Με την έναρξη της θερινής ώρας στην Ευρώπη, εξετάζουμε τις ζώνες ώρας σε όλο τον κόσμο.
Σήμερα οι περισσότεροι στηριζόμαστε στο κινητό ή το ρολόι μας για να δούμε τι ώρα είναι, οπότε οι μετακινήσεις της ώρας μπροστά ή πίσω μπορούν εύκολα να μας περάσουν απαρατήρητες. Εκτός κι αν έχετε ένα κατοικίδιο του οποίου το εσωτερικό ρολόι δεν δείχνει κανέναν σεβασμό στις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ή αν είστε ο Πίτερ Χίτσενς.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η θερινή ώρα Κεντρικής Ευρώπης αρχίζει πάντα στις 2 π.μ. CET την τελευταία Κυριακή του Μαρτίου, όταν τα ρολόγια πηγαίνουν μία ώρα μπροστά ώστε να εκμεταλλευτούμε τις μεγαλύτερες ημέρες. Φέτος αυτό πέφτει την Κυριακή 29 Μαρτίου, δηλαδή αυτό το Σαββατοκύριακο.
Αυτό σημαίνει ότι είναι η ιδανική στιγμή (με κάθε λογοπαίγνιο προμελετημένο) για να δούμε την ιστορία των ζωνών ώρας και ορισμένες από τις ιδιορρυθμίες που έχει δημιουργήσει το σύστημα σε όλο τον κόσμο.
Οι ζώνες ώρας ορίζονται σε σχέση με τον Συντονισμένο Παγκόσμιο Χρόνο (UTC), το μηδενικό σημείο που ακολουθεί τον Πρώτο Μεσημβρινό. Καθώς η Γη είναι σφαίρα (συγγνώμη, υποστηρικτές της επίπεδης Γης) και μπορεί να χωριστεί σε 360 μοίρες, και η ημέρα έχει 24 ώρες, η λογική λέει ότι για κάθε 15 μοίρες ανατολικά του Πρώτου Μεσημβρινού χάνετε μία ώρα και για κάθε 15 μοίρες δυτικά κερδίζετε μία ώρα.
Επειδή όμως τα κράτη μπορούν να αποφασίζουν μόνά τους για τις ζώνες ώρας που θα ακολουθούν, η θεωρία δεν ταυτίζεται πάντα με την πραγματικότητα.
Η Ισπανία και η «λάθος» ζώνη ώρας της
Γεωγραφικά, το μεγαλύτερο μέρος της Ισπανίας βρίσκεται εντός των ορίων του UTC+00:00, δηλαδή της Δυτικοευρωπαϊκής Ώρας, την οποία ακολουθούν χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία.
Ωστόσο, από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά, η Ισπανία ακολουθεί την Κεντροευρωπαϊκή Ώρα, δηλαδή το UTC+01:00. Η αλλαγή έγινε τον Μάρτιο του 1940 και, παρότι πολλοί υποστήριξαν ότι ο Φρανθίσκο Φράνκο την επέβαλε για να ευθυγραμμιστεί με τη ναζιστική Γερμανία, αυτό έχει αποδειχθεί μύθος.
Η διαταγή για την αλλαγή της εθνικής ώρας ανέφερε ότι έτσι η Ισπανία θα ερχόταν σε ευθυγράμμιση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες που το είχαν ήδη κάνει εβδομάδες νωρίτερα, σύμφωνα με τον Περέ Πλανέσας, πρώην αστρονόμο του Εθνικού Αστρονομικού Παρατηρητηρίου. Η Γερμανία δεν άλλαξε τα ρολόγια της πριν από τον Απρίλιο.
Το 2013, κοινοβουλευτική επιτροπή εισηγήθηκε την επαναφορά (πηγή στα Αγγλικά) στην προηγούμενη ζώνη ώρας, αλλά έκτοτε έχει σημειωθεί ελάχιστη πρόοδος για την αλλαγή.
«Ώρα θερέτρου» στις Μαλδίβες
Επισήμως, η ώρα στις Μαλδίβες είναι UTC+05:00, παρότι οι κοντινότεροι γείτονές τους, η Ινδία και η Σρι Λάνκα, ακολουθούν το UTC+05:30.
Ωστόσο, πολλά θέρετρα των Μαλδίβων επιλέγουν να ακολουθούν τους δικούς τους κανόνες, ζητώντας από τους επισκέπτες να βάλουν τα ρολόγια τους μία ώρα μπροστά, στο UTC+06:00.
Όταν περνάτε το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας σας πίνοντας κοκτέιλ δίπλα στην πισίνα, κάνοντας καταδύσεις σε κοραλλιογενείς υφάλους ή δοκιμάζοντας τα πάντα από τον μπουφέ, η ώρα μάλλον δεν έχει μεγάλη σημασία μέχρι τη στιγμή που θα χρειαστεί να προλάβετε το υδροπλάνο ή το ταχύπλοο πίσω στην πρωτεύουσα, το Μαλέ. Ωστόσο, η γιόγκα την ανατολή ακούγεται σίγουρα πιο ελκυστική στις 7 π.μ. παρά στις 6 π.μ.
Η ενιαία ζώνη ώρας της Κίνας
Η Κίνα, η τρίτη μεγαλύτερη χώρα στον κόσμο, εκτείνεται γεωγραφικά σε πέντε ζώνες ώρας, από UTC+05:00 έως UTC+09:00. Επισήμως όμως ακολουθεί μόνο μία: το UTC+08:00.
Γνωστή ως ώρα Πεκίνου, η ενιαία ζώνη υιοθετήθηκε το 1949, μετά την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας.
Με περίπου το 94% του πληθυσμού της Κίνας να ζει στα ανατολικά της χώρας, η διαφορά ανάμεσα στη «σωστή» τοπική ώρα και την ώρα Πεκίνου δεν γίνεται ιδιαίτερα αισθητή για τους περισσότερους. Για όσους ζουν στα δυτικά, όμως, η απόκλιση είναι έντονη: αν περνούσατε από την αυτόνομη περιοχή Σιντζιάνγκ στο Αφγανιστάν, θα κερδίζατε τρεισήμισι ώρες.
Για να το αντισταθμίσουν, πολλοί στο Σιντζιάνγκ ακολουθούν τόσο την ώρα Ουρούμτσι (UTC+06:00) όσο και την ώρα Πεκίνου. Οπότε, αν ρωτήσετε κάποιον στον δρόμο τι ώρα είναι, μην εκπλαγείτε αν ακούσετε δύο διαφορετικές απαντήσεις.
Η διαφορά των 45 λεπτών στο Νεπάλ
Η πλειονότητα των χωρών στον κόσμο χρησιμοποιεί ωριαίες διαφορές από το UTC. Λίγες έχουν απόκλιση μισής ώρας. Το Νεπάλ είναι ένα από τα μόλις τρία μέρη με απόκλιση 45 λεπτών, στο UTC+05:45.
Ιστορικά, η χώρα χρησιμοποιούσε τη μέση τοπική ώρα (μια εκδοχή του ηλιακού χρόνου που βασίζεται στο πότε ο ήλιος βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο του ουρανού και προσαρμόζεται ώστε να είναι σταθερή όλο τον χρόνο) με βάση την πρωτεύουσα Κατμαντού, που αντιστοιχούσε σε UTC+05:41:16. Επομένως, η απόκλιση των 45 λεπτών μόνο τυχαία δεν είναι. Άλλες χώρες που στο παρελθόν χρησιμοποιούσαν μέση τοπική ώρα είναι, για παράδειγμα, η Ιρλανδία, που μέχρι το 1916 είχε UTC-00:25:21.
Ένα ακόμη ενδιαφέρον στοιχείο: το Νεπάλ έχει και δικό του ημερολόγιο, το Vikram Samvat, το οποίο προηγείται του Γρηγοριανού ημερολογίου κατά 56-57 χρόνια, ανάλογα με την εποχή του χρόνου.
Αυστραλία: η απόλυτη δοκιμασία της θερινής ώρας
Στην Αυστραλία, οι κυβερνήσεις των πολιτειών αποφασίζουν ποια ζώνη ώρας θα ακολουθούν και αν θα εφαρμόζουν ή όχι τη θερινή ώρα. Με έξι πολιτείες και σειρά εσωτερικών και εξωτερικών εδαφών, τα πράγματα μπορεί να γίνουν ιδιαίτερα περίπλοκα.
Η Δυτική Αυστραλία ακολουθεί το UTC+08:00 όλο τον χρόνο. Η Βόρεια Επικράτεια και η Νότια Αυστραλία είναι στο UTC+09:30, με τη δεύτερη να μετακινείται στο UTC+10:30 κατά τη θερινή ώρα. Η Κουίνσλαντ, η Νέα Νότια Ουαλία, η Επικράτεια του Τζέρβις Μπέι, η Επικράτεια της Αυστραλιανής Πρωτεύουσας, η Βικτόρια και η Τασμανία είναι στο UTC+10:00, αλλά κατά τη θερινή ώρα όλες, εκτός από την Κουίνσλαντ, πηγαίνουν στο UTC+11:00.
Τα νησιά Κόκος (Κίλινγκ) είναι στο UTC+06:30, ενώ το Νησί των Χριστουγέννων είναι στο UTC+07:00, χωρίς κανένα από τα δύο να εφαρμόζει θερινή ώρα. Το Νησί Νόρφολκ είναι στο UTC+11:00, μετακινούμενο στο UTC+12:00 κατά τη θερινή ώρα.
Υπάρχουν και εξαιρέσεις, όπως η πόλη Μπρόκεν Χιλ, κοντά στα σύνορα με τη Νότια Αυστραλία στη Νέα Νότια Ουαλία, που χρησιμοποιεί διαφορετική ζώνη ώρας. Η πλήρης καταγραφή όλων αυτών των ανωμαλιών θα ξεπερνούσε κατά πολύ τόσο το επιτρεπόμενο μήκος του κειμένου όσο και την υπομονή μου.
Η Αριζόνα και η Χαβάη λένε «όχι» στη θερινή ώρα
Στις ΗΠΑ, 48 πολιτείες εφαρμόζουν τη θερινή ώρα, μετακινώντας τα ρολόγια μία ώρα μπροστά τη δεύτερη Κυριακή του Μαρτίου και πάλι μία ώρα πίσω την πρώτη Κυριακή του Νοεμβρίου.
Ποιες είναι οι μόνες που δεν το κάνουν; Η Αριζόνα και η Χαβάη.
Παρότι η Αριζόνα έχει εφαρμόσει στο παρελθόν τη θερινή ώρα, το καυτό ερημικό κλίμα σημαίνει ότι είναι πιο λογικό για τους κατοίκους να ξυπνούν νωρίτερα, όταν η θερμοκρασία είναι πιο χαμηλή. Εξαίρεση αποτελεί το Έθνος των Ναβάχο, καθώς η επικράτειά του εκτείνεται σε πολλές πολιτείες που εφαρμόζουν τη θερινή ώρα.
Όσο για τη Χαβάη, τα νησιά βρίσκονται κοντά στον ισημερινό, άρα η διαφορά ανάμεσα στις ώρες ανατολής και δύσης του ήλιου μέσα στη χρονιά είναι πολύ μικρή.
Αμερικανικά εδάφη όπως το Πουέρτο Ρίκο, οι Αμερικανικές Παρθένοι Νήσοι, το Γκουάμ, η Αμερικανική Σαμόα και οι Βόρειες Μαριάνες Νήσοι επίσης δεν εφαρμόζουν θερινή ώρα.
Ταξίδι 24 ωρών σε απόσταση 200 χιλιομέτρων: από την Αμερικανική Σαμόα στη Σαμόα
Η διεθνής γραμμή ημερομηνίας, που βρίσκεται στο ακριβώς αντίθετο σημείο του πλανήτη από τον Πρώτο Μεσημβρινό, ορίζει το σημείο όπου τελειώνει ένα ημερολόγιο και αρχίζει το επόμενο, εκεί όπου συναντώνται δηλαδή το UTC-12:00 και το UTC+12:00.
Βρίσκεται στον Ειρηνικό Ωκεανό και δεν είναι ευθεία, καθώς ορισμένες χώρες και εδάφη μπορούν να επιλέξουν σε ποια πλευρά της γραμμής θέλουν να βρίσκονται.
Για παράδειγμα, η Σαμόα αποφάσισε στο τέλος του 2011 να μετακινηθεί από τη μία πλευρά της γραμμής στην άλλη, γεγονός που σημαίνει ότι πλέον βρίσκεται μία ημέρα μπροστά από την Αμερικανική Σαμόα, παρότι τις χωρίζουν μόλις 200 χιλιόμετρα. Η απόφαση ελήφθη επειδή η χώρα έχει στενότερους δεσμούς με την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία παρά με τις ΗΠΑ.