνων δικαιωμάτων με έδρα τις ΗΠΑ.
Η τελευταία κλιμάκωση ήρθε το βράδυ της Πέμπτης αφού ο Ρεζά Παχλαβί, ο μεγαλύτερος γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, ενθάρρυνε τους Ιρανούς να αγωνιστούν για την ελευθερία τους.
Σε μια άμεση έκκληση, ο Παχλαβί προέτρεψε τους Ευρωπαίους ηγέτες να ακολουθήσουν το παράδειγμα του Τραμπ, «να σπάσουν τη σιωπή τους και να δράσουν πιο αποφασιστικά» για την υποστήριξη του ιρανικού λαού.
«Τους καλώ να χρησιμοποιήσουν όλους τους διαθέσιμους τεχνικούς, οικονομικούς και διπλωματικούς πόρους για να αποκαταστήσουν την επικοινωνία με τον ιρανικό λαό, ώστε να ακουστεί και να φανεί η φωνή και η θέλησή του», είπε. «Μην αφήσετε να φιμωθεί η φωνή των θαρραλέων συμπατριωτών μου».
Σε απάντηση στην παρέμβαση του Παχλαβί, η Τεχεράνη διέκοψε την πρόσβαση στο Διαδίκτυο και τις διεθνείς τηλεφωνικές κλήσεις, τροφοδοτώντας περαιτέρω την κατακραυγή στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.
«Το κλείσιμο του διαδικτύου ενώ καταστέλλει βίαια τις διαδηλώσεις αποκαλύπτει ένα καθεστώς που φοβάται τον ίδιο του το λαό», ανέφερε η Κάλλας στη δήλωσή της.
Δεσμά καταπίεσης
Οι αντιδράσεις των Ευρωπαίων ηγετών άρχισαν να καταφθάνουν την Πέμπτη μετά το κλείσιμο του διαδικτύου και συνεχίστηκαν την Παρασκευή.
Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα ήταν από τις πρώτες που τοποθετήθηκαν, αποτίοντας φόρο τιμής στη «γενιά που θέλει να ξηλώσει τα δεσμά της καταπίεσης» και καταγγέλλοντας «τη σκληρότητα ενός καθεστώτος που επικεντρώνεται στην αυτοσυντήρηση».
«Γνωρίζουμε την αλλαγή που βρίσκεται σε εξέλιξη», δήλωσε η Μέτσολα σε ένα βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο πρωθυπουργός του Βελγίου δήλωσε: «Οι θαρραλέοι Ιρανοί υπερασπίζονται την ελευθερία μετά από χρόνια καταπίεσης και οικονομικής δυσπραγίας. Αξίζουν την πλήρη υποστήριξή μας».
Ο Σουηδός ομόλογός του επανέλαβε το μήνυμα. «Τα αυτονόητα αιτήματα για ελευθερία και ένα καλύτερο μέλλον δεν μπορούν ποτέ μακροπρόθεσμα να φιμώνονται με τη βία και την καταπίεση», δήλωσε ο Κρίστερσον στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γιόχαν Βαντεφούλ καταδίκασε την "υπερβολική χρήση βίας" και κάλεσε τις ιρανικές αρχές να «τηρήσουν τις διεθνείς υποχρεώσεις τους».
Η ιρανική αποστολή στην ΕΕ αντέδρασε στις εκφράσεις αλληλεγγύης προς τους διαδηλωτές, χαρακτηρίζοντάς τες «παρεμβατικές» και αντανακλώντας μια «προσέγγιση με δύο μέτρα και δύο σταθμά», αναφερόμενη στην απάντηση της Ευρώπης στην ισραηλινή επίθεση στη Λωρίδα της Γάζας.
Οι διαδηλώσεις έρχονται σε μια επισφαλή στιγμή για το Ιράν, μετά τη 12ήμερη ένοπλη σύγκρουση με το Ισραήλ και τα επακόλουθα αμερικανικά πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του. Η Γαλλία, η Γερμανία και το Ηνωμένο Βασίλειο αποφάσισαν αργότερα να επιβάλουν εκ νέου κυρώσεις του ΟΗΕ στο Ιράν λόγω της μη συμμόρφωσής του με τη διεθνή συμφωνία που αποσκοπεί στον περιορισμό του πυρηνικού του προγράμματος.