Ύστερα από τις πιέσεις της αντιπολίτευσης και της διεθνούς κοινότητας
Η υπηρεσιακή πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, υπέγραψε την Πέμπτη νόμο αμνηστίας που θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση εκατοντάδων πολιτικών, ακτιβιστών, δικηγόρων και πολλών ακόμη που στοχοποιήθηκαν από το Καράκας τα τελευταία 27 χρόνια.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αν και ο νέος νόμος δεν αποτελούσε προϋπόθεση για την απελευθέρωση κρατουμένων, η έγκρισή του συνιστά αναδίπλωση για τις αρχές της χώρας της Νότιας Αμερικής, οι οποίες επί δεκαετίες αρνούνταν ότι κρατούν πολιτικούς κρατουμένους.
Πρόκειται επίσης για τη νεότερη μεταστροφή πολιτικής μετά την αιφνιδιαστική στρατιωτική επιχείρηση των Ηνωμένων Πολιτειών τον περασμένο μήνα στην πρωτεύουσα της χώρας, με στόχο τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο.
Η Ροντρίγκες, η οποία είχε προτείνει το νομοσχέδιο στα τέλη του περασμένου μήνα, το υπέγραψε αμέσως μετά την έγκρισή του από το κοινοβούλιο.
Κατά την υπογραφή δήλωσε ότι η πρωτοβουλία αυτή δείχνει πως οι πολιτικοί ηγέτες της χώρας «αφήνουν πίσω λίγη από τη μισαλλοδοξία και ανοίγουν νέους δρόμους για την πολιτική στη Βενεζουέλα».
Τις ημέρες που ακολούθησαν τη σύλληψη του Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου, η κυβέρνηση της Ροντρίγκες ανακοίνωσε ότι θα απελευθερώσει σημαντικό αριθμό κρατουμένων.
Οικογένειες που ελπίζουν στην αποφυλάκιση των αγαπημένων τους — ορισμένοι από τους οποίους έχουν συγκεντρωθεί έξω από κέντρα κράτησης επί εβδομάδες — υποστηρίζουν ότι η Ροντρίγκες δεν έχει τηρήσει προηγούμενες υποσχέσεις για απελευθερώσεις.
Παράλληλα, συγγενείς και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν επικρίνει τον αργό ρυθμό αποφυλακίσεων, καθώς και τους περιοριστικούς όρους που επιβλήθηκαν σε πολλούς μετά την έξοδό τους από τη φυλακή.
Ορισμένοι συγκεντρωμένοι έξω από κέντρα κράτησης στο Καράκας έχασαν την υπομονή τους το βράδυ της Πέμπτης, όταν οι ελπίδες για άμεσες αποφυλακίσεις διαψεύστηκαν, επιστρέφοντας στις σκηνές τους ενώ από μεγάφωνο ακουγόταν χριστιανική μουσική.
Σύμφωνα με την οργάνωση για τα δικαιώματα των κρατουμένων στη Βενεζουέλα, Foro Penal, έχουν απελευθερωθεί 448 κρατούμενοι από τις 8 Ιανουαρίου. Κατά την ίδια οργάνωση, περισσότεροι από 600 άνθρωποι παραμένουν υπό κράτηση για πολιτικούς λόγους.
Αντιπαραθέσεις για το νομοσχέδιο
Σκοπός του νόμου είναι να παράσχει «γενική και πλήρη αμνηστία για εγκλήματα ή αδικήματα που διαπράχθηκαν» σε συγκεκριμένες περιόδους από το 1999 και μετά, οι οποίες σημαδεύτηκαν από πολιτικά υποκινούμενες συγκρούσεις στη Βενεζουέλα.
Στην αμνηστία περιλαμβάνονται και «πράξεις πολιτικά υποκινούμενης βίας» στο πλαίσιο των προεδρικών εκλογών του 2024, οι οποίες αναγνωρίστηκαν ευρέως ως νοθευμένες. Τα γεγονότα που ακολούθησαν την ψηφοφορία οδήγησαν σε διαδηλώσεις και στη σύλληψη περισσότερων από 2.000 ανθρώπων, μεταξύ των οποίων και ανήλικοι.
Η συζήτηση για το νομοσχέδιο ανεστάλη την περασμένη εβδομάδα, καθώς οι βουλευτές δεν κατάφεραν να συμφωνήσουν σε ορισμένα ζητήματα, μεταξύ των οποίων αν όσοι εγκατέλειψαν τη χώρα για να αποφύγουν τη σύλληψη μπορούν να λάβουν αμνηστία. Η διαφωνία ανέδειξε την αντίσταση ορισμένων πιστών του κυβερνώντος κόμματος στην παροχή ελάφρυνσης σε μέλη της αντιπολίτευσης.
Την Πέμπτη, οι βουλευτές ξεπέρασαν το αδιέξοδο επιτρέποντας σε όσους βρίσκονται στο εξωτερικό να εξουσιοδοτήσουν δικηγόρο να αιτηθεί αμνηστία εκ μέρους τους, αντί να υποχρεούνται να επιστρέψουν στη Βενεζουέλα για να την ζητήσουν αυτοπροσώπως.
Αφού κάποιος στο εξωτερικό καταθέσει αίτηση αμνηστίας, ο νόμος τον προστατεύει από σύλληψη κατά την επιστροφή του στη χώρα για να παραστεί στο δικαστήριο που θα αποφανθεί επί του αιτήματός του.
«Δεν είναι τέλειο, αλλά αναμφίβολα αποτελεί ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός για τη συμφιλίωση της Βενεζουέλας», δήλωσε κατά τη συζήτηση η βουλευτής της αντιπολίτευσης Νόρα Μπράτσο. «Αναμφίβολα θα ανακουφίσει τον πόνο πολλών Βενεζουελάνων».
Σύμφωνα με τη Μπράτσο, όσοι έχουν καταδικαστεί για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εγκλήματα πολέμου, ανθρωποκτονία, διακίνηση ναρκωτικών και διαφθορά δεν δικαιούνται αμνηστία.
Ωστόσο, ο νόμος δεν επηρεάζει όσους «διώκονται ή ενδέχεται να διωχθούν ή να καταδικαστούν για την προώθηση, υποκίνηση, παρότρυνση, επίκληση, διευκόλυνση, χρηματοδότηση ή συμμετοχή σε ένοπλες ή βίαιες ενέργειες κατά» της Βενεζουέλας «από ξένα κράτη, εταιρείες ή ιδιώτες».
Αναλυτές εκτιμούν ότι η διάταξη αυτή ενδέχεται να αφήσει εκτός μέλη της αντιπολίτευσης που έχουν στηρίξει την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ απέναντι στη Βενεζουέλα.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η αντιπολίτευση στη Βενεζουέλα ζητούν εδώ και χρόνια γενική αμνηστία. Ωστόσο, υποδέχθηκαν την πρόταση με συγκρατημένη αισιοδοξία, εκφράζοντας παράλληλα ανησυχίες για τα κριτήρια επιλεξιμότητας και τον τρόπο εφαρμογής της.