Οι διαπραγματεύσεις υπό τη διαμεσολάβηση του Ομάν έρχονται μετά τις επανειλημμένες απειλές Τραμπ να πλήξει το Ιράν - Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έδωσε την περασμένη Πέμπτη στην Τεχεράνη προθεσμία 15 ημερών για να καταλήξει σε συμφωνία ενώ συγκεντρώνει αεροπλανοφόρα στην περιοχή
Το Ιράν και οι Ηνωμένες Πολιτείες σημείωσαν «σημαντική πρόοδο» στις συνομιλίες στην Ελβετία την Πέμπτη, δήλωσαν οι διαμεσολαβητές μετά τον τελευταίο γύρο διαπραγματεύσεων και συμφώνησαν σε περαιτέρω συζητήσεις την επόμενη εβδομάδα.
Οι συνομιλίες δεν αναμενόταν να οδηγήσουν σε μια σημαντική πρόοδο και οι ΗΠΑ συνεχίζουν να σταθμίζουν τα πράγματα, καθώς συγκεντρώνουν έναν τεράστιο στόλο αεροσκαφών και πολεμικών πλοίων στην περιοχή. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έδωσε την περασμένη Πέμπτη προθεσμία στην Τεχεράνη 15 ημέρες για να καταλήξει σε συμφωνία.
Ενώ το Ιράν επέμεινε ότι οι συζητήσεις επικεντρώνονται αποκλειστικά στο πυρηνικό του πρόγραμμα, οι ΗΠΑ επιθυμούν τον περιορισμό του πυραυλικού προγράμματος της Τεχεράνης και της υποστήριξής της σε ένοπλες ομάδες στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Τι δηλώνει ο ΥΠΕΞ του Ιράν
Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί δήλωσε στην κρατική τηλεόραση ότι οι συνομιλίες «σημείωσαν πολύ καλή πρόοδο και εισήλθαν στα στοιχεία μιας συμφωνίας πολύ σοβαρά, τόσο στον πυρηνικό τομέα όσο και στον τομέα των κυρώσεων».
Είπε ότι ο επόμενος γύρος θα πραγματοποιηθεί σε «ίσως λιγότερο από μία εβδομάδα», με τις τεχνικές συνομιλίες στην πυρηνική υπηρεσία του ΟΗΕ να ξεκινούν στη Βιέννη τη Δευτέρα**.**
Ο Αραγκτσί χαρακτήρισε επίσης τον τελευταίο γύρο συνομιλιών «τον πιο έντονο μέχρι στιγμής».
«Ολοκληρώθηκε με την αμοιβαία κατανόηση ότι θα συνεχίσουμε να ασχολούμαστε με πιο λεπτομερή τρόπο με θέματα που είναι απαραίτητα για οποιαδήποτε συμφωνία, συμπεριλαμβανομένου του τερματισμού των κυρώσεων και των βημάτων που σχετίζονται με τα πυρηνικά» ανέφερε ο Αραγκτσί στην πλατφόρμα X.
Οι δύο πλευρές πραγματοποίησαν πέρυσι πολλαπλούς γύρους συνομιλιών που κατέρρευσαν όταν το Ισραήλ εξαπέλυσε την 12ήμερη σύγκρουση εναντίον του Ιράν τον Ιούνιο και οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν βαριά πλήγματα στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του, μτατρέποντας μεγάλο μέρος του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν σε ερείπια, παρόλο που ακόμα και σήμερα η πλήρης έκταση της ζημίας παραμένει ασαφής.
Ποιοι συμμετείχαν στις συνομιλίες
Ο Αραγκτσί ήταν ο άνθρωπος που εκπροσώπησε το Ιράν στις συνομιλίες. Ο Στιβ Γουίτκοφ, ένας δισεκατομμυριούχος κτηματομεσίτης και φίλος του Τραμπ που υπηρετεί ως ειδικός απεσταλμένος στη Μέση Ανατολή, εκπροσώπησε την αμερικανική αντιπροσωπεία μαζί με τον γαμπρό του Τραμπ Τζαρεντ Κούσνερ.
Οι δύο πλευρές διέκοψαν μετά από περίπου τρεις ώρες συνομιλιών και συνέχισαν τις συζητήσεις αργότερα την ίδια ημέρα.
Κατά τη διάρκεια του διαλείμματος, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Ισμαήλ Μπαγκαΐ δήλωσε ότι οι Ιρανοί αισθάνθηκαν ότι προσφέρθηκαν «εποικοδομητικές προτάσεις» τόσο για τα πυρηνικά ζητήματα όσο και για την ανακούφιση από τις κυρώσεις.
Ο Τραμπ θέλει το Ιράν να σταματήσει εντελώς τον εμπλουτισμό ουρανίου και να ανακόψει τόσο το πρόγραμμα πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς όσο και την υποστήριξή του σε περιφερειακές ένοπλες ομάδες. Το Ιράν λέει ότι θα συζητήσει μόνο πυρηνικά θέματα και υποστηρίζει ότι το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι για απολύτως ειρηνικούς σκοπούς.
Στρατιωτική ανάπτυξη από τις ΗΠΑ
Αμεσα δεν υπήρξε κάποιος σχολιασμός από αμερικανικής πλευράς για όσα συζητήθηκαν την Πέμπτη με την αντιπροσωπεία του Ιράν.
Στην ομιλία του για την κατάσταση του Έθνους την Τρίτη, ο Τραμπ κατηγόρησε το Ιράν ότι «επιδιώκει σκοτεινές πυρηνικές φιλοδοξίες», αν και η Τεχεράνη πάντα επέμενε ότι το πρόγραμμά της είναι για μη στρατιωτικούς σκοπούς.
Ο Τραμπ υποστήριξε επίσης ότι η Τεχεράνη «έχει ήδη αναπτύξει πυραύλους που μπορούν να απειλήσουν την Ευρώπη και τις βάσεις μας στο εξωτερικό». Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε τους ισχυρισμούς αυτούς «μεγάλα ψέματα».
Ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν επέμεινε πριν από τις συνομιλίες ότι η Ισλαμική Δημοκρατία δεν επιδιώκει "καθόλου" ένα πυρηνικό όπλο.
Στο πλαίσιο της δραματικής ενίσχυσης των ΗΠΑ, το USS Gerald R. Ford, το μεγαλύτερο αεροπλανοφόρο στον κόσμο, που στάλθηκε στη Μεσόγειο αυτή την εβδομάδα, εθεάθη να αναχωρεί από ναυτική βάση στην Κρήτη την Πέμπτη.
Η Ουάσινγκτον διαθέτει σήμερα περισσότερα από δώδεκα πολεμικά πλοία στη Μέση Ανατολή: ένα αεροπλανοφόρο (το USS Abraham Lincoln), εννέα αντιτορπιλικά και τρία άλλα πολεμικά πλοία.
Είναι σπάνιο να υπάρχουν δύο αμερικανικά αεροπλανοφόρα στην ίδια περιοχή.