Οι κυβερνήσεις ανά την Ευρώπη «πονοκεφαλιάζουν» για την ρύθμιση κυκλοφορίας των ηλεκτρικών πατινιών - Αυστηρότερη νομοθεσία εξετάζουν οι περισσότερες χώρες αλλά είναι απαραίτητη η αύξηση των ελέγχων στους δρόμους
Με τα ατυχήματα και τους θανάτους να αυξάνονται από τη χρήση των ηλεκτρικών πατινιών, οι ευρωπαϊκές πρωτεύουσες κυρίως «πονοκεφαλιάζουν». Ο θάνατος ενός 13χρονου παιδιού στον Πύργο της Ηλείας πριν από λίγες ημέρες, έφερε ξανά στο προσκήνιο στην Ελλάδα τη συζήτηση για το πως θα εξασφαλιστεί η σωματική ακεραιότητα τόσο των ανήλικων και των ενήλικων που τα χρησιμοποιούν όσο και των πεζών και των οδηγών οχήματων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Ανήλικοι απαγορεύεται να οδηγούν πατίνι στους δρόμους»
Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, τοποθετήθηκε σχετικά με τα αυξανόμενα περιστατικά ατυχημάτων με ηλεκτρικά πατίνια στα οποία εμπλέκονται ανήλικοι, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αυστηρότερων νομοθετικών παρεμβάσεων.
Μιλώντας στο κανάλι MEGA, ανέφερε ότι η Τροχαία καταβάλλει προσπάθειες για την επιβολή βασικών κανόνων ασφαλείας, όπως η υποχρεωτική χρήση κράνους και τα όρια ταχύτητας.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι ανήλικοι δεν επιτρέπεται να κινούνται με πατίνια στους δρόμους και προανήγγειλε νέα νομοθετική πρωτοβουλία για το ζήτημα.
Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με το αν η χρήση πατινιών επιτρέπεται σήμερα σε πεζόδρομους και πλατείες, εξήγησε πως το πλαίσιο αυτό πρόκειται να αποσαφηνιστεί νομοθετικά, σημειώνοντας ότι βρίσκονται σε συζητήσεις με τον αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης.
Ο κ. Χρυσοχοΐδης εξέφρασε ακόμη την προσωπική του άποψη ότι τα ηλεκτρικά πατίνια θα έπρεπε ενδεχομένως να απαγορευτούν πλήρως, τονίζοντας ότι δεν θεωρεί ασφαλές για έναν ανήλικο να μετακινείται με αυτά προς το σχολείο. Όπως είπε, είναι τραγικό να χάνονται νέοι άνθρωποι σε τροχαία περιστατικά που σχετίζονται με πατίνια.
Η υπάρχουσα νομοθεσία για τα πατίνια στην Ελλάδα
Σύμφωνα με τον ελληνικό Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ), τα ηλεκτρικά πατίνια ταξινομούνται ως Ελαφρά Προσωπικά Ηλεκτρικά Οχήματα (ΕΠΗΟ) και η χρήση τους διέπεται από συγκεκριμένο πλαίσιο που στοχεύει στην οδική ασφάλεια.
Τα πατίνια υποχρεούνται να κινούνται σε ποδηλατόδρομους όπου αυτοί υπάρχουν. Σε αντίθετη περίπτωση, πρέπει να χρησιμοποιούν το δεξί άκρο του οδοστρώματος σε δρόμους με όριο ταχύτητας έως 50 χλμ/ώρα.
Απαγορεύεται αυστηρά η κίνηση σε οδούς ταχείας κυκλοφορίας (π.χ. Αττική Οδός, Εθνικές Οδοί) και σε πεζοδρόμια, εκτός αν ο οδηγός το μεταφέρει χειροκίνητα ως πεζός.
Η μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα ορίζεται στα 25 χλμ/ώρα. Σε περιοχές ή οδούς ήπιας κυκλοφορίας, το όριο ενδέχεται να είναι χαμηλότερο (6 χλμ/ώρα).
Προϋποθέσεις για τον Οδηγό
- Όριο Ηλικίας: Για πατίνια με ταχύτητα έως 25 χλμ/ώρα, ο οδηγός πρέπει να είναι τουλάχιστον 15 ετών. Για μοντέλα με ταχύτητα έως 6 χλμ/ώρα, το όριο είναι τα 12 έτη.
- Εξοπλισμός Ασφαλείας: Η χρήση κράνους είναι υποχρεωτική. Κατά τη διάρκεια της νύχτας, ο οδηγός επιβάλλεται να φορά ανακλαστικό γιλέκο ή αντίστοιχο εξοπλισμό για να είναι ορατός.
- Απαγορεύσεις: Δεν επιτρέπεται η μεταφορά δεύτερου ατόμου (επιβάτη), η χρήση ακουστικών ή κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση.
Πρόστιμα και Κυρώσεις
- Υπέρβαση ορίου ταχύτητας: Πρόστιμο από 40€ έως 100€.
- Κίνηση σε απαγορευμένο δρόμο: Πρόστιμο ύψους 80€.
- Μη χρήση κράνους ή γιλέκου: Πρόστιμο 40€.
Κύπρος: Αυστηρότεροι κανόνες για τα ηλεκτρικά πατίνια – Τι ισχύει σήμερα
Η χρήση ηλεκτρικών πατινιών στην Κύπρο συνεχίζει να αυξάνεται, ιδιαίτερα στα αστικά κέντρα, ωστόσο οι αρχές εντείνουν τους ελέγχους και προωθούν αυστηρότερο πλαίσιο λειτουργίας, με στόχο την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τα πατίνια κατατάσσονται στα μέσα προσωπικής κινητικότητας και η χρήση τους επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι οδηγοί πρέπει να είναι τουλάχιστον 17 ετών (από 14 που ήταν μέχρι πριν τρεις εβδομάδες) ενώ η χρήση προστατευτικού κράνους είναι υποχρεωτική. Κατά τις νυχτερινές ώρες απαιτείται επίσης η χρήση ανακλαστικού γιλέκου. Η μεταφορά προσώπου ως επιβάτη από τον χρήστη τέτοιας συσκευής επιτρέπεται, εφόσον το εν λόγω πρόσωπο είναι δεκαεπτά ετών και άνω, αντί δώδεκα ετών που ίσχυε μέχρι πριν λίγες εβδομάδες.
Το ανώτατο όριο ταχύτητας έχει οριστεί στα 25 χιλιόμετρα την ώρα, ενώ η κυκλοφορία επιτρέπεται κυρίως σε ποδηλατόδρομους και δρόμους χαμηλής ταχύτητας. Αντίθετα, απαγορεύεται η χρήση τους σε δρόμους όπου το όριο ταχύτητας των οχημάτων υπερβαίνει τα 30 χιλιόμετρα την ώρα.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη σωστή στάθμευση, καθώς η ανεξέλεγκτη τοποθέτηση πατινιών σε πεζοδρόμια έχει προκαλέσει προβλήματα στην κυκλοφορία των πεζών. Οι παραβάσεις, όπως η μη χρήση κράνους, η υπέρβαση ταχύτητας ή η κίνηση σε ακατάλληλους δρόμους, επισύρουν διοικητικά πρόστιμα.
Τι ισχύει στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Σε διαφορετικές κατευθύνσεις κινούνται οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη χρήση και την κυκλοφορία των ηλεκτρικών πατινιών, με κοινό παρονομαστή πάντως την αυστηροποίηση των κανόνων μετά την αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων και των περιστατικών με ανήλικους.
Τα περισσότερα ευρωπαϊκά κράτη αντιμετωπίζουν πλέον τα ηλεκτρικά πατίνια ως οχήματα μικροκινητικότητας και εφαρμόζουν συγκεκριμένους περιορισμούς για την ταχύτητα, την ηλικία των χρηστών και τις περιοχές όπου επιτρέπεται η κυκλοφορία τους. Σχεδόν παντού απαγορεύεται η χρήση τους σε αυτοκινητοδρόμους και πεζοδρόμια, ενώ σε αρκετές χώρες εξετάζεται ακόμη και η υποχρεωτική ασφάλιση.
Στη Γαλλία εφαρμόζεται ένα από τα πιο αυστηρά πλαίσια στην Ευρώπη. Η ελάχιστη ηλικία χρήσης έχει οριστεί στα 14 έτη, ενώ η ανώτατη επιτρεπόμενη ταχύτητα φτάνει τα 25 χιλιόμετρα την ώρα. Η κυκλοφορία σε πεζοδρόμια απαγορεύεται, ενώ οι παραβάτες βρίσκονται αντιμέτωποι με υψηλά πρόστιμα.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στη Γερμανία, όπου τα ηλεκτρικά πατίνια πρέπει να διαθέτουν ασφαλιστική κάλυψη και ειδική σήμανση προκειμένου να κυκλοφορούν νόμιμα. Η χρήση τους επιτρέπεται κυρίως σε ποδηλατοδρόμους, ενώ το όριο ταχύτητας περιορίζεται στα 20 χιλιόμετρα την ώρα.
Στην Ιταλία οι αρχές προχώρησαν πρόσφατα σε αυστηρότερες ρυθμίσεις, καθιστώντας υποχρεωτικό το κράνος για ανηλίκους και επιβάλλοντας πρόσθετους κανόνες ασφαλείας, όπως φώτα, φλας και λειτουργικά φρένα. Παράλληλα, αρκετοί δήμοι εξετάζουν την καθιέρωση υποχρεωτικής ασφάλισης.
Σκληρή στάση τηρεί και η Ισπανία, όπου πολλές πόλεις έχουν επιβάλει περιορισμούς στην κυκλοφορία πατινιών στα κέντρα τους. Οι ισπανικές αρχές ανανεώνουν τη νομοθεσία, σύμφωνα με την οποία τα ηλεκτρικά πατίνια απαγορεύεται να κινούνται σε πεζοδρόμια και απαγορεύεται να κινούνται σε υπεραστικούς δρόμους, διαβάσεις, αυτοκινητόδρομους ή αστικές σήραγγες. Οι οδηγοί τους υπόκεινται στα ίδια μέγιστα επίπεδα αλκοόλ που επιτρέπονται από τον Νόμο περί Οδικής Ασφάλειας, καθώς και στην απαγόρευση οδήγησης με ναρκωτικά στο σύστημά τους.Επίσης, δεν μπορούν να φορούν ακουστικά, ούτε να χρησιμοποιούν κινητό τηλέφωνο ή οποιαδήποτε άλλη συσκευή κατά την οδήγηση ενώ φυσικά υποχρεούνται να φορούν κράνος.
Τα πρόστιμα μάλιστα στην Ισπανία είναι αρκετά σοβαρά: Η οδήγηση ηλεκτρικού σκούτερ υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ναρκωτικών ουσιών μπορεί να επιφέρει πρόστιμο μεταξύ 500 και 1.000 ευρώ, ανάλογα με το επίπεδο αλκοόλ στο αίμα, ή 1.000 ευρώ εάν υπάρχουν ναρκωτικά. Σε περίπτωση θετικού τεστ, το όχημα θα κατασχεθεί, όπως και κάθε άλλο όχημα. Η χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση σκούτερ ή οποιασδήποτε άλλης συσκευής επικοινωνίας θα επιφέρει πρόστιμο 200 ευρώ. Για όσους φορούν ακουστικά, οδηγούν τη νύχτα χωρίς φώτα ή ανακλαστικά ρούχα ή δεν φορούν κράνος, εάν το δημοτικό διάταγμα κρίνει υποχρεωτικό αυτό το μέτρο, το πρόστιμο θα είναι 200 ευρώ.
Στην Πορτογαλία, τα ηλεκτρικά πατίνια αντιμετωπίζονται με τον ίδιο τρόπο όπως τα ποδήλατα και υπόκεινται σε παρόμοιους κανόνες, αν και υπάρχει διαμάχη σχετικά με την ασφάλειά τους ως μέσο μεταφοράς στις πόλεις. Tα τελευταία στοιχεία των αρχών, που δημοσιεύθηκαν τον Μάρτιο, αποκαλύπτουν ότι δέκα θάνατοι καταγράφηκαν σε ατυχήματα που αφορούσαν ηλεκτρικά σκούτερ μεταξύ 2019 και 2025 στην Πορτογαλία.
Τα ηλεκτρικά πατίνια δεν επιτρέπονται σε πεζοδρόμια, μόνο σε ποδηλατόδρομους ή σε δρόμους εάν δεν υπάρχει ποδηλατόδρομος κοντά. Η χρήση ανακλαστικών ρούχων ή εξοπλισμού και μπροστινών και πίσω φώτων είναι υποχρεωτική από το σούρουπο μέχρι την αυγή. Η χρήση κράνους δεν είναι υποχρεωτική, ούτε απαιτείται άδεια οδήγησης. Ο νόμος δεν ορίζει ελάχιστη ηλικία για την οδήγηση ηλεκτρικών σκούτερ και ποδηλάτων που δεν υπερβαίνουν τα 25 χλμ./ώρα. Η ασφάλιση επίσης δεν είναι υποχρεωτική.
Ιδιαίτερα περιοριστική εμφανίζεται η Ολλανδία, όπου πολλά μοντέλα ηλεκτρικών πατινιών δεν έχουν λάβει έγκριση για χρήση στο δημόσιο οδικό δίκτυο, ενώ απαιτείται ειδική πιστοποίηση από τις αρμόδιες αρχές μεταφορών.
Η Πολωνία αυστηροποίησε το πλαίσιο για τα ηλεκτρικά πατίνια, επιχειρώντας να βάλει τάξη σε έναν ταχέως αναπτυσσόμενο αλλά συχνά ανεξέλεγκτο τρόπο μετακίνησης.
Σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, τα e-scooters εξομοιώνονται σε μεγάλο βαθμό με τα ποδήλατα, με ανώτατο όριο ταχύτητας τα 20 χλμ./ώρα. Οι χρήστες οφείλουν να κινούνται κυρίως σε ποδηλατόδρομους, ενώ η χρήση δρόμου επιτρέπεται μόνο υπό προϋποθέσεις και τα πεζοδρόμια χρησιμοποιούνται κατ’ εξαίρεση και με αυξημένη προσοχή. Οι κανονισμοί προβλέπουν επίσης βασικό εξοπλισμό ασφαλείας, όπως φώτα και φρένα, καθώς και περιορισμούς για ανηλίκους, οι οποίοι πρέπει να διαθέτουν σχετική άδεια.
Από το 2026 τέθηκαν σε ισχύ αυστηρότερα μέτρα: Το ελάχιστο όριο ηλικίας πήγε στα 13 έτη, ενώ καθίσταται υποχρεωτική η χρήση κράνους για παιδιά κάτω των 16. Τα μικρότερα παιδιά θα επιτρέπεται να χρησιμοποιούν πατίνια μόνο σε ιδιωτικούς χώρους.
Παράλληλα, προβλέπονται πρόστιμα για παραβάσεις όπως υπερβολική ταχύτητα ή αντικανονική στάθμευση, αν και η εφαρμογή των κανόνων παραμένει άνιση.
Συνολικά, η Πολωνία μετατοπίζεται προς ένα πιο αυστηρό και προσανατολισμένο στην ασφάλεια καθεστώς, αντιμετωπίζοντας τα ηλεκτρικά πατίνια περισσότερο ως οχήματα παρά ως απλά μέσα αναψυχής.
Την ίδια ώρα, στη Δανία επιτρέπεται η χρήση ηλεκτρικών πατινιών μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις, όπως η συνεχής λειτουργία φωτισμού και η απαγόρευση μεταφοράς δεύτερου επιβάτη.
Η Ουγγαρία κινείται προς αυστηρότερη ρύθμιση των ηλεκτρικών σκούτερ, καθώς οι αρχές επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν τις αυξανόμενες ανησυχίες για την ασφάλεια και τα αυξανόμενα ποσοστά ατυχημάτων στις αστικές περιοχές. Σύμφωνα με τις προτεινόμενες μεταρρυθμίσεις της νομοθεσίας για την οδική κυκλοφορία, τα ηλεκτρικά σκούτερ θα χωρίζονται σε κατηγορίες με βάση την ταχύτητα και την ισχύ του κινητήρα. Τα ελαφρύτερα μοντέλα με μέγιστη ταχύτητα έως 25 χλμ./ώρα θα αντιμετωπίζονται σε μεγάλο βαθμό παρόμοια με τα ποδήλατα και θα επιτρέπονται κυρίως σε ποδηλατόδρομους. Το σχέδιο κανόνων εισάγει επίσης πολλά νέα μέτρα ασφαλείας, όπως η υποχρεωτική χρήση κράνους, η ελάχιστη ηλικία οδήγησης τα 12 έτη, η απαγόρευση μεταφοράς επιβατών και η πολιτική μηδενικής ανοχής στο αλκοόλ για τους οδηγούς σκούτερ.
Τα μέτρα για τα ηλεκτρικά πατίνια στη Ρωσία
Τα τελευταία χρόνια, η Ρωσία έχει αυστηροποιήσει τους κανονισμούς για τη χρήση ηλεκτρικών σκούτερ, χαρακτηρίζοντάς τα επίσημα ως «Μέσα Προσωπικής Κινητικότητας». Οι νέοι κανόνες υιοθετήθηκαν μετά την αύξηση των τροχαίων ατυχημάτων και συμβάντων που σχετίζονται με τη χρήση σκούτερ στις μεγάλες πόλεις.
Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, η μέγιστη επιτρεπόμενη ταχύτητα για τα ηλεκτρικά σκούτερ είναι 25 χιλιόμετρα την ώρα, ενώ η χρήση τους επιτρέπεται κυρίως σε ποδηλατόδρομους και ειδικές λωρίδες κυκλοφορίας. Η χρήση σε πεζοδρόμια υπόκειται σε αυστηρούς περιορισμούς, ειδικά για τα βαρύτερα μοντέλα. Η νομοθεσία ορίζει επίσης όρια ηλικίας για τους χρήστες.
Τα παιδιά κάτω των 7 ετών επιτρέπεται να χρησιμοποιούν σκούτερ μόνο υπό την επίβλεψη ενηλίκων, ενώ οι μεγαλύτεροι ανήλικοι υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες για την κυκλοφορία σε πεζόδρομους και ποδηλατόδρομους. Ταυτόχρονα, απαγορεύεται η μεταφορά δεύτερου επιβάτη και οι οδηγοί υποχρεούνται να κατεβαίνουν από το σκούτερ όταν διασχίζουν διαβάσεις πεζών. Οι αρχές επιβάλλουν επίσης κυρώσεις για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ.
Παρότι οι περισσότερες χώρες δεν εξετάζουν πλήρη απαγόρευση, η τάση που διαμορφώνεται δείχνει σαφή ενίσχυση των περιορισμών και μεταφορά της κυκλοφορίας των πατινιών αποκλειστικά σε ποδηλατοδρόμους και ειδικές λωρίδες μικροκινητικότητας.