Έκτακτη είδηση
This content is not available in your region

Με χαμηλές προσδοκίες ξεκινούν οι διερευνητικές Ελλάδας - Τουρκίας

euronews_icons_loading
Κωνσταντινούπολη (φωτογραφία αρχείου)
Κωνσταντινούπολη (φωτογραφία αρχείου)   -   Πνευματικά Δικαιώματα  Emrah Gurel/Copyright 2020 The Associated Press. All rights reserved
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Με χαμηλές προσδοκίες ξεκινά τη Δευτέρα ο 61ος γύρος των διερευνητικών επαφών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, έπειτα από σχεδόν πέντε χρόνια διακοπής των διπλωματικών προσπαθειών.

Αντικείμενο των επαφών, η διερεύνηση σημείων σύγκλισης για ενδεχόμενες μελλοντικές διαπραγματεύσεις αναφορικά με την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, βάσει του Διεθνούς Δικαίου.

Οι δύο αντιπροσωπείες θα πιάσουν το νήμα των συζητήσεων από τον 60ό γύρο των διερευνητικών επαφών που διεξήχθησαν στην Αθήνα την 1η Μαρτίου του 2016.

Η ελληνική αντιπροσωπεία έφτασε στην Κωνσταντινούπολη με την πάγια θέση ότι προτίθεται να συζητήσει μόνο την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών.

Ωστόσο, Τούρκοι αξιωματούχοι έχουν επανειλημμένως δηλώσει ότι η Άγκυρα θέλει συνομιλίες εφ' όλης της ύλης και χωρίς προϋποθέσεις. Την Κυριακή ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προήδρευσε σύσκεψης για την τουρκική εξωτερική πολιτική, στην οποία συμμετείχε και ο υφυπουργός Εξωτερικών Σεντάτ Ονάλ, επικεφαλής της τουρκικής αποστολής στις διερευνητικές επαφές.

Έπειτα από μια περίοδο έντασης λόγω των τουρκικών ενεργειών στην Ανατολική Μεσόγειο και μετά τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ τον Δεκέμβριο όπου επισημάνθηκε η «ανάγκη συνεχούς αποκλιμάκωσης ώστε να καταστεί δυνατή η ταχεία επανέναρξη και η ομαλή συνέχιση των άμεσων διερευνητικών συνομιλιών μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας», στις 11 Ιανουαρίου η τουρκική πλευρά, ως οικοδέσποινα, πρότεινε την 25η Ιανουαρίου ως ημερομηνία διεξαγωγής τους, κάτι που αποδέχθηκε η Ελλάδα.

Ο 61ος γύρος διεξάγεται σε λιγότερο από δύο μήνες από τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ της 25ης-26ης Μαρτίου, κατά την οποία ο ύπατος εκπρόσωπός της Ζοσέπ Μπορέλ θα υποβάλει την έκθεσή του σχετικά με την πορεία των πολιτικών, οικονομικών και εμπορικών σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας, καθώς και σχετικά μέσα και επιλογές.

Χαιρετίζοντας την επανάληψη των διερευνητικών, ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ προειδοποίησε τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Μελβούτ Τσαβούσογλου, κατά τη συνάντησή τους στις Βρυξέλλες την προηγούμενη εβδομάδα, ότι τέτοιες προσπάθειες πρέπει να διατηρηθούν και ότι οι προθέσεις και οι ανακοινώσεις πρέπει να μεταφραστούν σε ενέργειες.

Οι κόκκινες γραμμές της Ελλάδας

Στις διερευνητικές επαφές, όπως κατ’ επανάληψη έχει τονίσει η ελληνική πλευρά, δεν συζητείται θέμα αποστρατιωτικοποίησης των νησιών και θέτει κόκκινες γραμμές:

Η Ελλάδα δεν διαπραγματεύται οποιοδήποτε θέμα αφορά την εθνική κυριαρχία.

Η θέση της Ελλάδας είναι σύμφωνη με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.

Η απόφαση για την επέκταση των χωρικών υδάτων αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα της χώρας. Έχει καταστήσει σαφές πως διατηρεί στο ακέραιο το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών της υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια οπουδήποτε και οποτεδήποτε.

Η Ελλάδα έχει διαμηνύσει με σαφήνεια ότι προσέρχεται στον 61ο γύρο των διερευνητικών επαφών με αυτοπεποίθηση, «καλή τη πίστει», μηδενική αφέλεια, πνεύμα συνεργασίας, εποικοδομητικό κλίμα και την ελπίδα οι συνομιλίες να οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση και η τουρκική πλευρά να προσέλθει με αντίστοιχο πνεύμα.

Επαφές Δένδια στις Βρυξέλλες και επικύρωση συμφωνίας για τα Rafale

Στις Βρυξέλλες θα βρίσκεται το επόμενο διήμερο ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών Νίκος Δένδιας.

Θα συμμετάσχει στο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων και κατόπιν θα έχει μια σειρά διμερών επαφών, μεταξύ άλλων, με τον αντιπρόεδρο της Κομισιόν Μαργαρίτη Σχοινά, τον εκτελεστικό αντιπρόεδρο Βάλντις Ντομπρόβσκις και τον επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοζέπ Μπορέλ.

Το απόγευμα της Δευτέρας ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα υποδεχθεί στο Μέγαρο Μαξίμου την υπουργό Άμυνας της Γαλλίας Φλοράνς Παρλί.

Η διαδικασία των διερευνητικών επαφών

Η διαδικασία των εμπιστευτικών διερευνητικών επαφών συμφωνήθηκε τον Μάρτιο του 2002, στο πλαίσιο της διαδικασίας της ελληνο-τουρκικής προσέγγισης που εγκαινιάσθηκε το 1999 και είναι άτυπες συνομιλίες και όχι διαπραγματεύσεις. Υπογραμμίζεται ότι κατά τις συνομιλίες δεν τηρούνται πρακτικά και ουδεμία πλευρά αναλαμβάνει υποχρεώσεις και δεσμεύσεις.

Σκοπός είναι να διερευνηθεί εάν και κατά πόσον υπάρχει κοινός τόπος και συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την έναρξη διαπραγματεύσεων που θα μπορούσαν ενδεχομένως να καταλήξουν σε συμφωνία για την υφαλοκρηπίδα και την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη, στη βάση του Διεθνούς Δικαίου.

Σε περίπτωση που διαφανεί ότι δεν καθίσταται δυνατή η εξεύρεση κοινού εδάφους, πάγια θέση της Ελλάδας, η οποία συνάδει απολύτως με το διεθνές δίκαιο και έχει τεθεί και ως κριτήριο στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας, είναι η παραπομπή του ζητήματος στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης (ΔΔΧ).

Δεδομένου, όμως, ότι η Τουρκία δεν έχει αναγνωρίσει τη γενική υποχρεωτική δικαιοδοσία του Δικαστηρίου, απαιτείται ειδική συμφωνία (συνυποσχετικό) που θα αποτελέσει τη νομική βάση για τη δικαιοδοσία του ΔΔΧ.

Εκτός από την Κωνσταντινούπολη, η τουρκική πλευρά έχει φιλοξενήσει τις διερευνητικές επαφές στην Άγκυρα, στην Αλικαρνασσό (Bodrum), στο Τσεσμέ (Κρήνη) και στη Σμύρνη, ενώ η Ελλάδα εκτός από την Αθήνα, στο Ναύπλιο και στη Θεσσαλονίκη.

Στις περίπου δύο δεκαετίες που έχουν περάσει από την πρώτη συνάντηση, έχουν διεξαχθεί 60 γύροι επαφών, χωρίς ωστόσο η περιοδικότητά τους να είναι δεδομένη. Υπήρξαν χρονιές κατά τις οποίες έγιναν περισσότεροι από δέκα γύροι επαφών και άλλες που έγινε μόνον ένας, ενώ την τελευταία πενταετία δεν υπήρξε κανένας. Χαρακτηριστικό είναι πως τα πρώτα χρόνια ήταν εντατικές, έως το τέλος του 2004 είχαν πραγματοποιηθεί 27 γύροι επαφών, στα τέλη του 2010 ανέρχονταν στους 48 και έφτασαν τους 60 την 1η Μαρτίου του 2016. Έπειτα από σχεδόν πέντε χρόνια, σήμερα πραγματοποιείται στην Κωνσταντινούπολη ο 61oς γύρος των διερευνητικών επαφών.