Τον Νοέμβριο, το Yad Vashem ανακοίνωσε ότι το Παγκόσμιο Κέντρο Μνήμης του Ολοκαυτώματος είχε ταυτοποιήσει πέντε από τα έξι εκατομμύρια Εβραίους που δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα
Καθώς ο κόσμος τιμούσε τη Διεθνή Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, ο Ντάνι Νταγιάν, πρόεδρος του Yad Vashem (Παγκόσμιο Κέντρο Μνήμης του Ολοκαυτώματος), σε συνέντευξη που παραχώρησε στο Euronews, υποστήριξε ότι το έργο του κέντρου δεν είναι "δουλειά μιας ημέρας".
"Η μνήμη του Ολοκαυτώματος και τα διδάγματα από το Ολοκαύτωμα πρέπει να τα θυμόμαστε και να τα εφαρμόζουμε 365 ημέρες το χρόνο", δήλωσε κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στις Βρυξέλλες για να συναντηθεί με την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μετσόλα.
Ο Ντάνι Νταγιάν δήλωσε ότι ενώ η ΕΕ καταβάλλει προσπάθειες και συνεργάζεται "γόνιμα" με το Yad Vashem, "δεν μπορεί να πει το ίδιο για το πολιτικό τοπίο στην ίδια την Ευρώπη, στα ίδια τα κράτη μέλη".
"Βλέπουμε ανεξέλεγκτο αντισημιτισμό και διαστρέβλωση του Ολοκαυτώματος σε πολλές χώρες της ΕΕ".
Η ταυτοποίηση των θυμάτων πράξη αξιοπρέπειας
Αυτή την εβδομάδα, η σορός του τελευταίου Ισραηλινού ομήρου ανασύρθηκε στη Γάζα, μία ημέρα πριν από την Παγκόσμια Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος.
Τα ισραηλινά στρατεύματα εντόπισαν τη σορό του αστυνομικού Ραν Γκβίλι σε νεκροταφείο της Γάζας και την επέστρεψαν στο Ισραήλ τη Δευτέρα μετά από 843 ημέρες.
Είναι η πρώτη φορά από το 2014 που δεν υπάρχουν Ισραηλινοί όμηροι στη Γάζα, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δεύτερη φάση της εκεχειρίας Ισραήλ-Χαμάς.
Η επιστροφή όλων των εναπομεινάντων ομήρων, ζωντανών ή νεκρών, αποτέλεσε βασικό μέρος της πρώτης φάσης της εκεχειρίας στη Γάζα.
"Θυμάμαι ότι ήμουν πρόσφατα σε μια ευρωπαϊκή χώρα και ο πρωθυπουργός της χώρας αυτής μου είπε ότι είχε το δύσκολο έργο να εξηγήσει στους συναδέλφους του γιατί είμαστε, χρησιμοποίησε τη λέξη "εμμονικοί" με την επιστροφή των σορών των ομήρων μας", είπε ο Ντάνι Νταγιάν.
"Είναι παρόμοιο με το πρόγραμμά μας στο Yad Vashem για την ταυτοποίηση των θυμάτων του Ολοκαυτώματος".
Τον Νοέμβριο, το Yad Vashem ανακοίνωσε ότι το Παγκόσμιο Κέντρο Μνήμης του Ολοκαυτώματος είχε ταυτοποιήσει τα στοιχεία πέντε από τα έξι εκατομμύρια Εβραίους που δολοφονήθηκαν στο Ολοκαύτωμα.
"Για εμάς ήταν τόσο σημαντικό γιατί αυτό ήταν το πρώτο βήμα για να τους δώσουμε πίσω την αξιοπρέπεια που οι Ναζί προσπάθησαν να εξαλείψουν. Και το ίδιο ισχύει και για τα σώματα των ομήρων μας. Είναι το πρώτο βήμα για να πάρουν πίσω την αξιοπρέπεια που τους αφαιρέθηκε με τη μεταφορά των σορών τους στη Γάζα".
Ωστόσο απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε προσπάθεια σύγκρισης του Ολοκαυτώματος με την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου στο Ισραήλ.
«Η 7η Οκτωβρίου ήταν απεχθής. Αλλά δεν ήταν η συνέχεια του Ολοκαυτώματος. Υπάρχουν ομοιότητες: ο σαδισμός, η βιαιότητα και η προθεση. Η πρόθεση ήταν γενοκτονική. Αλλά η διαφορά είναι πολύ μεγαλύτερη. Αν κάνεις τέτοια σύγκριση, ακόμα και μέσα στο Ισραήλ, παίζει το παιχνίδι της Χαμάς», σημειώνει.
«Παλιά ψέματα, φονική πραγματικότητα»
Η πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, υποστηρίζει ότι ο αντισημιτισμός σήμερα «διασπείρεται πιο γρήγορα από ποτέ, γιγαντώνεται στο διαδίκτυο και μετατρέπει παλιά ψέματα σε φονικές πραγματικότητες».
Ο Ντάνι Νταγιάν κάνει λόγο από την πλευρά του για "παλιό ιό", ενώ παραδέχεται ότι η κατάσταση έχει χειροτερέψει μετά την επίθεση της Χαμάς το 2023 και την επακόλουθη στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ στη Γάζα.
"Ο αντισημιτισμός έχει εκτοξευθεί. Είναι ένας παλιός ιός, χιλιετιών, που κάθε φορά που αλλάζει, κάνει μετάσταση με ένα διαφορετικό χαρακτηριστικό. Αλλά είναι η ίδια παλιά συνέχεια του μίσους για τους Εβραίους".
Προσθέτει ότι στις μέρες μας έχει πολιτικοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό.
"Αυτό που χαρακτηρίζει τον αντισημιτισμό σήμερα, και νομίζω ότι είναι το πιο ανησυχητικό, είναι ότι είχε γίνει ο μόνος κοινός παρονομαστής όλων των εξτρεμιστών. Δεξιοί εξτρεμιστές, αριστεροί, ισλαμιστές εξτρεμιστές μισούν ο ένας τον άλλον, δεν συμφωνούν σε τίποτα. Στο θέμα του μίσους κατά των Εβραίων και του μίσους κατά του εβραϊκού κράτους, όχι μόνο συμφωνούν, αλλά συνεργάζονται, δημιουργούν συνέργειες και αυτό είναι πολύ ανησυχητικό".
Το μίσος για τους Μουσουλμάνους δεν συνεπάγεται φιλία προς τους Εβραίους
Αρκετά ευρωπαϊκά δεξιά κόμματα τοποθετούνται πλέον ως υπερασπιστές των Εβραίων και εκφράζουν επανειλημμένα την υποστήριξή τους προς το Ισραήλ και την εβραϊκή κοινότητα.
Ο Ντάνι Νταγιάν λέει ότι αυτή δεν είναι η υποστήριξη που επιδιώκουν ο ίδιος και το Yad Vashem.
"Βλέπουμε κόμματα στην Ευρώπη που έχουν ξεκάθαρες νεοναζιστικές ρίζες και δεν θέλω την υποστήριξή τους. Δεν θέλω τη φιλία τους, δεν θέλω να συνεργαστώ μαζί τους. Δεν έχουμε καμία σχέση στο Yad Vashem, ούτε με το AfD (Εναλλακτική για τη Γερμανία), ούτε με το FPÖ (Κόμμα Ελευθερίας της Αυστρίας) και άλλα".
"Υπάρχουν κάποιοι που πιστεύουν ότι ο τρόπος για να γίνεις φίλος με τους Εβραίους, για να δείξεις συμπάθεια στους Εβραίους είναι να μισείς τους Μουσουλμάνους. Δεν θέλω αυτού του είδους τη φιλία. Δεν θέλω κάποιος να μου δείξει ότι με συμπαθεί μισώντας τους άλλους, μισώντας τους Μουσουλμάνους. Όχι, απορρίπτουμε και την ισλαμοφοβία".
Κάθε μορφή ρατσισμού, κάθε μορφή μίσους και εξτρεμισμού είναι αυτό που το Yad Vashem και ο πρόεδρός του απορρίπτουν σθεναρά, επιμένει χαρακτηρίζοντάς το "κίνδυνο για το μέλλον της δημοκρατίας".
"Ο αντισημιτισμός είναι μια αντανάκλαση αυτού του φαινομένου. Δεν είναι ο μόνος".
Ο Ντάνι Νταγιάν θυμάται πώς πριν από ένα χρόνο ο δισεκατομμυριούχος της τεχνολογίας Ίλον Μασκ μίλησε στην έναρξη της προεκλογικής εκστρατείας του δεξιού κόμματος AfD της Γερμανίας, χαρακτηρίζοντάς το ως την "καλύτερη ελπίδα" της Γερμανίας στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές.
Ο Ντάνι Νταγιάν θυμάται συγκεκριμένα πώς ο Μασκ είπε στους συγκεντρωμένους ότι ήρθε η ώρα να "ξεπεράσουμε" τις ιστορικές ενοχές.
"Είπε ότι οι Γερμανοί πρέπει να εγκαταλείψουν την κουλτούρα της μνήμης του Ολοκαυτώματος. Και να προχωρήσουν. Να ξεχάσουν το παρελθόν τους και να προχωρήσουν".
Ο Ντάνι Νταγιάν δήλωσε στο Euronews ότι "αμέσως" ανέλαβε το X, που ανήκει στον Μασκ, να δημοσιεύσει "μια πραγματικά ισχυρή δήλωση".
"Αν η Γερμανία εγκαταλείψει την κουλτούρα της μνήμης της και προχωρήσει, όπως συνέστησε ο κ. Μασκ, αυτό δεν θα είναι μόνο προσβολή για τα θύματα και τους επιζώντες και για τον εβραϊκό λαό. Αλλά θα είναι ένας σαφής και άμεσος κίνδυνος για το μέλλον της γερμανικής δημοκρατίας που θα ενθαρρύνει εξτρεμιστές από όλες τις πλευρές και θα διαβρώσει τα θεμέλια της γερμανικής δημοκρατίας. Επομένως, δεν είναι μόνο ένα εβραϊκό ζήτημα, είναι επίσης ένα ευρωπαϊκό ζήτημα".
Για τον Ντάνι Νταγιάν η μετακίνηση είναι το αντίθετο από αυτό που πρεσβεύει το Yad Vashem. Με περίπου το 80% των θυμάτων του Ολοκαυτώματος να έχουν πλέον ταυτοποιηθεί, παραδέχεται ότι οι ερευνητές δεν θα μπορέσουν ποτέ να εξηγήσουν και τα 6 εκατομμύρια ονόματα.
Πώς τα εγγόνια των επιζώντων του Ολοκαυτώματος κρατούν τη μνήμη ζωντανή
Ο αριθμός των επιζώντων του Ολοκαυτώματος μειώνεται και σύντομα ο κόσμος θα μείνει χωρίς αυτόπτες μάρτυρες. Σύμφωνα με πρόσφατη έκθεση, ένας ελάχιστος αριθμός επιζώντων του Ολοκαυτώματος θα είναι ακόμη εν ζωή μέχρι το 2040.
"Κανείς δεν πίστευε ότι θα φτάναμε τα 5 εκατομμύρια ονόματα", δήλωσε ο Ντάνι Νταγιάν στο Euronews, προσθέτοντας ότι ο κρίσιμος ρόλος ανήκει στις οικογένειες των επιζώντων και συχνά στα εγγόνια τους.
"Υπάρχουν πολλές οικογένειες επιζώντων του Ολοκαυτώματος, στις οποίες η πρώτη γενιά δεν μιλούσε. Τα θύματα, οι ίδιοι οι επιζώντες δεν μίλησαν, δεν μοιράστηκαν για να προστατέψουν τα παιδιά τους, για να προστατέψουν τους εαυτούς τους. Τα παιδιά δεν ρώτησαν, φοβήθηκαν να ρωτήσουν. Και τότε ήρθαν τα εγγόνια και άρχισαν να ρωτούν τους παππούδες τους και τότε οι παππούδες άρχισαν να μιλούν".
Οι νεότεροι επιζώντες του Ολοκαυτώματος είναι τώρα περίπου 80 ετών, δήλωσε ο Ντάνι Νταγιάν, εξηγώντας ότι ήταν τόσο νέοι που μπορούν να θυμηθούν πολύ λίγα πράγματα από εκείνη την εποχή. Το μεγάλο ερώτημα που αντιμετωπίζει το Yad Vashem και οι ερευνητές του είναι "πώς θα συνεχίσουμε να εκπαιδεύουμε και να θυμόμαστε".
"Δεν έχω καμία αμφιβολία ότι όταν δεν θα υπάρχουν πια επιζώντες, αυτή θα είναι η ώρα της ευτυχίας των αρνητών και των διαστρεβλωτών του Ολοκαυτώματος που ξαφνικά θα πιστέψουν ότι έχουν ελεύθερο πεδίο για να διαδίδουν τα ψέματά τους χωρίς πραγματικούς μάρτυρες να τα αντικρούουν".