Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.
Έκτακτη είδηση

Ουγγαρία: Το τρίτο παιδί φέρνει ευτυχία... και λεφτά

Ουγγαρία: Το τρίτο παιδί φέρνει ευτυχία... και λεφτά
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Θέσεις κενές… στο σχολείο του Έτεμες στην Ουγγαρία.

Μία δραματική ένδειξη ότι ο πληθυσμός φθίνει. Λιγότερα παιδιά σημαίνει λιγότεροι μαθητές.

Για να μπορέσει να λειτουργήσει κατά το δυνατόν το σχολείο, εφαρμόζεται η διαδικασία της μείξης των ηλικιών.
Για παράδειγμα, η Μάρτα διδάσκει ταυτόχρονα την πρώτη και την τρίτη δημοτικού.

Προκειμένου να αποφευχθεί το οριστικό κλείσιμο η καθολική εκκλησία ανέλαβε δράση.

Την δεκαετία του 1960 στο χωριό ζούσαν 1.400 κάτοικοι. Σήμερα ο αριθμός τους δεν είναι ούτε ο μισός.

Ο δήμαρχος μας προσκάλεσε να παρακολουθήσουμε τα παιδιά την ώρα που κάνουν «επιδρομές» στα γλυκά της σχολικής καντίνας.

Το 2005 αυτήν την απόλαυση χαίρονταν 104 παιδιά, φέτος μόλις 50!

«Θα ήθελα να ανασύρω μία προσωπική μου ανάμνηση των παιδικών μου χρόνων. Πριν από 30 χρόνια όταν πήγαινα σχολείο η κάθε τάξη είχε περισσότερους από 10 μαθητές. Αλλά σήμερα κατά μέσον όρο υπάρχουν 6-7 μαθητές ανά τάξη. Μάλιστα σε μία από αυτές υπάρχουν μόλις 3 παιδιά και σε μία άλλη δεν υπάρχουν καθόλου μαθητές», λέει ο Ίστβαν Ντόμπο, δήμαρχος του Έτεμες.

Το πρόβλημα εντείνεται, καθώς 11 παιδιά πρόκειται σύντομα να φύγουν από το σχολείο και μόλις τρία θα έρθουν από το νηπιαγωγείο.

Η Εμές επίσης διδάσκει σε μεικτές τάξεις. Έχει αναλάβει τη δευτέρα και την τετάρτη και οι προκλήσεις, που καλείται να αντιμετωπίσει είναι αρκετές.

«Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι τα παιδιά συνηθίζουν να μαθαίνουν μόνα τους. Εν αντιθέσει με όσα βρίσκονται στην τάξη των ηλικιών τους, όπου έχουν μεγαλύτερη βοήθεια, όπότε αυτονομούνται λιγότερο. Με εμένα είναι έτοιμα να μάθουν μόνα τους από μικρή ηλικία», υποστηρίζει η Εμές Ερντένιε Ιγιές.

Η περιοχή μπορεί να μοιάζει ειδυλλιακή, αλλά οι νέοι άνθρωποι την εγκαταλείπουν. Κατά συνέπεια, όσες λιγότερες είναι οι οικογένειες τόσα λιγότερα είναι και τα παιδιά που αποκτούν. Η ουγγρική επαρχία αδειάζει και το ερώτημα είναι πώς θα μπορούσε να αναστραφεί αυτή η τάση; Δημιουργώντας θέσεις εργασίας; Μέσω κοινωνικών επιδομάτων και κινήτρων;

Στην πόλη Σετζέντ, στον ουγγρικό νότο, συναντήσαμε την οικογένεια Γκούτα. Ανήκουν στην μεσαία εισοδηματική τάξη κι έχουν δύο παιδιά. Ο πατέρας είναι μηχανικός του στρατού και η μητέρα διοικητική υπάλληλος στο πανεπιστήμιο. Είναι από τους πρώτους που λαμβάνουν την οικογενειακή ενίσχυση, βάσει του νέου κρατικού προγράμματος.

Τα δέκα εκατομμύρια φιορίνια ισοδυναμούν με 32.000 ευρώ. Το μέσο μηνιαίο εισόδημα είναι περίπου 800 ευρώ, οπότε το τρίτο παιδί εκτός από χαρά κι ευτυχία φέρνει μαζί του και πλούσια δώρα.

Άλλη μία προϋπόθεση όμως είναι η αγορά ή το κτίσιμο ενός νέου διαμερίσματος, ώστε να ενισχυθεί και ο προβληματικός κατασκευαστικός τομέας, συμπαρασύροντας την ανάπτυξη.

Η οικογένεια Γκούτα ζει τώρα σε ένα σπίτι 60 τετραγωνικών. Το τρίτο παιδί θα επιδεινώσει περαιτέρω την κατάσταση μέσα στο διαμέρισμα. Για να μαζέψει κάποια λεφτά, ο Γκάμπορ συμμετείχε σε αποστολές του στρατού στο Αφγανιστάν. Αλλά η νέα επιδοματική πολιτική είναι αυτή που τους εξασφαλίζει την αλλαγή στην ζωή της οικογένειας.

«Το όνειρό μας είναι τώρα ένα σπίτι με κήπο και το άλλο μας όνειρο είναι να γεννήσουμε το τρίτο μας παιδί. Το νέο πρόγραμμα μας επιτρέπει να κάνουμε πραγματικότητα τις επιθυμίες μας, αποκτώντας το τρίτο παιδί», λέει η Ερτζμπέτ Γκουτάνε Νάγκι.

Η κυβερνητική εξαγγελία έχει απλές προδιαγραφές: «Υποσχεθείτε ότι θα κάνετε τρία παιδιά και μόλις γεννηθεί και το τρίτο είστε δικαιούχοι. Αρκεί να παραμείνετε παντρεμένοι».

Για ένα νιόπαντρο ζευγάρι, ο σχεδιασμός εκτείνεται σε βάθος έως 10 ετών. Πρώτο παιδί μέχρι τα τέσσερα χρόνια γάμου, δεύτερο μέχρι τα οκτώ και το τρίτο μέχρι το πέρας του χρονικού περιθωρίου.

Χανς φον ντερ Μπρελί, euronews: Ποιες είναι οι προϋποθέσεις που θα πρέπει να έχετε;

Ερτζμπέτ Γκουτάνε Νάγκι, μητέρα δύο παιδιών:
«Είναι αρκετές. Πρώτον να αγοράσεις με δικά σου χρήματα τη γη. Να έχεις δουλειά και να έχεις ασφάλιση για μεγάλο χρονικό διάστημα».

Ας δούμε όμως τι γίνεται στα αστικά κέντρα, όπως στην Βουδαπέστη.

Η οικογενειακή πολιτική του κυβερνώντος κόμματος προβλέπει τον πολλαπλασιασμό των παιδικών σταθμών. Ένα δισεκατομμύριο ευρώ του κρατικού προϋπολογισμού κατευθύνεται στα οικογενειακά επιδόματα κι άλλο μισό δισ. στα οικιστικά κίνητρα για οικογένειες.

Κατά κάποιον τρόπο μοιάζει να είναι τρελό. 10 εκατομμύρια φιορίνια για τρία παιδιά… Αναρωτιόμαστε αν πολιτικά ήταν μία υπολογιστική τακτική. Γιατί η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Βίκτορ Όρμπαν να δίνει αυτό το μεγάλο ποσό; Πρέπει να το μάθουμε.

Συναντηθήκαμε με την υπουργό Οικογενειακού Προγραμματισμού. Η Κάταλιν Νόβακ επιδιώκει να θεσμοθετήσει ένα πιο ευνοϊκό εργασιακό περιβάλλον για τις μητέρες. Αλλά εν συγκρίσει με άλλες ευρωπαϊκές χώρες στην Ουγγαρία είναι λίγες οι μητέρες με παιδιά κάτω των έξι ετών που εργάζονται. Η πολιτική των τριών τέκνων δεν θα αλλάξει κατ’ ανάγκη αυτά τα δεδομένα.

Χανς φον ντερ Μπρελί, euronews:
Θέλετε οι ουγγρικές οικογένειες να γίνουν τρίτεκνες. Υπάρχει τόσο δημογραφικό πρόβλημα και ποια είναι η προτεινόμενη λύση από εσάς;

Κάταλιν Νόβακ, υπουργός Οικογενειακού Προγραμματισμού:
«Εδώ και 34 χρόνια εμφανίζεται πληθυσμιακή μείωση. Η απάντησή μας στις δημογραφικές προκλήσεις δεν είναι η μετανάστευση. Έχουμε τις εσωτερικές πηγές μας, τις οποίες θέλουμε να αναδείξουμε και να επικεντρωθούμε. Όσον αφορά στα κονδύλια, ξοδεύουμε το 4% του ΑΕΠ μας για την ενίσχυση των οικογενειών, που είναι μεγαλύτερο από το 2,55%, τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ».

Το πακέτο των δέκα εκατομμυρίων φιορινιών φέρει τον τίτλο CSOK, που μεταφράζεται ως «φιλί». Ποιος θα εισπράξει όμως αυτό το φιλί; Όχι οι άνεργοι, όχι οι άποροι. Τα μεσαία και ανώτερα οικονομικά στρώματα.

Χανς φον ντερ Μπρελί, euronews:
Η κυβέρνηση λέει «όχι» στους μετανάστες και «ναι» στα μωρά. Ποια είναι η εξήγηση;

Πέτερ Κρεκό, διευθυντής Ινστιτούτου Πολιτικού Κεφαλαίου:
«Για να το θέσουμε σε πολιτική βάση, η πιο σημαντική λογική πίσω από αυτήν την απόφαση είναι να ικανοποιηθεί ο πυρήνας των ψηφοφόρων της κυβέρνησης. Με αυτήν την οπτική, εκτιμώ ότι πρόκειται για θετικό μέτρο. Αλλά για να αναστρέψεις το δημογραφικό πρόβλημα, το πρόγραμμα είναι ανεπαρκές».

Ας δούμε και την οικονομική πτυχή του εγχειρήματος.

Συνομιλήσαμε με τους ανθρώπους της αγοράς στον κατασκευαστικό τομέα και στις πωλήσεις ακινήτων. Ο Πέτερ Γκέργκελι θεωρείται από τους κορυφαίους στην Ουγγαρία.

Χανς φον ντερ Μπρελί, euronews:
Δέκα εκατομμύρια φιορίνια για τρία παιδιά. Ποιος είναι ο οικονομικός αντίκτυπος;

Πέτερ Γκέργκελι, οικονομικός αναλυτής και ιδρυτής της BankRáció:
«Το αρνητικό σημείο είναι πολύ ουσιαστικό. Αν δεν θέλεις να κάνεις τρία παιδιά, τότε θα πρέπει να υποστείς ένα υψηλότερο τίμημα για την αγορά κατοικίας. Οι τιμές των ακινήτων ανέβηκαν αμέσως 10%-20%. Κατά συνέπεια, είναι ένα μεγάλο πρόβλημα για όσους δεν έχουν πρόσβαση στην οικονομική ενίσχυση από την κυβέρνηση».

Ας δούμε όμως και τι πιστεύει η άλλη πλευρά. Σε ένα από τα παλαιά κτίρια της ουγγρικής πρωτεύουσας ζει η Σουζάνα Σίμον, μια νεαρή καλλιτέχνις φωτογράφος, μανιώδης με τα social media. Είναι σφόδρα αντίθετη με τη λαϊκιστική πολιτική του Όρμπαν, όπως την χαρακτηρίζει, και του μέτρου που έχει εξαγγείλει.

Διαμαρτύρεται γράφοντας με κόκκινο χρώμα πάνω στην κοιλιά της ένα ισχυρό μήνυμα: «Δεν γεννώ, μέχρι να αλλάξει η κυβέρνηση».

Ανεβάζει διαρκώς τέτοιες φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και, όπως λέει, βρίσκει ανταπόκριση από γυναίκες που ασπάζονται τις ιδέες της.

Σύντομα σκοπεύει να παρουσιάσει τις φωτογραφίες της σε γκαλερί της Βουδαπέστης.

Χανς φον ντερ Μπρελί, euronews:
Ποιος είναι ο λόγος της διαμαρτυρίας σας;

Σουζάνα Σίμον, φωτογράφος:
«Ο κόσμος θα πρέπει να είναι ενήμερος για την προσβλητική πολιτική, που μας υπαγορεύει μας πόσα παιδιά θα κάνουμε. Γιατί οι πολιτικοί πρέπει να χώνουν την μύτη τους σε αυτό το θέμα; Είναι προσωπική μας υπόθεση. Δεν θα πρέπει να καθορίζουν τον αριθμό των παιδιών που θα γεννάμε».

Χανς φον ντερ Μπρελί, δημοσιογράφος euronews: Ποιες ήταν οι αντιδράσεις;

Σουζάνα Σίμον, φωτογράφος:
«Πολλές, αρνητικές, αλλά και θετικές. Για οικογένειες μεσαίων εισοδημάτων συνιστά μια μεγάλη βοήθεια. Αλλά επίσης υπάρχει κίνδυνος για όσους υπογράφουν για τα 10 εκατομμύρια. Το μήνυμα της κυβέρνησης είναι σαφές: Κάντε παιδιά ή δώστε πίσω τα χρήματα».

Χρήματα για την απόκτηση παιδιών. Είναι τελικά μια καλή ή μια κακή ιδέα;