Έκτακτη είδηση

Δικτάτορες από Καμπότζη απέκτησαν κυπριακό διαβατήριο; - Τι απαντάει η Κυβέρνηση

Δικτάτορες από Καμπότζη απέκτησαν κυπριακό διαβατήριο; - Τι απαντάει η Κυβέρνηση
Πνευματικά Δικαιώματα
REUTERS/Stringer/Illustration
Euronews logo
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Το όνομα της Κύπρου και συγκεκριμένα το πρόγραμμα των πολιτογραφήσεων ξένων επενδυτών που «τρέχει» από το 2013 απασχολεί ξανά τα διεθνή μέσα μαζικής ενημέρωσης. Αυτή τη φορά, ρεπορτάζ του Reuters αναφέρει πως ο επαγγελματικός αλλά και ο συγγενικός κύκλος του πρωθυπουργού δικτάτορα Hun Sen έχουν γίνει «Κύπριοι», αφού έχουν επενδύσει στην Κύπρο και τους δόθηκε το κυπριακό διαβατήριο. Πρόσωπα στα οποία έχει απαγορευθεί η είσοδος στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής.

Ο λόγος για την ανιψιά του πρωθυπουργού της χώρας, Hun Kimleng, ο άντρας της ονόματι Neth Savoeun που τυγχάνει να είναι ο αρχηγός αστυνομίας της Καμπότζης και ο υπουργός οικονομικών της χώρας, Aun Pornmoniroth. Φυσικά, διαβατήριο έχουν λάβει οι σύζυγοι και τα τέκνα τους, όπως άλλωστε ορίζει το πρόγραμμα πολιτογραφήσεων ξένων επενδυτών.

REUTERS/Stringer
Στο κέντρο της φωτογραφίας ο αρχηγός αστυνομίας της Καμπότζης Neth Savoeun σύζυγος της ανιψιάς του πρωθυπουργούREUTERS/Stringer

Για όλα τα παραπάνω, το Reuters αναφέρει πως έχει τα έγγραφα που αποδεικνύουν τις παραχωρήσεις των διαβατηρίων, ωστόσο, παρά το ότι ήθελε σχόλιο από την Κυβέρνηση, δεν έλαβε κάποια απάντηση. Πρόσθετα, εξηγεί πως το κυπριακό διαβατήριο δίνει πρόσβαση σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες και επί της ουσίας η «οικονομική και πολιτική ελίτ» της Καμπότζης δεν έχει αποκτήσει κυπριακό, αλλά ευρωπαϊκό διαβατήριο. Κάνει λόγο δε, για την ύπαρξη φωτογραφιών που συγγενείς του δικτάτορα πρωθυπουργού Hun Sen είναι σε ευρωπαϊκά θέρετρα για σκι και πάρτι στην Ίμπιζα. Βάσει του ρεπορτάζ του ειδησεογραφικού πρακτορείου, ο Hun Sen έχει καταγγείλει συχνά τους πολιτικούς του αντιπάλους για την απόκτηση δεύτερων διαβατηρίων και τους είχε κατηγορήσει για «διαδρομή διαφυγής από τις δυσκολίες στην Καμπότζη».

Αξίζει να σημειωθεί πως, η κυβέρνηση του Hun Sen, οι συγγενείς και οι συνεργάτες του αρνήθηκαν να σχολιάσουν το δημοσίευμα του Reuters.

Την ίδια ώρα, το Reuters προχωρά σε ένα προφίλ του πρωθυπουργού της Καμπότζης, λέγοντας πως έχει φυλακίσει και εξορίζει πολιτικούς του αντιπάλους, έχει κλείσει μέσα μαζική ενημέρωσης και έχει «σπάσει» διαδηλώσεις στο δρόμο. Η ελίτ – περίγυρος του πρωθυπουργού από την Καμπότζη, σύμφωνα πάντα με το Πρακτορείο, ζήτησαν κυπριακό διαβατήριο όταν η εξουσία του Hun Sen φάνηκε να «παραπαίει».

Χώρα ελευθερίας η Κύπρος

Συνεχίζοντας το μακροσκελές ρεπορτάζ, το Reuters σημειώνει πως η Κύπρος είναι πολύ ελκυστική για την πλούσια παγκόσμια ελίτ. Συνοψίζει τα οικονομικά του δεδομένα, για τα 2 εκατ. επένδυσης σε γη, πότε εφαρμόστηκε για πρώτη φορά και ποιος ο στόχος του, βάσει πληροφοριών που προκύπτουν από το επίσημο ιστότοπο του Υπουργείο Εσωτερικών της Κύπρου. Σχολιάζουν δε, οι συντάκτες του άρθρου πως έχουν γίνει βήματα «αυστηροποίησης» του Σχεδίου και ότι πλέον οι οικονομολόγοι εξετάζουν όλες του τις πτυχές, όπως για παράδειγμα τις αυξήσεις των τιμών των κατοικιών που έχει φέρει σε συγκεκριμένες περιοχές. Επίσης, επαναφέρει κομμάτι της έκθεσης της Κομισιόν του Ιανουαρίου του 2019, όπου έλεγε πως, «τα χρυσά διαβατήρια θα μπορούσαν να βοηθήσουν τις ομάδες οργανωμένου εγκλήματος να διεισδύσουν στην Ευρώπη και να αυξήσουν τον κίνδυνο νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, διαφθοράς και φοροδιαφυγής».

Εν συνεχεία, το Πρακτορείο φέρνει ξανά στην επιφάνεια τους πρώτους οίκους, λογιστικά και δικηγορικά γραφεία που είχαν αναλάβει τις περισσότερες πολιτογραφήσεις ξένων επενδυτών, όπως είχαν δημοσιευτεί το 2018.

Τι απαντάει το Υπουργείο Εσωτερικών

Το Υπουργείο Εσωτερικών σημειώνει ότι, αναφορικά με δημοσίευμα του ειδησεογραφικού πρακτορείου Reuters σε σχέση με την παραχώρηση κυπριακής υπηκοότητας σε υπηκόους της Καμπότζης, το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα εμπεριέχει διαδικασίες ελέγχου, που έχουν ως στόχο να αποφεύγεται η κατάχρηση, οι οποίες αξιολογούνται και ενισχύονται διαρκώς, έτσι ώστε να γίνει ακόμη πιο αξιόπιστο και διαφανές. Όλες οι αιτήσεις εξετάζονται στη βάση των όσων αναφέρονται πιο κάτω.

Εν πρώτοις το Πρόγραμμα από το 2013, οπότε και ανακοινώθηκε, εμπεριέχει την υποχρέωση οι αιτούντες/ αιτούσες να είναι λευκού ποινικού μητρώου και, συνεπώς, επιβάλλεται να περιλαμβάνουν στην αίτηση πιστοποιητικό λευκού ποινικού μητρώου από τη χώρα καταγωγής και τη χώρα διαμονής (αν διαφέρουν). Επίσης, το Πρόγραμμα από το 2013 προβλέπει ότι οι αιτούντες/ αιτούσες δεν θα πρέπει να περιλαμβάνονται στον κατάλογο των προσώπων, των οποίων διατάσσεται η δέσμευση της περιουσίας εντός των ορίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με την τελευταία αναθεώρηση του Προγράμματος, η οποία έγινε στις 13 Φεβρουαρίου 2019, προστέθηκαν δύο επιπρόσθετες δικλείδες ασφαλείας. Συγκεκριμένα, πλέον επιβάλλεται οι αιτούντες/ αιτούσες να είναι κάτοχοι θεώρησης Schengen σε ισχύ και αιτούντες/αιτούσες που έχουν υποβάλει αίτηση για απόκτηση της υπηκοότητας σε οποιοδήποτε άλλο κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία έχει απορριφθεί, δεν δικαιούνται να αποκτήσουν την κυπριακή υπηκοότητα στα πλαίσια του Προγράμματος.

Έντεκα είναι οι κατηγορίες προσώπων τα οποία δεν είναι δικαιούχα για απόκτηση κυπριακής υπηκοότητας, όπως αποφάσισε το Υπουργικό Συμβούλιο

Σχετικά με την οικονομική πτυχή του Προγράμματος, αναφέρεται ότι από το 2013 το Πρόγραμμα προϋποθέτει ότι όλες οι χρηματοοικονομικές συναλλαγές που απαιτούνται για την πραγματοποίηση των επενδύσεων, θα πρέπει να διενεργούνται μέσω των κυπριακών τραπεζικών ιδρυμάτων. Στόχος αυτής της υποχρέωσης είναι να διασφαλιστεί ότι όλα τα εισερχόμενα κεφάλαια καθώς και τα ενδιαφερόμενα μέρη περνούν τους ελέγχους για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες που εφαρμόζονται από τις κυπριακές τράπεζες. Οι εν λόγω έλεγχοι βασίζονται στις σχετικές οδηγίες που εκδίδονται από την Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου.

Προκειμένου να διασφαλιστεί η εφαρμογή αυτής της διάταξης, οι αιτούντες/ αιτούσες είναι υποχρεωμένοι/ες να περιλαμβάνουν στην αίτηση τους αντίγραφα των εμβασμάτων των συναλλαγών. Θεωρείται ως εκ των ων ουκ άνευ ότι επενδύσεις που πραγματοποιούνται με δοσοληψίες μετρητών δεν γίνονται αποδεκτές για τους σκοπούς του Προγράμματος. Αυτή η προϋπόθεση του Προγράμματος είναι ευθυγραμμισμένη με της οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την καταπολέμηση του ξεπλύματος βρώμικου χρήματος και το γεγονός αυτό αναγνωρίζεται από την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τα προγράμματα παραχώρησης υπηκοότητας και άδειας παραμονής σε επενδυτές στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία εκπονήθηκε τον Ιανουάριο του τρέχοντος έτους.

Όσον αφορά στους ελέγχους δέουσας επιμέλειας (due diligence checks) του Προγράμματος όλοι/όλες οι αιτούντες/αιτούσες αποστέλλονται για έλεγχο στις αρχές ασφαλείας του κράτους. Το 2018 η Κυβέρνηση αποφάσισε να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τους ελέγχους δέουσας επιμέλειας. Ως πρώτο βήμα αποφασίστηκε η επιπρόσθετη αξιολόγηση των αιτούντων/αιτουσών μέσω μιας συνδρομητικής εμπορικής βάσης δεδομένων, η οποία παρέχεται από έναν εξειδικευμένο οίκο δέουσας επιμέλειας. Παράλληλα, επιπρόσθετα των ανωτέρω, αποφασίστηκε η εφαρμογή ενισχυμένων ελέγχων δέουσας επιμέλειας (enhanced due diligence checks), μέσω της συνεργασίας με τρεις εξειδικευμένους οίκους δέουσας επιμέλειας. Αυτοί οι οίκοι έχουν εντοπιστεί μέσω ανοιχτής διαδικασίας δημόσιων προσφορών, η οποία ξεκίνησε τον Απρίλιο 2019. Επί του παρόντος η διαδικασία προσφορών διανύει το τελικό της στάδιο και εκκρεμεί η υπογραφή των συμβολαίων. Ακολούθως, χωρίς καθυστέρηση θα εφαρμοστούν σε όλους τους αιτητές ενισχυμένοι έλεγχοι δέουσας επιμέλειας.

Σημειώνεται, ότι τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους το Υπουργικό Συμβούλιο εξέδωσε διευκρινήσεις επί του υφιστάμενου Προγράμματος, το οποίο εκπονήθηκε στις 13.2.2019, και ,κυρίως, όσον αφορά σε αιτούντες/ αιτούσες υψηλού ρίσκου, καθώς δημοσιοποίησε συγκεκριμένες κατηγορίες προσώπων, οι οποίοι δεν δικαιούνται να αποκτήσουν την κυπριακή υπηκοότητα μέσω του Προγράμματος.

Οι κατηγορίες αυτές είναι οι εξής:

I. Πολιτικώς Εκτεθειμένα Πρόσωπα, τα οποία κατέχουν πολιτειακό αξίωμα ή κατείχαν πολιτειακό αξίωμα τα τελευταία 5 χρόνια

II. Πρόσωπα που υπόκεινται σε ποινική διερεύνηση χωρίς να τους έχουν απαγγελθεί κατηγορίες

III. Πρόσωπα που υπόκεινται σε ποινική διερεύνηση και είναι υπόδικοι

IV. Πρόσωπα που καταδικάστηκαν σε φυλάκιση για σοβαρά αδικήματα (π.χ. δωροληψία από δημόσιο λειτουργό, φοροδιαφυγή κ.ά.) και η ποινή έχει παραγραφεί

V. Πρόσωπα που συνδέονται με νομικές οντότητες στις οποίες έχουν επιβληθεί περιοριστικά μέτρα από την ΕΕ π.χ. μέτοχοι, υψηλόβαθμα διευθυντικά στελέχη εταιρειών που είναι ενταγμένες σε κατάλογο κυρώσεων

VI. Πρόσωπα που συνδέονταν με νομικές οντότητες στις οποίες έχουν επιβληθεί περιοριστικά μέτρα από την ΕΕ, αλλά δεν συνδέονται πλέον π.χ. μέτοχοι, υψηλόβαθμα διευθυντικά στελέχη εταιρειών που είναι ενταγμένες σε κατάλογο κυρώσεων, τα οποία ήταν συνδεδεμένα με τις συγκεκριμένες εταιρείες, όταν επιβλήθηκε το καθεστώς κυρώσεων.

VII. Πρόσωπα στα οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τρίτες χώρες (π.χ. Η.Π.Α, Ουκρανία, Ρωσία)

VIII. Πρόσωπα που συνδέονται με νομικές οντότητες στις οποίες έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τρίτες χώρες.

IX. Πρόσωπα τα οποία διερευνώνται/κατηγορούνται για ποινικά αδικήματα και καταζητούνται πανευρωπαϊκώς από τη EUROPOL ή διεθνώς από την INTERPOL.

X. Πρόσωπα τα οποία διερευνήθηκαν/κατηγορήθηκαν για ποινικά αδικήματα και καταζητούνται πανευρωπαϊκώς από τη EUROPOL ή διεθνώς από την INTERPOL και δεν καταζητούνται πλέον.

XI. Πρόσωπα που υπόκεινται σε κυρώσεις από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Ακόμη, δέον να σημειωθεί ότι το 2018, η Κυβέρνηση αποφάσισε την εισαγωγή διαδικασιών ελέγχου για την επίβλεψη του συνεχώς αυξανόμενου αριθμού των φυσικών και νομικών προσώπων που παρέχουν διοικητικές υπηρεσίες για το Πρόγραμμα. Μεταξύ άλλων, έχει εισαχθεί υποχρέωση για εγγραφή τους σε «Μητρώο Παροχέων Υπηρεσιών για το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα», καθώς και υποχρέωση εφαρμογής σχετικού «Κώδικα Συμπεριφοράς» ο οποίος περιλαμβάνει τις βασικές αρχές τις οποίες πρέπει να εφαρμόζουν οι Παροχείς, τις υποχρεώσεις τους έναντι των πελατών/πελατισσών τους και του Προγράμματος καθώς και τυχόν συνέπειες σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης. Μια από τις υποχρεώσεις των παροχέων υπηρεσιών – όπως ορίζονται στον Κώδικα Συμπεριφοράς – είναι να εφαρμόζουν ελέγχους δέουσας επιμέλειας για τους/τις πελάτες/πελάτισσές τους συμπεριλαμβανομένης και της επιβεβαίωσης της προέλευσης και της νομιμότητας των επενδυτικών κεφαλαίων.

Επίσης, οι αιτήσεις των πελατών/πελατισσών τους θα πρέπει να συνοδεύονται από έκθεση αποτελεσμάτων δέουσας επιμέλειας (due diligence report) από διεθνώς αποδεκτή ηλεκτρονική βάση δεδομένων για την οποία καταβάλλεται τέλος πρόσβασης. Τα ανωτέρω εφαρμόστηκαν τον Ιούνιο του 2018 και η πρώτο Μητρώο εκπονήθηκε στις 31 Ιουλίου 2018.

Τέλος, αναφέρεται ότι πολιτική της Κυβέρνησης είναι να μην σχολιάζει δημοσίως μεμονωμένες περιπτώσεις.

Το euronews δεν είναι διαθέσιμο στον Internet Explorer. Ο συγκεκριμένος browser δεν είναι ενημερωμένος από την Microsoft και δεν ακολουθεί τις τεχνολογικές εξελίξεις. Χρησιμοποιήστε κάποιον άλλο φυλλομετρητή, όπως Edge, Safari, Google Chrome ή Mozilla Firefox.