Όταν ο Τραμπ απείλησε με προσάρτηση, οι Καναδοί απάντησαν με ένα εκτεταμένο μποϊκοτάζ αμερικανικών προϊόντων και υπηρεσιών. Θα αντιδράσουν παρόμοια οι Ευρωπαίοι καταναλωτές στους τιμωρητικούς δασμούς που ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει σε οκτώ χώρες της ΕΕ;
Ευρώπη και ΗΠΑ βρίσκονται στα πρόθυρα εμπορικού πολέμου μετά την ανακοίνωση του Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή τιμωρητικών δασμών σε οκτώ ευρωπαϊκές χώρες που αντιτίθενται στα σχέδιά του για την προσάρτηση της Γροιλανδίας από τις ΗΠΑ από την 1η Φεβρουαρίου.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το Σάββατο, ο Ντόναλντ Τραμπ ανέφερε ότι όλα τα προϊόντα από τη Δανία, τη Σουηδία, τη Νορβηγία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τις Κάτω Χώρες, τη Φινλανδία και το Ηνωμένο Βασίλειο θα υπόκεινται σε πρόσθετο δασμό 10%, ο οποίος μπορεί να αυξηθεί στο 25% έως τον Ιούνιο, έως ότου "επιτευχθεί συμφωνία για την πλήρη και ολοκληρωμένη αγορά της Γροιλανδίας".
Η ανακοίνωση του Αμερικανού προέδρου προκάλεσε την έντονη αντίδραση κορυφαίων Ευρωπαίων πολιτικών, οι οποίοι ανακοίνωσαν κοινή και ενιαία αντίδραση στην επιβολή δασμών. Ωστόσο, η εμπειρία του Καναδά δείχνει ότι η δέουσα απάντηση στον πρόεδρο των ΗΠΑ μπορεί να δοθεί όχι μόνο από τους πολιτικούς ηγέτες, αλλά και από τους απλούς καταναλωτές.
Μποϊκοτάρετε τις ΗΠΑ. Πώς αντέδρασε ο Καναδάς στην ιδέα της προσάρτησης από τις ΗΠΑ
Ο Ντόναλντ Τραμπ μιλάει για την κατάληψη της Γροιλανδίας από την πρώτη του θητεία. Ομοίως, έχει επανειλημμένα πει ότι ο Καναδάς πρέπει να γίνει η 51η πολιτεία των ΗΠΑ. Τα λόγια αυτά, σε συνδυασμό με την ενέργεια της θέσπισης νέων δασμών στις αρχές του περασμένου έτους, οδήγησαν σε διπλωματικές εντάσεις μεταξύ των χωρών. Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ δήλωσε ευθέως ότι η εποχή των σχέσεων καλής γειτονίας με τις ΗΠΑ έχει τελειώσει.
Οι καναδικές επαρχιακές κυβερνήσεις και η κοινή γνώμη αντέδρασαν επίσης στις ενέργειες του Αμερικανού προέδρου. Με το προερχόμενο από το χόκεϊ σύνθημα "αγκώνες ψηλά" ("elbows up"), το οποίο καλεί σε αμυντική στάση και αντίσταση, οι Καναδοί καταναλωτές πραγματοποίησαν μαζικό μποϊκοτάζ αμερικανικών αγαθών και υπηρεσιών.
Ένα από τα πιο ορατά παραδείγματα είναι το μποϊκοτάζ των αμερικανικών οινοπνευματωδών ποτών. Ως αποτέλεσμα, από τον Ιανουάριο έως τον Σεπτέμβριο του 2025, οι αμερικανικές εξαγωγές μπέρμπον και ουίσκι στον Καναδά μειώθηκαν κατά 60%. Το ρούμι μειώθηκε κατά 49%, το μπράντι κατά 67%, η βότκα κατά 71% και το τζιν κατά 76%, σύμφωνα με στοιχεία του DISCUS (Distilled Spirits Counsil of United States). Μόνο κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2025, καταγράφηκε πτώση της αξίας των αμερικανικών εξαγωγών αλκοολούχων ποτών κατά περισσότερο από 53 εκατομμύρια δολάρια.
Δείξτε "το μεσαίο δάχτυλο" στον πιο ισχυρό άνδρα στον κόσμο
Σε απάντηση στους αμερικανικούς δασμούς, ο Καναδάς εισήγαγε ειδικό δασμό στον αμερικανικό χυμό πορτοκαλιού, που προέρχεται από τη Φλόριντα, όπου ο Ντόναλντ Τραμπ έχει την έπαυλή του Mar-a-Lago.
"Ο Καναδάς επέλεξε σκόπιμα τον χυμό πορτοκαλιού της Φλόριντα ως έναν τρόπο να σηματοδοτήσει την πολιτική του θέση. Δεν το κρύψαμε", σχολίασε τότε στο CBC News ο Γουίλιαμ Χάγκινς του Πανεπιστημίου McMaster στο Χάμιλτον. "Ο ευκολότερος τρόπος για να δείξεις το μεσαίο δάχτυλο στον ισχυρότερο άνθρωπο στον κόσμο είναι να βλάψεις την οικονομία της πολιτείας του", πρόσθεσε.
Οι Καναδοί έχουν επίσης μειώσει σημαντικά τα ταξίδια προς τον νότο. Ο αριθμός των ταξιδιών των Καναδών προς τις ΗΠΑ σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος ήταν κατά 19,3% χαμηλότερος για τα αεροπορικά ταξίδια και έως και 28,6% χαμηλότερος για τα ταξίδια με αυτοκίνητο, σύμφωνα με τα στοιχεία του Νοεμβρίου 2025. Η μικρότερη κίνηση από τον Καναδά έχει σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία των ΗΠΑ, καθώς οι Καναδοί αποτελούσαν παραδοσιακά τη μεγαλύτερη ομάδα ξένων τουριστών.
Συνολικά, η μείωση των εσόδων των ΗΠΑ από τον τουρισμό το 2025 αναμένεται να ανέλθει σε περίπου 5,7 δισεκατομμύρια δολάρια. Πιστεύεται ότι η λιγότερη κίνηση από τον Καναδά ευθύνεται για μεγάλο μέρος αυτής της μείωσης.
"Μας χρειάζονται πολύ περισσότερο από ό,τι εμείς τους χρειαζόμαστε".
Επιστροφή στη Γροιλανδία. Πριν από μια εβδομάδα, ο Ντόναλντ Τραμπ, ερωτηθείς στο Air Force One αν φοβάται ότι οι απαιτήσεις του για τη Γροιλανδία θα απειλήσουν το ΝΑΤΟ, απάντησε ότι το σκέφτεται, αλλά ότι "μας χρειάζονται πολύ περισσότερο από ό,τι εμείς αυτούς". Η κυρίαρχη θέση των ΗΠΑ στη μεγαλύτερη στρατιωτική συμμαχία του κόσμου δεν αμφισβητείται, αλλά ισχύει το ίδιο και για το διατλαντικό εμπόριο;
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι Ηνωμένες Πολιτείες διακίνησαν αγαθά αξίας σχεδόν ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων το 2024. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πούλησαν αγαθά αξίας 370 δισεκατομμυρίων δολαρίων στην ευρωπαϊκή κοινότητα, ενώ αγαθά αξίας άνω των 605 δισεκατομμυρίων δολαρίων μεταφέρθηκαν στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Αυτή η υπεροχή των ευρωπαϊκών εξαγωγών έχει «μπει στο μάτι» του Ντόναλντ Τραμπ και πάνω σε αυτή την διαπίστωση βασίζει τη δασμολογική του πολιτική.
Αυτή η εμπορική ανισορροπία δείχνει ότι, θεωρητικά, οι ευρωπαϊκές εταιρείες έχουν περισσότερα να χάσουν σε περίπτωση εμπορικού πολέμου με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την άλλη πλευρά, δείχνει επίσης ότι οι Αμερικανοί καταναλωτές χρειάζονται τα ευρωπαϊκά προϊόντα περισσότερο από ό,τι οι Ευρωπαίοι τα αμερικανικά προϊόντα. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι ενέργειες των ευρωπαίων καταναλωτών δεν μπορούν να κάνουν τη διαφορά.
Ένα καλό παράδειγμα ήταν η δραστική πτώση των πωλήσεων της Tesla στην Ευρώπη πέρυσι ως απάντηση στην εμπλοκή του Ίλον Μασκ με την αμερικανική κυβέρνηση.
Μποϊκοτάζ των "made in USA" στην Ευρώπη;
Τα μεγαλύτερα είδη των αμερικανικών εξαγωγών προς την Ευρώπη είναι τα ορυκτά καύσιμα, τα φαρμακευτικά προϊόντα, οι πυρηνικοί αντιδραστήρες και τα αεροσκάφη. Αυτά δεν είναι πιθανό να είναι αγαθά που οι απλοί καταναλωτές αποφασίζουν να αγοράσουν. Ωστόσο, ο κατάλογος των αμερικανικών καταναλωτικών αγαθών που διατίθενται στην Ευρώπη είναι μακρύς. Πράγματι, δεν εισάγονται όλα τα προϊόντα με τα οποία οι αμερικανικές εταιρείες κερδίζουν χρήματα από τις ΗΠΑ, ορισμένα κατασκευάζονται τοπικά ή εισάγονται από άλλες χώρες και πωλούνται με το εμπορικό σήμα των ΗΠΑ.
Επομένως, οι Ευρωπαίοι καταναλωτές έχουν πολλές επιλογές για μποϊκοτάζ και δεν χρειάζεται να περιμένουν επίσημη δράση από τους πολιτικούς.
Όλοι γνωρίζουν τις εμβληματικές αμερικανικές μάρκες - ποτά, ρούχα, τηλέφωνα, αυτοκίνητα ή αλυσίδες fast food. Η εξεύρεση ευρωπαϊκών ή ακόμη και μη αμερικανικών υποκατάστατων δεν είναι δύσκολη σε αυτή την περίπτωση.
Σημαντικά κέρδη στην ευρωπαϊκή αγορά αποκομίζουν επίσης οι πάροχοι ψηφιακών υπηρεσιών - μεγάλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή πλατφόρμες streaming. Σε αυτή την περίπτωση, μια ευρωπαϊκή εναλλακτική λύση είναι πιο δύσκολη και θα πρέπει να γίνουν θυσίες. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, ο προσωρινός περιορισμός των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ή η ακύρωση συνδρομών μπορεί να αποφέρει οφέλη για την υγεία και τα οικονομικά των νοικοκυριών.
Το καταναλωτικό κίνημα στον Καναδά αφορά επίσης την προώθηση της αγοράς καναδικών προϊόντων. Η κλίμακά του αποδεικνύεται από το γεγονός ότι μια ομάδα στο Facebook που είναι αφιερωμένη στα καναδικά προϊόντα έχει 1,4 εκατομμύρια μέλη. Οι ειδικές εφαρμογές για τον έλεγχο της προέλευσης ενός προϊόντος κατά τη διάρκεια των αγορών ήταν πολύ δημοφιλείς.
Οι Καναδοί, μπροστά στην πίεση των ΗΠΑ, επέδειξαν πρωτοφανή οικονομικό πατριωτισμό. Θα πράξουν το ίδιο και οι Ευρωπαίοι;