Στο κόκκινο παραμένει η ένταση στη Μέση Ανατολή
Το Ιράν και η Ρωσία ξεκίνησαν κοινές ναυτικές ασκήσεις στη Θάλασσα του Ομάν και στον βόρειο Ινδικό Ωκεανό, την ώρα που οι σχέσεις ανάμεσα στην Τεχεράνη και την Ουάσινγκτον βρίσκονται ξανά στο χείλος κλιμάκωσης. Οι ασκήσεις ξεκίνησαν αμέσως μετά από έναν ακόμη γύρο συνομιλιών Ιράν – ΗΠΑ στη Γενεύη, ο οποίος, παρά τον προσεκτικό αισιοδοξισμό και των δύο πλευρών, δεν κατέληξε σε αποκλιμάκωση της έντασης.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ISNA, τις ασκήσεις ηγείται ο Υποναύαρχος Χασάν Μαγκσούντλου, ο οποίος δήλωσε ότι στόχος είναι η «ενίσχυση της ναυτικής ασφάλειας και η εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ των ναυτικών των δύο χωρών». Η διάρκεια των ασκήσεων δεν έχει γίνει γνωστή.
Οι κοινές ασκήσεις πραγματοποιούνται παράλληλα με διπλωματικές προσπάθειες μεσολαβούμενες από το Ομάν. Ο δεύτερος γύρος συνομιλιών στη Γενεύη είχε στόχο την επαναφορά του διαλόγου, μετά από προηγούμενες επαφές που είχαν ανατραπεί το 2025, όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε πρωτοφανή επίθεση σε ιρανικό έδαφος, οδηγώντας σε πόλεμο 12 ημερών στον οποίο εμπλέχθηκαν και οι ΗΠΑ.
Παρά το γεγονός ότι οι τρέχουσες συνομιλίες δεν κατέληξαν σε αποτέλεσμα, η Τεχεράνη έκανε λόγο για «θετικά μηνύματα». Ωστόσο, οι παράλληλες στρατιωτικές δράσεις του Ιράν και η σκληρή ρητορική της Ουάσινγκτον δείχνουν ότι η εμπιστοσύνη μεταξύ των πλευρών παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστη.
Το Στενό του Χορμούζ στο επίκεντρο
Παράλληλα με τις ρωσοϊρανικές ασκήσεις, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν ξεκίνησαν δικές τους ασκήσεις στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο σημαντικά σημεία της παγκόσμιας ενεργειακής υποδομής, καθώς περίπου το ένα τρίτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου διέρχεται από εκεί.
Το Ιράν έχει επανειλημμένα απειλήσει ότι θα κλείσει το στενό σε περιόδους έντασης με τις ΗΠΑ, αν και στην πράξη δεν το έχει κλείσει πλήρως. Ακόμη και προσωρινές περιορισμένες κυκλοφορίες έχουν προκαλέσει ανησυχία στις παγκόσμιες αγορές. Την Τρίτη, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι θα περιορίσει μερικώς τη ναυσιπλοΐα για λίγες ώρες «για λόγους ασφαλείας» κατά τις ασκήσεις της, υπενθυμίζοντας πόσο ευάλωτη είναι η περιοχή σε στρατιωτικές ή πολιτικές αναταράξεις.
Η στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει ενισχύσει τη στρατιωτική παρουσία στην περιοχή στέλνοντας μεγάλο ναυτικό σύμπλεγμα, το οποίο χαρακτήρισε «αρμάδα». Οι ΗΠΑ δηλώνουν ότι οι κινήσεις αυτές έχουν στόχο την αποτροπή του Ιράν και την προστασία της ναυσιπλοΐας. Τα αμερικανικά πολεμικά πλοία περιπολούν τακτικά στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ, δημιουργώντας ένα ενδεχόμενο σημείο σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Στρατηγικός στόχος των ασκήσεων
Για το Ιράν, η συμμετοχή της Ρωσίας αποτελεί τρόπο ενίσχυσης της θέσης του στην περιοχή και απόδειξη ότι δεν βρίσκεται μόνο απέναντι στις ΗΠΑ. Η Ρωσία, από την πλευρά της, διευρύνει την επιρροή της σε μια στρατηγικά σημαντική περιοχή και επιβεβαιώνει ότι παραμένει βασικός παίκτης στην διεθνή ασφάλεια. Οι δύο χώρες πραγματοποιούν τακτικά κοινές ασκήσεις από το 2019, όμως οι τρέχουσες ασκήσεις έρχονται σε ιδιαίτερα τεταμένο κλίμα, όταν η διπλωματία αποτυγχάνει και τα στρατιωτικά μηνύματα γίνονται πιο έντονα.
Ευαίσθητη ισορροπία δυνάμεων
Οι κοινές ασκήσεις Ιράν και Ρωσίας δεν αποτελούν μόνο στρατιωτική εκπαίδευση, αλλά και πολιτικό μήνυμα προς την Ουάσινγκτον και τους συμμάχους της. Τονίζουν ότι η περιοχή του Περσικού Κόλπου παραμένει μία από τις πιο εύφλεκτες στον κόσμο, όπου οποιοδήποτε στραβό βήμα μπορεί να οδηγήσει σε κλιμάκωση. Στο φόντο των συνεχιζόμενων συνομιλιών και των αμοιβαίων απειλών, η ισορροπία δυνάμεων στην περιοχή παραμένει εύθραυστη και κάθε άσκηση — ειδικά όταν συμμετέχουν μεγάλες δυνάμεις — αυξάνει αναπόφευκτα τις εντάσεις.