Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ επέρριψε την ευθύνη στον πρόεδρο των ΗΠΑ για την υποκίνηση αναταραχών, καθώς οι διαδηλώσεις σε όλο το Ιράν συνεχίστηκαν παρά τη διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο, αφού ο εξόριστος πρίγκιπας διάδοχος Παχλαβί κάλεσε σε μαζικές διαδηλώσεις με αίτημα την ελευθερία
Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ του Ιράν κατηγόρησε τους διαδηλωτές ότι «καταστρέφουν τους δικούς τους δρόμους για να κάνουν ευτυχισμένο τον πρόεδρο μιας άλλης χώρας», αναφερόμενος στον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, καθώς οι διαδηλώσεις συνεχίστηκαν την Παρασκευή, παρά το πανεθνικό μπλακ άουτ στο διαδίκτυο και την τηλεφωνία.
Ο 86χρονος ηγέτης του καθεστώτος στην Τεχεράνη έδωσε το στίγμα, υποστηρίζοντας ότι οι αρχές θα πατάξουν τους διαδηλωτές, κατά τη διάρκεια ενός σύντομου τηλεοπτικού διαγγέλματος, καθώς το ακροατήριο φώναζε «Θάνατος στην Αμερική».
Ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν προειδοποίησε ότι η χώρα του «δεν θα υποχωρήσει» μπροστά στους διαδηλωτές τους οποίους χαρακτήρισε «σαμποτέρ» και «βανδάλους» στην ομιλία του, που μεταδόθηκε από την ιρανική κρατική τηλεόραση.
Ο Χαμενεΐ δήλωσε ακόμα ότι τα χέρια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ «είναι λερωμένα με το αίμα περισσότερων από 1.000 Ιρανών», μια αναφορά στον πόλεμο των 12 ημερών που ξέσπασε τον Ιούνιο με το Ισραήλ, στη διάρκεια του οποίου οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν πλήγματα εναντίον του ιρανικού εδάφους.
Παράλληλα προέβλεψε ότι ο «αλαζόνας» Αμερικανός πρόεδρος «θα ανατραπεί».
Συνεχίζονται οι διαδηλώσεις
Οι διαδηλωτές πραγματοποίησαν πορεία στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις το βράδυ της Πέμπτης, αφού ο εξόριστος πρίγκιπας διάδοχος του θρόνου Ρεζά Παχλαβί κάλεσε σε μαζικές διαδηλώσεις.
Σύντομα βίντεο που μοιράστηκαν από ακτιβιστές έδειχναν διαδηλωτές να φωνάζουν κατά της κυβέρνησης γύρω από φωτιές.
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης έσπασαν τη σιωπή τους την Παρασκευή σχετικά με τις διαδηλώσεις, υποστηρίζοντας ότι "τρομοκράτες πράκτορες" των ΗΠΑ και του Ισραήλ έβαλαν φωτιές και προκάλεσαν τη βία. Η κρατική τηλεόραση ανέφερε ότι υπήρξαν "θύματα" χωρίς να δώσει λεπτομέρειες.
Στο μεταξύ παρατείνεται και σήμερα η διακοπή στην πρόσβαση στο διαδίκτυο που παρατηρήθηκε για πρώτη φορά χθες Πέμπτη στο Ιράν, σύμφωνα με τη μη κυβερνητική οργάνωση παρακολούθησης της κυβερνοασφάλειας Netblocks.
«Το Ιράν είναι πλέον αποσυνδεδεμένο εδώ και 12 ώρες» επεσήμανε η ΜΚΟ στον λογαριασμό της στο Χ, «σε μια προσπάθεια να καταπνιγεί το κίνημα διαμαρτυρίας».
Η διακοπή των επικοινωνιών εμπόδισε την ανεξάρτητη επαλήθευση της κλίμακας των διαδηλώσεων, αν και οι ταραχές αποτελούν την πιο σημαντική πρόκληση για την κυβέρνηση του Ιράν εδώ και αρκετά χρόνια. Οι διαμαρτυρίες έχουν ενταθεί από την αρχή της 28ης Δεκεμβρίου για την επιδείνωση της οικονομίας της χώρας.
Τουλάχιστον 42 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε βίαια επεισόδια γύρω από τις διαδηλώσεις, ενώ περισσότεροι από 2.270 έχουν συλληφθεί, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Human Rights Activists News Agency που εδρεύει στις ΗΠΑ.
Η αντίδραση του πρίγκιπα διαδόχου
Ο εξόριστος πρίγκιπας διάδοχος Ραζα Παχλαβί, του οποίου ο ετοιμοθάνατος πατέρας διέφυγε από το Ιράν πριν από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, κάλεσε σε διαδηλώσεις το βράδυ της Πέμπτης και επανέλαβε την έκκλησή του για διαδηλώσεις στις 8 μ.μ. τοπική ώρα (6 μ.μ. ώρα Ελλάδας) την Παρασκευή.
«Αυτό που άλλαξε την πορεία των διαδηλώσεων ήταν οι εκκλήσεις του πρώην πρίγκιπα διαδόχου Ρεζά Παχλαβί προς τους Ιρανούς να βγουν στους δρόμους», δήλωσε η Χόλι Ντάγκρες, ανώτερη συνεργάτης στο Ινστιτούτο Πολιτικής της Ουάσινγκτον για την Εγγύς Ανατολή. «Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο έκλεισε το διαδίκτυο: για να εμποδιστεί ο κόσμος να δει τις διαδηλώσεις».
Ο γιος του πρώην σάχη του Ιράν και προσωπικότητα της ιρανικής εξόριστης αντιπολίτευσης κάλεσε σήμερα τους Ιρανούς σε αυτή τη νέα επίδειξη ισχύος στους δρόμους προκειμένου να ενισχυθεί η κινητοποίηση και «να αποδυναμωθεί περαιτέρω η καταπιεστική εξουσία του καθεστώτος». «Τα μάτια του κόσμου είναι στραμμένα πάνω σας. Βγείτε στους δρόμους», τόνισε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Το χρονικό των διαδηλώσεων
Οι διαδηλώσεις στο Ιράν ξεκίνησαν από την Τεχεράνη και τους καταστηματάρχες στο Μεγάλο Παζάρι που διαμαρτύρονταν για τη μεγάλη υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Πλέον στις κινητοποιήσεις, που έχουν εξαπλωθεί και σε άλλες ιρανικές πόλεις, συμμετέχουν άνθρωποι από διάφορους χώρους, στην πλειονότητά τους νεαροί άνδρες.
Πρόκειται για τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις που έχουν ξεσπάσει στο Ιράν μετά από αυτές που πραγματοποιήθηκαν μετά τον θάνατο της Μαχσά Αμινί το 2022, έπειτα από τη σύλληψή της από την αστυνομία ηθών επειδή δήθεν δε φορούσε σωστα τη μαντίλα της.
Οι αρχές του Ιράν δηλώνουν μεν ότι οι διαμαρτυρίες για την οικονομική κατάσταση είναι νόμιμες και θα αντιμετωπιστούν με διάλογο, όμως παράλληλα επεμβαίνουν με δακρυγόνα για να αντιμετωπίσουν κάποιους διαδηλωτές εν μέσω ταραχών και συγκρούσεων.
Χθες Πέμπτη πλήθος ανθρώπων βγήκε ξανά στον δρόμο σε πολλές λεωφόρους της Τεχεράνης φωνάζοντας «θάνατο στον δικτάτορα», αναφερόμενοι στον Χαμενεΐ, σύμφωνα με βίντεο την αυθεντικότητα των οποίων έχει επιβεβαιώσει το AFP.
Στις 8.00 το βράδυ της Πέμπτης, σε γειτονιές σε όλη την Τεχεράνη ακούγονταν συνθήματα, δήλωσαν αυτόπτες μάρτυρες. Πέρα από τα συνθήματα "Θάνατος στον δικτάτορα" και "Θάνατος στην Ισλαμική Δημοκρατία", άλλοι εξυμνούσαν τον Σάχη, φωνάζοντας "Αυτή είναι η τελευταία μάχη, ο Παχλαβί θα επιστρέψει".
Άλλα βίντεο δείχνουν μεγάλες διαδηλώσεις σε πολλές πόλεις της χώρας, κυρίως στην Ταμπρίζ, τη Μασχάντ αλλά και στο δυτικό τμήμα του Ιράν όπου ζουν κυρίως Κούρδοι και κυρίως στην πόλη Κερμανσάχ. Φλόγες φαίνονταν να βγαίνουν από το κυβερνείο της Σαζάντ, στο κεντρικό Ιράν, αφού διαδηλωτές είχαν συγκεντρωθεί έξω από το κτίριο.
Η στάση του Τραμπ
«Οι Ιρανοί απαίτησαν την ελευθερία τους απόψε. Σε απάντηση, το καθεστώς στο Ιράν έκοψε όλες τις γραμμές επικοινωνίας», δήλωσε ο Παχλαβί, καλώντας τους Ευρωπαίους ηγέτες να ενωθούν με τον Τραμπ για να θέσουν την κυβέρνηση προ των ευθυνών της και να αποκαταστήσουν τις επικοινωνίες.
Η κρατική τηλεόραση υποστήριξε ότι οι διαδηλώσεις προκάλεσαν θύματα και είδε «τα ιδιωτικά αυτοκίνητα των ανθρώπων, τις μοτοσικλέτες, τους δημόσιους χώρους όπως το μετρό, τα πυροσβεστικά οχήματα και τα λεωφορεία να παίρνουν φωτιά».
Το νόμισμα του Ιράν, το ριάλ, κατέρρευσε τον Δεκέμβριο στο 1,4 εκατ. έναντι του δολαρίου, καθώς οι κυρώσεις αυστηροποιήθηκαν και η χώρα αγωνίζεται μετά τη 12ήμερη σύγκρουση του Ιουνίου με το Ισραήλ. Οι διαμαρτυρίες άρχισαν αμέσως μετά.
Ο Τραμπ προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι αν η Τεχεράνη «σκοτώσει βίαια ειρηνικούς διαδηλωτές», οι ΗΠΑ «θα έρθουν να τους σώσουν». Σε συνέντευξή του την Πέμπτη στον Χιου Χιούιτ, ο Τραμπ είπε ότι στο Ιράν έχει ειπωθεί «ακόμη πιο έντονα από ό,τι σας μιλάω τώρα, ότι αν το κάνουν αυτό, θα πρέπει να πληρώσουν για την κόλαση».
Ο Τραμπ αρνήθηκε να πει αν θα συναντούσε τον Παχλαβί, λέγοντας στον Χιούιτ: «Δεν είμαι σίγουρος ότι θα ήταν σκόπιμο αυτή τη στιγμή να το κάνω αυτό ως πρόεδρος. Νομίζω ότι θα πρέπει να αφήσουμε όλους να βγουν εκεί έξω και να δούμε ποιος θα προκύψει».
Μιλώντας στον Σον Χάνιτι στο Fox News το βράδυ της Πέμπτης, ο Τραμπ άφησε να εννοηθεί ότι ο Χαμενεΐ μπορεί να σκέφτεται να εγκαταλείψει το Ιράν, λέγοντας: «Ψάχνει να πάει κάπου. Τα πράγματα γίνονται πολύ άσχημα».