Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.
Έκτακτη είδηση

Πώς οι δορυφόροι μας βοηθούν στην κατανόηση της κλιματικής αλλαγής

Πώς οι δορυφόροι μας βοηθούν στην κατανόηση της κλιματικής αλλαγής
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Όλοι έχουμε αρχίσει να αισθανόμαστε τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Όχι μόνο λόγω του καλοκαιρινού καύσωνα, αλλά επειδή βλέπουμε την στάθμη της θάλασσας να ανεβαίνει πιο γρήγορα από ποτέ. Το γνωρίζουμε χάρη στην δορυφορική τεχνολογία, που μας δίνει μια παγκόσμια εικόνα του τι συμβαίνει στον πλανήτη.

Βρισκόμαστε στο Καμάργκ στη νότια Γαλλία - περιοχή που είναι διάσημη για το τοπίο και την άγρια φύση αλλά και ένα μέρος που απειλείται σοβαρά από την κλιματική αλλαγή λόγω της ανόδου της στάθμης της θάλασσας. Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τώρα δορυφόρους για να καταλάβουν τι συμβαίνει σε μέρη όπως αυτό και σε όλο τον πλανήτη μας.

Τα θαλάσσια τείχη στην ακτή του Καμάργκ χτίστηκαν τη δεκαετία του '80 σε μια αποτυχημένη προσπάθεια να κρατηθεί η Μεσόγειος στον κόλπο. Τότε η στάθμη της θαλασσας ανέβαινε λίγα χιλιοστά ετησίως. Τώρα, οι δορυφόροι έχουν ανακαλύψει ότι η στάθμη ανεβαίνει πολύ πιο γρήγορα από ό, τι πριν, καθως λιώνουν οι πάγοι και αυξάνεται η θερμοκρασία.

Σύμφωνα με τον Ανίς Γκελμαμί, επιστήμονα του κέντρου La Tour du Valat:«Τα στοιχεία που διαθέτουμε τα τελευταία χρόνια, τα οποία παρέχονται από δορυφόρους μέτρησης της θερμοκρασίας, τα οποία καθιστούν δυνατή τη μέτρηση της ανόδου της στάθμης της θάλασσας, μας δειχνουν ότι αυτή η αύξηση είναι ακόμη υψηλότερη σε σύγκριση με τα στοιχεία που ήταν διαθέσιμα πριν. Μιλάμε για 4,8 χιλιοστά το χρόνο, γεγονός που είναι πολύ ανησυχητικό σε σύγκριση με τα προηγούμενα που ήταν περίπου 3,4 χιλιοστά το χρόνο».

Οι επιστήμονες Ανίς Γκελμαμί και Ζαν Ζαλμπέρτ έχουν αφιερώσει τη καριέρα τους στη μελέτη υγροτόπων χαμηλού υψομέτρου όπως το Καμάργκ. Τα τελευταία δύο χρόνια έχουν ζήσει μια εκτεταμένη ξηρασία και τα τελευταία 20 χρόνια οι μέσες θερμοκρασίες έχουν αυξηθεί κατά ένα βαθμό. Οι αλλαγές που παρατηρούν είναι μικρές, αλλά σημαντικές.

«Το Καμάργκ είναι ένα δέλτα στο Ροδανό, επομένως είναι μια πολύ νέα γεωλογική δομή, η οποία είναι μόλις 10, 12 χιλιάδων ετών, η οποία αποτελείται από πολύ λεπτά ιζήματα και αυτά τα ιζήματα συνεχίζουν να συσσωρεύονται. Η Καμάργκ χάνει σε υψόμετρο περίπου 1 χιλιοστό ετησίως, ενώ η θάλασσα ανεβαίνει. Θα μπορούσε η άνοδος της στάθμης της θάλασσας να φτάσει ένα με δύο μέτρα στο τέλος αυτού του αιώνα.Καθώς το Καμάργκ βρίσκεται σε υψόμετρο μικρότερο του ενός μέτρου, θα μπορούσαμε πολύ καλά να φανταστούμε τις συνέπειες μιας τέτοιας ανόδου»,λέει ο Ζαν Ζαλμπέρτ διευθυντής του Ινστιτούτου ερευνών La Tour du Valat.

Ο Ανίς εργάζεται πάνω στα αριθμητικά δεδομένα των παράκτιων αλλαγών στη Μεσόγειο χρησιμοποιώντας τους δορυφόρους Sentinel της Ευρώπης και το διαστημικό σκάφος Landsat της NASA. Έχει διαπιστώσει ότι η ακτογραμμή του Καμάργκ έχει διαβρωθεί κατά 200 μέτρα τα τελευταία 30 χρόνια.

«Αυτή η εικόνα από το 1988 μας δείχνει την ακτογραμμή. Πρόκειται για μια εικόνα από το δορυφόρο Landsat TM, το Landsat 5. Αν τη συγκρίνετε με αυτήν την εικόνα απο τον Sentinel-2 από το 2018, μπορείτε να δείτε ότι η ακτή έχει υποχωρήσει και η θάλασσα έχει προχωρήσει σε βάρος της παραλίας και των αμμόλοφων».

Οι δορυφόροι αποτελούν πλέον τον πυρήνα των επιστημονικών προσπαθειών για τη μελέτη της αλλαγής του κλίματος και του περιβάλλοντος.Οι δορυφόροι Sentinel και Earth Explorer του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) παρακολουθούν το ποσοστό κάλυψης των πόλων σε πάγο, παρατηρούν την αποψιλωση των δασών , τη χρήση γης και την υγρασία του εδάφους, παρακολουθούν τις τάσεις στην άνοδο της στάθμης της θάλασσας, τη θερμοκρασία και την αλατότητα, ακόμα και τις εκπομπές αερίων από τις μεγαλουπόλεις.

Τα δεδομένα διαχειρίζεται το Κέντρο Παρατήρησης της Γης του Οργανισμού κοντά στη Ρώμη στην Ιταλία. Ο οργανισμός διαθέτει 4 Earth Explorer και 7 sentinel δορυφόρους σε τροχιά με τους Sentinel να πετούν σε ζεύγη για να μεγιστοποιήσουν τη συλλογή δεδομένων.

Ο Μάικλ Ραστ, επικεφαλής της στρατηγικής του κέντρου Παρατήρησης της Γης του ESA υπογραμμίζει:«Καθώς έχουμε ένα ζεύγος δορυφόρων Sentinel-2A και 2B ταυτόχρονα, έχουμε επιλέξει τις τροχιές έτσι ώστε να αποκτήσουν την καλύτερη θέα. Έτσι είμαστε σε θέση να καλύψουμε τη Γη σε πέντε ημέρες χωρίς κενά από τον Sentinel» .

«Η συχνότητα λήψης των δεδομένων και η συνέπεια είναι πολύ σημαντικές για τη διαχείριση του περιβάλλοντός μας. Ειναι σημαντικές καθως δίνουν πληροφορίες στους υπευθύνους λήψης αποφάσεων για το τι αλλάζει,τι αλλάζει με γρήγορους ρυθμούς όπως επισης και οδηγίες για το πού πρέπει η άνθρωπότητα να αλλάξει τις πρακτικές της».

Οι αλλαγές που παρατηρούνται από τους δορυφόρους προέρχονται από ένα υψηλό επίπεδο CO2 στην ατμόσφαιρα, ένα επίπεδο που πάντα ήταν διαφορετικό, αλλά ποτέ δεν ήταν τόσο υψηλό όπως αναφέρει ο Γιόζεφ Ασμπαχερ, επικεφαλής του κέντρου Παρατήρησης της Γης του ESA:«Αυτό που βλέπετε στο γράφημα είναι οι συγκεντρώσεις CO2 στην ατμόσφαιρα τα τελευταία 800.000 χρόνια και βλέπετε ότι αυτές οι τιμές ανεβαίνουν και κατεβαίνουν σε διαφορετικές φάσεις. Οι μπλε γραμμές δείχνουν περιόδους παγετώνων και οι πορτοκαλί περιόδους μεταξύ παγετώνων ή περιόδους που είναι πολύ πιο ζεστές. Ωστόσο βλέπετε ότι κατά τα τελευταία 800.000 χρόνια η συγκέντρωση ήταν πάντα κάτω από 300 μέρη ανά εκατομμύριο. Ξαφνικά, από τον περασμένο αιώνα, η συγκέντρωση έφτασε τα 400 μέρη ανά εκατομμύριο. Αυτή είναι σήμερα η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα, υπάρχει δραστική αύξηση κατά τα τελευταία 100 χρόνια και προκαλείται από ανθρώπους ».

Στο Καμάργκ εκείνοι που μελετούν και φροντίζουν αυτό το εύθραυστο παράκτιο περιβάλλον αντιμετωπίζουν την πραγματικότητα της κλιματικής αλλαγής.

Η Αναϊς Σιρόν είναι η υπεύθυνη του προστατευόμενου βιότοπου στην καρδιά αυτού του γαλλικού εθνικού πάρκου.

«Η φύση είναι ανθεκτική, ξέρει να προσαρμόζεται. Ξερει πώς να προσαρμοστεί σε ένα σύστημα, μέσω της εξελιξης και σε ένα χρονικό πλαίσιο που δεν είναι το ίδιο με αυτό που βλέπουμε εδώ σήμερα»

Τώρα έχει ληφθεί η απόφαση να μην χτιστούν νέα θαλάσσια τείχη για να προστατευθεί αυτή η περιοχή.

«Στις φυσικές περιοχές του Καμάργκ αποφασίσαμε να μην καταπολεμήσουμε τη διάβρωση της ακτογραμμής, και να μην πάμε ενάντια στις επιπτώσεις της θάλασσας. Επιλέξαμε αντ 'αυτού να υποχωρήσουμε, να κάνουμε μια στρατηγική υποχώρηση και, ως εκ τούτου, να προσαρμοστούμε παρά να προχωρήσουμε με την καταπολέμηση της παράκτιας διάβρωσης και της αύξησης των επιπέδων της θάλασσας».

Το Καμάργκ είναι μόνο ένα παράδειγμα του τι συμβαίνει. Η στάθμη της θάλασσας ανέβηκε κατά μέσο όρο 25 εκατοστά από το έτος 1900. Τα επίπεδα αναμένεται να αυξηθούν ταχύτερα τον επόμενο αιώνα.

Όπως τονίζει ο Ζαν Ζαλμπέρ:« Αυτό που συμβαίνει εδώ συμβαίνει παντού στον πλανήτη μας. Επηρεάζονται δεκάδες χιλιάδες ανθρωποι.Υπάρχουν 740.000 εκτάρια γης στην ηπειρωτική Γαλλία, περισσότερα από 300.000 κτίρια τα οποία βρίσκονται ένα μέτρο κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. υπάρχουν 370 εκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη που ζουν σε περιοχες που είναι περιπου 5 μέτρα πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας Υπάρχουν 136 μεγαλουπόλεις, Νέα Υόρκη, Τόκιο, Οσάκα, Λάγος - που βρίσκονται ακριβώς στην επιφάνεια της θάλασσας. Πρόκειται να αντιμετωπίσουμε μείζονα προβλήματα και δεν έχουμε τα μέσα για να επέμβουμε παντού. Θα πρέπει να μάθουμε να προβάλλουμε αντισταση σε ορισμένα μέρη, αλλά πολύ συχνά πρέπει να υποχωρούμε και να προσαρμοζόμαστε σε αυτή την κλιματική αλλαγή και τα αποτελέσματά της ».

Αυτές οι αλλαγές και τα αποτελέσματα θα μετρηθούν και θα παρακολουθούνται από πλήθος δορυφόρων 700 χιλιομετρα πάνω από τα κεφάλια μας.