Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Πώς μπορούν να σωθούν τα στρείδια της Ευρώπης;

euronews_icons_loading
Πώς μπορούν να σωθούν τα στρείδια της Ευρώπης;
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Τα οστρακοειδή εξαφανίζονται στην Ευρώπη. Μπορεί η επιστήμη να τα σώσει; Και πώς;

Στην νοτιοδυτική Γαλλία, εκτροφείς στρειδιών έχουν σοβαρούς λόγους να ανησυχούν για το μέλλον τους.

“Ο κύκλος της καλλιέργειας στρειδιών διαρκεί τρία με τέσσερα χρόνια. Τα ποσοστά θνησιμότητας ξεπερνούν το 80 ή και 90% κατά την διάρκεια του πρώτου έτους, όταν τα στρείδια μας είναι ακόμα μωρά. Μετά η θνησιμότητα φτάνει το 10 με 15% τον δεύτερο χρόνο. Και άλλο ένα 30 με 40% θνησιμότητα κατά την διάρκεια του τρίτου έτους. Στο τέλος, με το ζόρι μπορούμε να πουλήσουμε το ένα από τα δέκα εκτρεφόμενα οστρακοειδή”, εξηγεί ο Ζεράλντ Βιό.

Χάρη σε ένα ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα, οι επιστήμονες προσπαθούν να εντοπίσουν και να εξουδετερώσουν τους λόγους που τα στρείδια δεν επιβιώνουν σε τόσο μεγάλο ποσοστό.

Σε εργαστήρια, οι επιστήμονες μελετούν τον ρόλο που διαδραματίζουν ένας ιός, τρία βακτήρια και ένα παράσιτο. Με τον τρόπο αυτό έμαθαν πώς αυτοί οι παθογόνοι μικροοργανισμοί επηρεάζουν τα στρείδια. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η προστασία τέτοιων ευάλωτων ζώων είναι κάθε άλλο παρά εύκολη.

“Ο εμβολιασμός δεν είναι εφικτός σε οστρακοειδή. Τα μαλάκια είναι ασπόνδυλα ζώα. Στερούνται τα αντισώματα που διεγείρονται σε έναν εμβολιασμό, όπως συμβαίνει στην περίπτωση των ανθρώπων ή των άλλων ζώων της ξηράς”, εξηγεί ο φυσικός Τριστάν Ρενό.

Ωστόσο, εξακολουθούν να μελετώνται λύσεις. Οι ερευνητές αποκαλύπτουν ότι η πιο πολλά υποσχόμενη, αν και χρονοβόρα, είναι η μέθοδος της φυσικής επιλογής και διέλευσης. Ο Τριστάν Ρενό εξηγεί: “Στις κοινότητες στρειδιών μπορεί να υπάρχουν κάποια που είναι ισχυρότερα και σε καλύτερη φυσική κατάσταση. Αυτά που μπορούν να υπερασπιστούν τον εαυτό τους καλύτερα από αυτές τις ιογενείς λοιμώξεις. Έτσι, μπορούμε τελικά να περάσουμε αυτά τα ισχυρότερα είδη ανάμεσά τους, ώστε να αποκτήσουμε ολόκληρες οικογένειες πιο ανθεκτικών οστρακοειδών”.

Σε αντίθεση με τα ζώα της ξηράς, τα στρείδια εκτρέφονται σε ένα πολύπλοκο ανοιχτό περιβάλλον, με πολλούς παράγοντες που είναι δύσκολο να ελεγχθούν. Ανάμεσά τους η θερμοκρασίας των ωκεανών, η αλατότητα, η οξύτητα αλλά και η… ρύπανση.

Ο Ζαν Πολ Λόπεζ είναι καλλιεργητής στρειδιών και μας εξηγεί: “Εχεις τον ιό. Στη συνέχεια, όμως, υπάρχει και η ρύπανση. Νιτρικά, φυτοφάρμακα, λίπασμα… Όλα καταλήγουν στον ωκεανό. Και μετά, υπάρχουν και τα λύματα από τα εργοστάσια, που δεν συμμορφώνονται πάντα με τα περιβαλλοντικά στάνταρ”.

Ο επιστήμονας Τριστάν Ρενό προσθέτει: “Τα στρείδια αναπτύσσονται σε ένα ανοιχτό περιβάλλον. Εδώ, για παράδειγμα, μελετούμε τον ενδεχόμενο ρόλο αυτού του μείγματος από 12 φυτοφάρμακα στην δημιουργία παθογόνων παραγόντων, πιο ισχυρών, που κάνουν τα οστρακοειδή ακόμα πιο ευαίσθητων στις επιθέσεις τους”.

Ο Ζεράλντ Βιό αναφέρει: “Εμείς, οι καλλιεργητές στρειδιών, σίγουρα χρειαζόμαστε περισσότερη έρευνα για το περιβάλλον, για την ποιότητα του νερού και του ιζήματος του. Θα πρέπει να ξέρουμε πώς να διαχειριστούμε καλύτερα ολόκληρο το οικοσύστημά μας”.

Παρά τη ζοφερή πραγματικότητα, τόσο οι ερευνητές όσο και οι εκτροφείς στρειδιών αρνούνται να παραδώσουν τα όπλα.

“Ήμουν 20 χρονών όταν βίωσα το προηγούμενο κύμα μαζικών θανάτων σε αυτόν τον τομέα. Αν δεν ήμουν αισιόδοξος τότε, δεν θα ήμουν ακόμα σε αυτήν την επιχείρηση στην ηλικία των 73 ετών. Θα συνεχίσω να αγωνίζομαι για την καλλιέργεια στρειδιών. Τα παιδιά μου εξακολουθούν να εργάζονται στην επιχείρηση. Ελπίζω πραγματικά ότι και τα δισέγγονά μου επίσης θα εργαστούν εδώ, μαζί μας, σε αυτή την οικογενειακή επιχείρηση οστρακοειδών”, καταλήγει ο Ζεράλντ Βιό.

Περισσότερες πληροφορίες για την εν εξελίξει ευρωπαϊκή έρευνα στο www.bivalife.eu

Εκτυπωμένοι ύφαλοι προσελκύουν ψάρια

Εκτυπωμένοι ύφαλοι προσελκύουν ψάρια
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Η επιστήμη προχώρησε ένα βήμα παρακάτω, δημιουργώντας τεχνητούς υφάλους, με τη βοήθεια τρισδιάστατων εκτυπωτών, που στοχεύουν στο να ξαναφέρουν πληθυσμούς ψαριών σε θαλάσσιες περιοχές, όπου αυτά πλέον έχουν εξαφανιστεί.

Δημιουργός του τρισδιάστατου εκτυπωτή D-shape, που φτιάχνει αυτούς τους υφάλους είναι ένας ιταλός μηχανικός, ο Ενρίκο Ντίνι:

«Έχουμε φτιάξει έναν τεχνητό ύφαλο. Είναι τεχνητός, υπό την έννοια ότι έχει σχήμα με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά, με συγκεκριμένη γεωμετρία. Είναι εξαιρετικά περίπλοκος. Θα ήταν αδύνατον να τον κατασκευάσουμε, χωρίς την τεχνολογία που διαθέτουμε ήδη. Τον έχουμε προικίσει με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που μας επιτρέπουν να ενισχύσουμε με οικολογικό τρόπο, την ανανέωση του πληθυσμού των ψαριών».

Ο εκτυπωτής D-shape φτιάχνει τον ύφαλο, τοποθετώντας το ένα στρώμα, μετά το άλλο. Ο εκτυπωτής αναμιγνύει άμμο με φυσικά συνδετικά μέσα, ώστε να δημιουργήσει σύνθετες κατασκευές, που δεν θα μπορούσαν να προκύψουν χειροποίητα.

Είναι η πρώτη φορά που δίνεται αυτή η δυνατότητα από την τεχνολογία στους ανθρώπους, να έχουμε δηλαδή ακριβή φυσικά αντίγραφα.

«Η ιδέα είναι να σκάψουμε στο βυθό της θάλασσας και να πάρουμε τις συνδετικές ουσίες και την άμμο, ακριβώς από το σημείο, όπου πρόκειται να τοποθετήσουμε την κατασκευή μας» εξήγησε ο εφευρέτης του εκτυπωτή.

Αυτή τη στιγμή, εφαρμόζονται ήδη πιλοτικά προγράμματα στο Πανεπιστήμιο του Σαουθάμπτον στην Μεγάλη Βρετανία, αλλά και σε χώρες της Μέσης Ανατολής, όπως το Μπαχρέιν και το Ομάν.

Ο Ντέιβιντ Ρετζέσκι, διευθυντής του προγράμματος τεχνολογικής και επιστημονικής καινοτομίας του Κέντρου Γουίλσον των Ηνωμένων Πολιτειών, θεωρεί τις τρισδιάστατες εκτυπώσεις ως το ιδανικό μέσο δημιουργίας αντικείμενων που μπορούν να μιμηθούν τη φύση:

«Οι τρισδιάστατες εκτυπώσεις δεν αντιμετωπίζουν κανένα πρόβλημα με την πολυπλοκότητα των κατασκευών. Για όσους θέλουν να αντιγράψουν τη φύση, είναι ένα τεράστιο δώρο που μπορούν να αξιοποιήσουν, όπως θέλουν. Είναι ένα ολοκαίνουργιο εργαλείο, που δεν είχαμε στο παρελθόν».

Παρόλο που η τεχνολογία έχει κάνει ένα πολύ μεγάλο βήμα στη μάχη να δημιουργήσει ζωή, γύρω από τους υφάλους, μερικοί ωκεανολόγοι πιστεύουν αντίθετα ότι πρέπει να επικεντρωθούμε κυρίως στην ανανέωση των φυσικών κοραλλιών, από τα οποία είναι άμεσα εξαρτημένα πολλά είδη ψαριών.

Εκτυπωμένοι ύφαλοι προσελκύουν ψάρια