Η μακροπρόθεσμη δέσμευση των κεφαλαίων εγκρίθηκε την Πέμπτη από τους μόνιμους αντιπροσώπους των κρατών-μελών, με βάση το Άρθρο 122 της Συνθήκης της ΕΕ
Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Ορμπάν, επιτέθηκε με σφοδρότητα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την απόφαση της Πέμπτης να προχωρήσει σε επ’ αόριστον «δέσμευση» των περιουσιακών στοιχείων της Ρωσικής Κεντρικής Τράπεζας — κεντρικό εργαλείο του ευρωπαϊκού σχεδίου για χρηματοδότηση της ανοικοδόμησης της Ουκρανίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
«Οι Βρυξέλλες σήμερα διασχίζουν τον Ρουβίκονα», ανέφερε ο Ορμπάν σε ανάρτησή του την Παρασκευή. «Το θέμα αφορά τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία, για τα οποία μέχρι τώρα απαιτούνταν ομόφωνη απόφαση κάθε έξι μήνες. Με τη σημερινή διαδικασία, οι Βρυξέλλες καταργούν την ομοφωνία με ένα στυλό – κατά τρόπο σαφώς παράνομο.»
Παράκαμψη της ομοφωνίας μέσω του Άρθρου 122
Η μακροπρόθεσμη δέσμευση των κεφαλαίων εγκρίθηκε την Πέμπτη από τους μόνιμους αντιπροσώπους των κρατών-μελών, με βάση το Άρθρο 122 της Συνθήκης της ΕΕ, το οποίο προβλέπει ειδική πλειοψηφία και δεν απαιτεί ομόφωνη απόφαση ούτε εμπλοκή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Ο νόμος απαγορεύει την επιστροφή των περίπου 210 δισ. ευρώ στη Ρωσική Κεντρική Τράπεζα. Από αυτά, 185 δισ. ευρώ βρίσκονται στη Euroclear στις Βρυξέλλες, ενώ τα υπόλοιπα σε ιδιωτικές τράπεζες.
Μέχρι σήμερα, το πάγωμα στηριζόταν σε καθεστώς κυρώσεων που απαιτούσε ομοφωνία και άρα μπορούσε να μπλοκαριστεί από οποιοδήποτε κράτος — όπως έχει πράξει επανειλημμένα η Βουδαπέστη.
Η Κομισιόν πρότεινε την ενεργοποίηση του Άρθρου 122 επικαλούμενη «σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις» της ρωσικής εισβολής για ολόκληρη την ΕΕ, καθώς και άνοδο υβριδικών απειλών, από drones και σαμποτάζ μέχρι εκστρατείες παραπληροφόρησης.
Ορμπάν: «Τερματίζεται το κράτος δικαίου στην ΕΕ»
«Με την απόφαση αυτή, τερματίζεται το κράτος δικαίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ευρωπαίοι ηγέτες θέτουν τους εαυτούς τους πάνω από τους κανόνες», έγραψε ο Ορμπάν. «Αντί να διασφαλίζει την τήρηση των Συνθηκών, η Κομισιόν βιάζει συστηματικά το ευρωπαϊκό δίκαιο.»
Η Ουγγαρία βρίσκεται από το 2018 υπό τη διαδικασία του Άρθρου 7 για συστηματικές παραβιάσεις των θεμελιωδών αξιών της ΕΕ, ενώ σημαντικά κονδύλια της χώρας παραμένουν μπλοκαρισμένα λόγω του μηχανισμού αιρεσιμότητας για το κράτος δικαίου.
Ο Ορμπάν έχει χρησιμοποιήσει κατ’ επανάληψη το δικαίωμα βέτο ως μοχλό πίεσης. «Είμαστε η άμμος στα γρανάζια, το ξυράφι στην πρίζα, το αγκάθι στο νύχι», είχε δηλώσει το 2024 για τον ρόλο της χώρας του.
Σκληρή αντίδραση και από τη Μόσχα
Η Ρωσική Κεντρική Τράπεζα ανακοίνωσε την έναρξη νομικών ενεργειών με στόχο «αποζημίωση για τις ζημιές», κατηγορώντας τη Euroclear για παρεμπόδιση της πρόσβασης στα κεφάλαια.
Αργότερα την Παρασκευή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέρριψε τη ρωσική προσφυγή ως «αβάσιμη» και «καθαρά εικαστική».