Η Μόνιμη Επιτροπή συζήτησε την επικύρωση δύο μέτρων της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της κρίσης στέγασης που πλήττει την Ισπανία. Ένα διάταγμα εγκρίθηκε με τη στήριξη του PNV, ενώ το άλλο απορρίφθηκε λόγω έλλειψης υποστήριξης.
Το πρώτο από τα δύο διατάγματα για τη στέγαση ενέκρινε την Πέμπτη η Μόνιμη Επιτροπή του Κογκρέσου των Βουλευτών, που προώθησε η κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ, με 35 ψήφους υπέρ και 34 κατά. Η πρωτοβουλία πέρασε με τη στήριξη των PSOE, Sumar, ERC, PNV, EH Bildu και Podemos, απέναντι στην αντίθεση των PP, Vox και Junts.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το δεύτερο διάταγμα, που προέβλεπε την αυτόματη ανανέωση των συμβολαίων ενοικίασης, απορρίφθηκε, καθώς δεν είχε τη στήριξη του PNV, της οποίας η εκπρόσωπος στη Μόνιμη Επιτροπή, Μαριμπέλ Βακέρο, εκτίμησε ότι η επίδρασή του «θα ήταν να μειώσει την προσφορά κατοικιών». Συνεπώς, συγκέντρωσε μόνο 34 ψήφους υπέρ.
Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε παραμονή της επίσημης έναρξης της προεκλογικής εκστρατείας για τις βουλευτικές εκλογές της 29ης Νοεμβρίου και αφού η απόρριψη αυτών των μέτρων στην Ολομέλεια της 2ας Οκτωβρίου οδήγησε στην προκήρυξη των πρόωρων εκλογών.
«Αυτό που ψηφίζεται σήμερα είναι διεκδικήσεις ελάχιστων απαιτήσεων», τόνισε ο υπουργός Κοινωνικών Δικαιωμάτων, Κατανάλωσης και Ατζέντας 2030, Πάμπλο Μπουστίντουι, κατά τη διάρκεια της συζήτησης πριν από την ψηφοφορία. «Ο κόσμος βγαίνει στον δρόμο για να απαιτήσει να μην είναι πολυτέλεια το να έχεις ένα σπίτι, είναι ζήτημα κοινής λογικής, για να ζητήσει να προστατευθούν και να ενισχυθούν οι δημόσιες υπηρεσίες».
Από την πλευρά του, ο Γιουσέπ Μαρία Κρουσέτ ι Ντομένεκ, από τη Junts, θεώρησε ότι το μέτρο είναι απλώς «μια προεκλογική επιχείρηση». «Πώς εξηγείτε αλλιώς ότι δεν παραλύετε τη δραστηριότητα των κεφαλαίων-γυπών; Τα βασιλικά σας διατάγματα δημιουργούν δυσπιστία».
Από τη Vox, ο Χοσέ Μαρία Φιγαρέδο καταλόγισε στα μέλη της κυβέρνησης ότι «τα κεφάλαια-γύπες είστε εσείς» και επανέλαβε ότι η έλλειψη πρόσβασης σε αξιοπρεπή κατοικία οφείλεται στους μετανάστες. «Είναι η συνέπεια του ότι έχετε αφήσει έξι εκατομμύρια ανθρώπους».
«Αυτό που μας προσφέρει η δεξιά είναι η γνωστή συνταγή, αυτή του πολεοδομικού «μπαμ» της εποχής του Αθνάρ», απάντησε η Ελίσα Γκαρρίδο, του PSOE. «Η άναρχη οικοδόμηση χωρίς ρύθμιση γεννά μόνο κερδοσκοπία· το έχουμε ήδη ζήσει, είχαμε ήδη μια φούσκα ακινήτων».
Η σύνθεση της Μόνιμης Επιτροπής, του οργάνου που διατηρεί την κοινοβουλευτική δραστηριότητα κατά τη διάλυση των Κορτές, επέτρεψε στην κυβέρνηση να περάσει το πρώτο από τα κείμενα χωρίς να χρειάζεται τις ψήφους της Junts, της οποίας η αντίθεση είχε ήδη συμβάλει στο να καταπέσουν και τα δύο διατάγματα στο Κογκρέσο τον Οκτώβριο, αν και η κυβέρνηση τα ενέκρινε εκ νέου λίγο αργότερα με σκοπό να τα υποβάλει στη Μόνιμη Επιτροπή.
Το όργανο αυτό αποτελείται από 69 μέλη από τις διάφορες πολιτικές παρατάξεις και, σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει στην Ολομέλεια του Κογκρέσου, το άθροισμα των PP, Vox και Junts, των τριών κομμάτων που ψήφισαν κατά του πρώτου διατάγματος, δεν φτάνει την πλειοψηφία. Το PSOE, το Sumar, η ERC, η EH Bildu και το Podemos συγκεντρώνουν 34 βουλευτές, όσους και το μπλοκ που σχηματίζουν τα PP, Vox και Junts. Ο μοναδικός εκπρόσωπος του PNV είχε, συνεπώς, την καθοριστική ψήφο.
Το πρώτο διάταγμα: Προστασία απέναντι στις εξώσεις και φορολογικά μέτρα
Το πρώτο κείμενο, το αποκαλούμενο «διάταγμα Μαρικάρμεν», σε αναφορά στην 87χρονη ηλικιωμένη της οποίας η έξωση προκάλεσε κύμα διαμαρτυριών σε όλη τη χώρα, περιλαμβάνει μέτρα για την προστασία των ευάλωτων ανθρώπων απέναντι στις εξώσεις, τον περιορισμό ορισμένων αυξήσεων ενοικίων και τη διεύρυνση της προσφοράς προσιτής κατοικίας. Μεταξύ άλλων διατάξεων, προβλέπει την παράταση έως το 2030 της αναστολής ορισμένων εξώσεων ευάλωτων προσώπων χωρίς εναλλακτική στέγη και ορίζει ανώτατο όριο 2% σε συγκεκριμένες αναπροσαρμογές μισθωμάτων.
«Τον πλούτο τον παράγουν οι εργαζόμενοι με τον κόπο τους», υποστήριξε ο Μπουστίντουι στο πρώτο μέρος της συζήτησης. «Ο κόσμος ξέρει ότι μπορεί και πρέπει να ζήσει πολύ καλύτερη ζωή από αυτή που έχει τώρα. Ξέρει ότι τα ενοίκια αυξάνονται, αλλά οι μισθοί όχι. Ξέρει ότι αυτή η ζωή με τα ζογκλερικά, τα μπερδέματα και την αγωνία έρχεται σε προφανή αντίθεση με εκείνη όσων έχουν πέντε, δέκα, εκατό διαμερίσματα προς ενοικίαση».
Το κείμενο αυτού του πρώτου διατάγματος ενσωματώνει επίσης φορολογικά κίνητρα για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές, περιορισμούς σε ορισμένες κερδοσκοπικές πράξεις και έναν μηχανισμό χρηματοδότησης έως 2 δισ. ευρώ για την προώθηση της κατασκευής κοινωνικής και προσιτής κατοικίας. Προβλέπει, επιπλέον, άτοκα δάνεια χωρίς προμήθειες έως 50.000 ευρώ για την αγορά πρώτης κατοικίας. Το εκτιμώμενο κόστος των μέτρων για τα δημόσια ταμεία ανέρχεται σε 1,3 δισ. ευρώ ετησίως.
Το δεύτερο διάταγμα: Αυτόματη ανανέωση των ενοικίων
Το δεύτερο διάταγμα προβλέπει διαδοχικές ανανεώσεις των συμβολαίων μίσθωσης για περιόδους πέντε ετών, που μπορούν να επεκτείνονται σε επτά όταν ο ιδιοκτήτης είναι νομικό πρόσωπο. Προβλέπει επίσης αποζημιώσεις για τους ενοικιαστές όταν ο εκμισθωτής αποφασίζει να μην ανανεώσει το συμβόλαιο, εκτός από ορισμένες εξαιρέσεις. Το μέτρο αποσκοπεί στην ενίσχυση της σταθερότητας των ενοικιαστών και στην αποτροπή το τέλος των συμβολαίων να συνεπάγεται αυτόματα την απώλεια της κατοικίας τους.
«Ο κανόνας αυτός επιλέγει να δώσει σταθερότητα σε ενοικιαστές και μικρούς ιδιοκτήτες και να τους προστατεύσει απέναντι σε μια αδηφάγα αγορά, με τη δυνατότητα να εξοικονομήσουν έναν μήνα μέσα στη χρονιά μέσω φορολογικών ελαφρύνσεων», υποστήριξε η υπουργός Στέγασης και Αστικής Ατζέντας, Ισαβέλ Ροντρίγκεθ.
Η πρωτοβουλία, της οποίας η έναρξη ισχύος είχε προγραμματιστεί για τις 15 Νοεμβρίου, δεν έτυχε της στήριξης του PNV, που διατήρησε την άρνησή του να υποστηρίξει το κείμενο. Η απόρριψή της στην κοινοβουλευτική ψηφοφορία θα εμποδίσει να τεθεί σε εφαρμογή, σε αντίθεση με το πρώτο διάταγμα, το οποίο θα παραμείνει σε ισχύ μετά την επικύρωσή του από τη Μόνιμη Επιτροπή.