Έκτακτη είδηση

Υπάρχει ζωή στον Άρη; Έρχεται η οριστική απάντηση

Υπάρχει ζωή στον Άρη; Έρχεται η οριστική απάντηση
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Είναι ο άνθρωπος μόνος του στο σύμπαν; Στο υπαρξιακό αυτό ερώτημα προσπαθεί να απαντήσει η διαστημική τεχνολογία. Ρομποτικά οχήματα έχουν αποσταλεί εδώ και πολλά χρόνια στον Άρη, για να αναζητήσουν αποδείξεις ύπαρξης ζωής στον κόκκινο πλανήτη.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, αν υπήρχε ζωή μακριά από τη Γη, ο Άρης θα ήταν η πιο προφανής επιλογή. Η στοιχειοθέτηση ωστόσο των αποδείξεων είναι μια υπόθεση εξαιρετικά δύσκολη. Μοιάζει με ένα παζλ, που μόλις ολοκληρωθεί θα μας δώσει μια πλήρη εικόνα αυτού που ονομάζουμε «ζωή στο σύμπαν». Τα κομμάτια του μόλις έχουν αρχίσει να τοποθετούνται.

Η ανακάλυψη στοιχείων που αποδεικνύουν την ύπαρξη ζωής στον Άρη απαιτεί την αξιοποίηση της τελευταίας τεχνολογίας και τη στενή συνεργασία των κορυφαίων επιστημόνων.

Η αποστολή Mars Express της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Διαστήματος συνέβαλε τα μέγιστα στην αλματώδη πρόοδο της εξερεύνησης του Άρη. Ο δορυφόρος παραμένει εδώ και σχεδόν μια δεκαετία σε τροχιά γύρω από τον κόκκινο πλανήτη. Συλλέγει στοιχεία που επιτρέπουν στους επιστήμονες να δημιουργήσουν τρισδιάστατους χάρτες της επιφάνειας και να εντοπίσουν που βρίσκονται ακριβώς βασικά μέταλλα και άλλα στοιχεία, πολύτιμα για την έρευνα.

«Η σπουδαιότερη ανακάλυψη είναι η ανίχνευση των λεγόμενων ένυδρων ορυκτών. Πρόκειται για ορυκτά που σχηματίστηκαν με την παρουσία νερού και αποδεικνύουν την ύπαρξη νερού στην επιφάνεια του Άρη για αρκετά εκατομμύρια χρόνια», αναφέρει ο Ολιβιέ Βιτάς, επιστήμονας του προγράμματος ExoMars.
Η ανακάλυψη ένυδρων ορυκτών σε διάφορες περιοχές στον Άρη, έχει προκαλέσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων. Τώρα προσπαθούν να εντοπίσουν τα σημεία όπου υπάρχουν υπολείμματα αργίλου ή θειικών αλάτων. Αν τα καταφέρουν θα ξέρουν πού ακριβώς υπήρχε κάποτε νερό.

«Ο άργιλος ή πηλός προέρχεται απο μια ένωση που απαιτεί την παρουσία νερού . Χρειάζεται αρκετός χρόνος για να μετατραπεί ένα πέτρωμα σε άργιλο. Τα θειικά άλατα σχηματίζονται ταχύτερα και είναι παρόμοια με αυτά που υπάρχουν σε λίμνες με αλμυρό νερό στη Γη. Εκεί βρίσκουμε μεταλλικό νερό. Όταν αυτό εξατμίζεται, τα μέταλλα μένουν στην επιφάνεια των ιζημάτων» υποστηρίζει ο Νταμιέν Λοιζό, ερευνητής του πανεπιστημίου της Λιόν.

Οι πρώτες εικόνες του κόκκινου πλανήτη από το διαστημόπλοιο Μάρινερ 5, τροφοδότησαν μια έντονη συζήτηση για την ύπαρξη νερού και άρα ζωής στον Άρη. Ακολούθησαν οι αποστολές του Βίκινγκ, τη δεκαετία του ’70 και ύστερα μια σειρά μικρών οχημάτων που πάτησαν το έδαφος του Άρη. Πέρυσι, η ΝΑΣΑ κατάφερε να προσεδαφίσει το ρομποτικό όχημα Curiosity στον κόκκινο πλανήτη. Πρόκειται για ένα κινητό επιστημονικό εργαστήριο, βάρους 900 κιλών, με δυνατότητα να συλλέγει και να αναλύει πετρώματα.

Διαθέτει ένα καινοτόμο εξάρτημα, το Chem Cam, που αποτελεί τα μάτια και το μυαλό του Curiosity και αποτελείται από μια κάμερα, ένα τηλεσκόπιο και ένα σύστημα λέιζερ.

Σχεδιάστηκε και κατασκευάστηκε από μηχανικούς στην Τουλούζ της Γαλλίας και έχει τη δυνατότητα να διαλύει πετρώματα με ακτίνες λέιζερ. Στη συνέχεια, αναλύει τα υπολείμματα της ύλης, προκειμένου να διαγνώσει την σύστασή της. Στο εργαστήριο, όπου προσομοιώνονται οι ατμοσφαιρικές συνθήκες του Άρη, συνεχίζονται οι δοκιμές για την βελτίωση των δυνατοτήτων του Chem Cam.

Ο μηχανισμός έχει τη δυνατότητα να εκτοξεύει ακτίνες λέιζερ σε στόχους που βρίσκονται σε απόσταση έως και 6 μέτρων. Στη συνέχεια αναλύει τα πετρώματα για να δει αν παρουσιάζουν επιστημονικό ενδιαφέρον. Αν κάτι τέτοιο ισχύει, τότε το όχημα συλλέγει ένα μικρό δείγμα.

Η αποστολή του Curiosity είναι να ελέγξει αν ο πλανήτης είναι κατοικήσιμος. Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις κάποτε στον κόκκινο πλανήτη υπήρχε νερό, στη σωστή θερμοκρασία και με την κατάλληλη οξύτητα. Αλλά πριν από περίπου 3 δισεκατομμύρια χρόνια, όλα άλλαξαν. Το μαγνητικό πεδίο εξαφανίστηκε και η ατμόσφαιρα χάθηκε. Υπάρχει ωστόσο νερό στην ατμόσφαιρα σε μορφή πάγου, ενώ υπάρχει πάγος και στους πόλους του πλανήτη.

Παράλληλα, η αποστολή Mars Express απέδειξε ότι υπάρχουν τεράστια αποθέματα πάγου κάτω από την επιφάνεια του πλανήτη, που καλύπτεται από σκόνη. Παράλληλα, αποκάλυψε την ύπαρξη και ενός άλλου στοιχείου μυστηριώδους, όσο και συναρπαστικού: του μεθανίου.

«Υπάρχουν ακόμα αμφιβολίες για την ακρίβεια των παρατηρήσεων, αλλά αν το μεθάνιο υπάρχει, πρέπει να εξηγήσουμε την παρουσία του. Θα μπορούσε να οφείλεται σε μια γεωλογική δραστηριότητα, αντιδράσεις μεταξύ υπόγειων πετρωμάτων και νερού σε υγρή μορφή. Αυτό σημαίνει ότι ο Άρης είναι γεωλογικά ενεργός. Από την άλλη, το μεθάνιο θα μπορούσε να οφείλεται σε βιολογική δραστηριότητα» τονίζει ο ερευνητής Ολιβιέ Βιτάς

Το μυστήριο καλείται να λύσει η ευρωπαϊκή αποστολή Exo Mars. Το 2016, ένας δορυφόρος θα τεθεί σε τροχιά γύρω από τον Άρη, με σκοπό να ανιχνεύσει μεθάνιο στην ατμόσφαιρα. Το 2018, ένα προηγμένο τεχνολογικά όχημα θα προσεδαφιστεί στον κόκκινο πλανήτη, αναζητώντας ίχνη ζωής από το παρελθόν. Το τρυπάνι του οχήματος έχει τη δυνατότητα να συλλέγει πετρώματα από βάθος 2 μέτρων. Έχει κίνηση και στους έξι τροχούς, μπορεί να περιστρέφεται και να κινείται σαν πατίνι.

Σε ποια συμπεράσματα μπορεί να οδηγήσει η έρευνα; Αν υπήρχε ζωή στον Άρη, θα ήταν σαν αυτή που γνωρίζουμε; Τα αποδεικτικά στοιχεία μπορεί να κρύβονται στα παλαιότερα πετρώματα του κόκκινου πλανήτη. Όπως και στη Γη, η εξέταση των ευρημάτων στα ιζηματογενή πετρώματα αποκαλύπτει την ύπαρξη μιας πρώιμης μορφής ζωής.

«Δεν ξέρουμε αν η ζωή ξεκίνησε στον Άρη. Αλλά αν ξεκίνησε, θα πρέπει να ήταν ο τύπος της ζωής που απορροφά χημικά ή μέταλλα. Άρα δεν πρόκειται για φωτοσυνθετικά βακτηρίδια όπως αυτά που υπάρχουν σήμερα, που παράγουν οξυγόνο. Πρόκειται μάλλον για μια αρχέγονη μορφή ζωής που υπήρχε και στη Γη στο πρώιμα στάδια», υποστηρίζει ο επιστήμονας Ζορζ Βαγκό.

Ο Άρης κρατάει καλά κρυμμένα τα μυστικά κάτω από τη σκόνη και τον χρόνο. Η ανθρωπότητα, ωστόσο, έχει πραγματοποιήσει τεράστια πρόοδο στη προσπάθεια της να συναρμολογήσει το παζλ, που θα λύσει το μυστήριο του κόκκινου πλανήτη. Η ολοκλήρωση του θα μας βοηθήσει να αντλήσουμε στοιχεία και για την εξέλιξη της ζωής στη Γη και σε ολόκληρο το σύμπαν.

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.