Η SpaceX σχεδιάζει ιστορική δημόσια εγγραφή 75 δισ. δολαρίων: Χρηματοδοτεί αποστολές σε Σελήνη και Άρη, με κέρδη από Starlink και ζημιές σε X και xAI.
Ο ιδρυτής της SpaceX, Έλον Μασκ, ανακοίνωσε την Τετάρτη σχέδια για μία από τις μεγαλύτερες πωλήσεις μετοχών στην ιστορία, βγάζοντας στο χρηματιστήριο μια διαστημική εταιρεία που σήμερα γράφει ζημίες δισεκατομμυρίων δολαρίων τον χρόνο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Έγγραφο που κατατέθηκε δείχνει ότι η SpaceX εμφάνισε πέρυσι λειτουργικές ζημίες 2,6 δισ. δολαρίων (2,24 δισ. ευρώ) σε έσοδα 18,7 δισ. δολαρίων, ενώ οι ζημίες συνεχίστηκαν και στις αρχές του φετινού έτους.
Το ενημερωτικό δελτίο δεν αναφέρει πόσα δολάρια ελπίζει να αντλήσει ο Μασκ, αλλά διάφορα δημοσιεύματα το υπολογίζουν γύρω στα 75 δισ. δολάρια (64,5 δισ. ευρώ). Μια δημόσια προσφορά αυτού του μεγέθους θα ξεπερνούσε με άνεση τον σημερινό κάτοχο του ρεκόρ, τη Saudi Aramco, τον πετρελαϊκό κολοσσό που μπήκε στο χρηματιστήριο πριν από επτά χρόνια αντλώντας 26 δισ. δολάρια (22,4 δισ. ευρώ).
Η SpaceX, με την πλήρη επωνυμία Space Exploration Technologies Corp., ανέφερε ότι τα έσοδα θα χρηματοδοτήσουν έργα για την αποστολή ανθρώπων στη Σελήνη και τον Άρη, στο πλαίσιο του στόχου της να καταστήσει το ανθρώπινο είδος διαπλανητικό απέναντι σε υπαρξιακές απειλές που θα μπορούσαν να αφανίσουν τον πολιτισμό.
«Δεν θέλουμε οι άνθρωποι να έχουν την ίδια μοίρα με τους δεινόσαυρους», αναφέρεται στο έγγραφο.
Κατά τόπους, το ενημερωτικό δελτίο θυμίζει χολιγουντιανή εκδοχή του μέλλοντος, αναφέροντας σε ένα σημείο ότι μέρος της αμοιβής του Μασκ θα καταβληθεί μόνο αν διατηρεί «μόνιμη ανθρώπινη αποικία στον Άρη με τουλάχιστον ένα εκατομμύριο κατοίκους».
Ακόμη κι αν αυτό δεν συμβεί, η ίδια η πώληση μετοχών θα μπορούσε να κάνει τον Μασκ – ιδρυτή και βασικό μέτοχο της SpaceX – τον πρώτο τρισεκατομμυριούχο στον κόσμο. Το Forbes εκτιμά σήμερα την περιουσία του σε 839 δισ. δολάρια (722 δισ. ευρώ), ποσό σχεδόν ισοδύναμο με το ετήσιο ΑΕΠ της Πολωνίας.
Οι ζημίες αυξάνονται παρά τα ισχυρά έσοδα και την ανάπτυξη της Starlink
Πέρα από τους επαναχρησιμοποιούμενους πυραύλους που στέλνουν αστροναύτες σε τροχιά, η SpaceX έχει και άλλες δραστηριότητες, κάποιες επιτυχημένες και άλλες προβληματικές, που συνοδεύονται από πολλά ερωτηματικά.
Το έγγραφο δείχνει ότι η Starlink, η μεγαλύτερη εταιρεία δορυφορικών επικοινωνιών στον κόσμο, αποτελεί βασική πηγή ρευστότητας, με λειτουργικά κέρδη 4,4 δισ. δολαρίων (3,8 δισ. ευρώ) πέρυσι. Η δραστηριότητα αυτή χρησιμοποιεί 10.000 δορυφόρους σε χαμηλή τροχιά για να προσφέρει υπηρεσίες διαδικτύου σε 10 εκατομμύρια ανθρώπους σε 150 χώρες και εδάφη.
Στις δραστηριότητες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες περιλαμβάνονται δύο επιχειρήσεις του Μασκ που εξαγοράστηκαν πρόσφατα από τη SpaceX: η πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X, πρώην Twitter, και η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης xAI. Αυτές οι αγορές επικρίθηκαν από ορισμένους επενδυτές της SpaceX ως «διασώσεις», καθώς και οι δύο καταγράφουν μεγάλες ζημίες.
Σύμφωνα με το ενημερωτικό δελτίο, η δραστηριότητά της στην τεχνητή νοημοσύνη εμφάνισε πέρυσι λειτουργικές ζημίες 6,4 δισ. δολαρίων (5,5 δισ. ευρώ).
Η αρχική δραστηριότητα της SpaceX – η κατασκευή πυραύλων και η εκτέλεση εκτοξεύσεων – έχει επωφεληθεί από μεγάλα κρατικά συμβόλαια, γεγονός που εγείρει ερωτήματα τα οποία ενδέχεται να επανέλθουν και να επηρεάσουν την εταιρεία. Λόγω των στενών σχέσεων του Μασκ με την κυβέρνηση Τραμπ, νομικοί ειδικοί σε ζητήματα δεοντολογίας και οργανώσεις εποπτείας έχουν θέσει το ερώτημα αν έτυχε προνομιακής μεταχείρισης κατά την ανάληψη συμβολαίων που χρηματοδοτούνται από τους φορολογουμένους και αν αυτή η στήριξη θα συνεχιστεί όταν ο Ντόναλντ Τραμπ αποχωρήσει από το αξίωμά του.
Η SpaceX έχει εξασφαλίσει συμβόλαια αξίας 6 δισ. δολαρίων (5,2 δισ. ευρώ) από τη NASA, το υπουργείο Άμυνας και άλλες κρατικές υπηρεσίες τα τελευταία πέντε χρόνια, σύμφωνα με τον ιστότοπο USAspending.gov. Η εταιρεία σημειώνει στην κατάθεσή της ότι το ένα πέμπτο των περσινών της εσόδων προήλθε από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Ο Μασκ υπήρξε ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της προεκλογικής εκστρατείας του Τραμπ και εξακολουθεί να αποτελεί βασικό υποστηρικτή του, παρά τη συχνά τεταμένη σχέση τους μετά τον ρόλο που διαδραμάτισε στην κυβερνητική προσπάθεια περικοπών δαπανών, γνωστή ως DOGE, στις αρχές του περασμένου έτους.
Η αμοιβή του Μασκ συνδέεται με φιλόδοξους στόχους ενώ διατηρεί ισχυρό έλεγχο
Όπως συμβαίνει με πολλούς διευθύνοντες συμβούλους, η συνολική αμοιβή του Μασκ υπερβαίνει κατά πολύ τον ετήσιο μισθό του, ο οποίος σύμφωνα με το έγγραφο ήταν 54.080 δολάρια (46.538,5 ευρώ) το 2025 και παραμένει αμετάβλητος από το 2019.
Το ενημερωτικό δελτίο αναφέρει ότι οι μετοχές που θα του χορηγηθούν θα χωριστούν σε 15 σχεδόν ισομερή πακέτα – από 67 εκατομμύρια μετοχές το καθένα – και θα κατοχυρώνονται μόνο όταν η εταιρεία πετυχαίνει προκαθορισμένους στόχους χρηματιστηριακής αξίας. Πέρα από τον στόχο της αποικίας στον Άρη, η κεφαλαιοποίηση της SpaceX θα πρέπει να φτάσει τα 7,5 τρισ. δολάρια (6,45 τρισ. ευρώ) για να λάβει ολόκληρη την αποζημίωση.
Θα λάβει επιπλέον μετοχές αν η SpaceX καταφέρει να εγκαταστήσει στο διάστημα γιγαντιαία κέντρα δεδομένων, μεγέθους γηπέδου ποδοσφαίρου.
Το έγγραφο δείχνει ότι ο Μασκ θα διατηρήσει ουσιαστικό έλεγχο στην εταιρεία.
Σημειώνει ότι ο ίδιος και ορισμένοι ακόμη μέτοχοι θα λάβουν μετοχές ειδικής κατηγορίας που τους παρέχουν δέκα ψήφους ανά μετοχή. Οι μέτοχοι αυτοί θα μπορούν, μεταξύ άλλων, να εκλέγουν την πλειοψηφία του διοικητικού συμβουλίου της εταιρείας.
«Αυτό θα περιορίσει ή θα αποκλείσει τη δυνατότητά σας να επηρεάζετε εταιρικά ζητήματα και την εκλογή των μελών του διοικητικού μας συμβουλίου», προειδοποιεί η SpaceX τους υποψήφιους επενδυτές.
Η SpaceX θα μπορεί να προωθεί την προσφορά σε επενδυτές – σε αυτό που η Wall Street αποκαλεί «roadshow» – 15 ημέρες αφότου δημοσιοποιήσει το ενημερωτικό δελτίο της. Στην προκειμένη περίπτωση, αυτό αντιστοιχεί στην 4η Ιουνίου.