Μαρτυρίες περιγράφουν πιέσεις μέσω οικογενειών, παρακολούθηση και απόπειρες στρατολόγησης εξόριστων Ιρανών. Οι γερμανικές αρχές προειδοποιούν για εντατικοποίηση της δράσης μυστικών υπηρεσιών και αυξημένο κίνδυνο ασφάλειας.
Μια ευχετήρια κάρτα που θα μπορούσε να είχε αλλάξει τα πάντα. Τον περασμένο Μάρτιο, με αφορμή το ιρανικό νέο έτος Νορούζ, ένα υψηλόβαθμο μέλος των Μουτζαχεντίν του Λαού, μιας ιρανικής αντιπολιτευτικής οργάνωσης, στέλνει μια τέτοια κάρτα στον εξόριστο Ιρανό Χοσεΐν Γιαγκομπί – υποτίθεται. Όπως όμως διαπιστώνει γρήγορα ο ίδιος, πίσω της κρύβεται στην πραγματικότητα ένας πράκτορας των ιρανικών μυστικών υπηρεσιών.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Καμία έκπληξη για τον αντικαθεστωτικό. Ο μηχανικός έχει δεχθεί πολλές τέτοιες απόπειρες προσέγγισης στα περισσότερα από 40 χρόνια που ζει στη Γερμανία. «Αμέσως μετά την άφιξή μου εδώ, στη Γερμανία, συνελήφθησαν πρώτα τα μέλη της οικογένειάς μου», δηλώνει στο Euronews.
Στη συνέχεια, όπως λέει, οι ιρανικές αρχές βασάνισαν συγγενείς του. Κατ’ επανάληψη του υποσχέθηκαν ότι αν συνεργαστεί με το Ιράν, η οικογένειά του θα αφεθεί ήσυχη. Μάλιστα, του πρότειναν ακόμη και μια υψηλόβαθμη θέση μηχανικού στο Ιράν.
Παρακολούθηση σε διαδηλώσεις
Ο Γιαγκομπί γνωρίζει πολλούς Ιρανούς αντιφρονούντες με παρόμοιες εμπειρίες. Οι οικογένειές τους, όπως λέει, λειτουργούν ουσιαστικά ως «όμηροι» της Τεχεράνης. Συχνά καλούνται στο υπουργείο Πληροφοριών του Ιράν, σε μια προσπάθεια των αρχών να ασκήσουν πίεση στους αντικαθεστωτικούς που ζουν στο εξωτερικό.
Πρόσφατα, ο εξόριστος Ιρανός έλαβε προειδοποίηση να μην ταξιδέψει σε καμία περίπτωση στην Τουρκία: «Οι μυστικές υπηρεσίες επικοινώνησαν με τον ανιψιό μου και προσπάθησαν να τον πείσουν να συναντηθεί μαζί μου στην Κωνσταντινούπολη». Στο παρελθόν, αντικαθεστωτικοί έχουν απαχθεί επανειλημμένα από ιρανικές υπηρεσίες στην Τουρκία.
Το “μακρύ χέρι” των μουλάδων φτάνει και στη Γερμανία. Η πολιτική υπηρεσία πληροφοριών του Ιράν, γνωστή ως Υπουργείο Πληροφοριών (MOIS/VAJA), επιδιώκει και στη Γερμανία να διασφαλίσει τη διατήρηση της εξουσίας του καθεστώτος, σύμφωνα με την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος.
Και άλλες ιρανικές υπηρεσίες, όπως η Δύναμη Κουντς των Φρουρών της Επανάστασης και η υπηρεσία πληροφοριών IRGC-IO, δραστηριοποιούνται επίσης στη Γερμανία.
Εκτιμάται ότι «οι ιρανικές υπηρεσίες παρακολουθούν συγκεντρώσεις στη Γερμανία, με στόχο κυρίως την καταγραφή και ταυτοποίηση αντικαθεστωτικών», αναφέρει η υπηρεσία. Μάλιστα, έχει δημιουργηθεί και ειδική πλατφόρμα καταγγελιών.
«Πώς τη λένε;», ρωτά ο πράκτορας
Ποιοι είναι όμως οι κατάσκοποι που παρακολουθούν εξόριστους Ιρανούς στη Γερμανία; Συχνά προέρχονται και οι ίδιοι από το Ιράν, εξηγεί ο Γιαγκομπί. «Γνωρίζουμε ότι όσοι θέλουν να επιστρέψουν στο Ιράν ως πρόσφυγες, πρέπει να συμπληρώσουν έντυπο στην ιρανική πρεσβεία, στο οποίο δηλώνουν ότι είναι πρόθυμοι να δώσουν ονόματα».
Το καθεστώς, όμως, στέλνει και δικούς του ανθρώπους στη Γερμανία για να κατασκοπεύουν άλλους Ιρανούς. Το τελευταίο διάστημα επιχειρεί να χρησιμοποιήσει και πρόσωπα που συνδέονται με «proxy» δίκτυα, όπως μέλη της Χεζμπολάχ.
Για πολλές από τις απόπειρες προσέγγισης χρησιμοποιείται η εφαρμογή WhatsApp. Οι πράκτορες προσπαθούν να εισχωρήσουν σε ομάδες εξόριστων Ιρανών ή επικοινωνούν απευθείας με τα θύματά τους. Το Euronews έχει στη διάθεσή του συνομιλίες από τέτοια προσπάθεια επαφής, με αλλαγμένα ονόματα.
«Γεια σου. Τι κάνεις, Ομίντ Καρίμι; Είμαι ο Μασούντ. Μίλησα χθες με τον αδελφό σου. Σε είδα στην εκδήλωση στο Στρασβούργο, ίσως ήσουν και αλλού, δεν ξέρω», γράφει ο αποστολέας από ιρανικό αριθμό. «Στείλε μου τη φωτογραφία από τη Στουτγκάρδη, ο Θεός να σε ευλογεί».
«Αυτός με το κόκκινο μπουφάν έχει φίλη, ψηλή, με μακριά μαλλιά. Πώς τη λένε;», ρωτά. Και συνεχίζει: «Μέσω ποιανού ήρθες σε επαφή μαζί τους;»
Αργότερα, ο πράκτορας αφήνει να εννοηθεί ότι μπορεί να βοηθήσει σε θέματα παραμονής, αλλά λίγα μηνύματα μετά απειλεί ότι θα σαμποτάρει την αίτηση ασύλου αν ο Ομίντ μιλήσει δημόσια. «Αν το μάθει κάποιος, η αίτησή σου θα απορριφθεί. Αυτή είναι η δουλειά μου. Να είσαι σίγουρος ότι κανείς δεν πρέπει να μάθει ότι μίλησες μαζί μου», γράφει.
Ένα καθεστώς σε αγώνα επιβίωσης
Ο πολιτικός επιστήμονας Ραλφ Γκάντμπαν, που έχει μελετήσει εκτενώς το ιρανικό καθεστώς, εξηγεί: «Τα αυταρχικά καθεστώτα θεωρούν κάθε αντιφρονούντα εν δυνάμει απειλή και προσπαθούν να τον φιμώσουν».
Οι Φρουροί της Επανάστασης επιχειρούν να ελέγχουν τους εξόριστους Ιρανούς και στην Ευρώπη, σημειώνει, ενώ το καθεστώς δεν διστάζει να φτάσει ακόμη και σε επιθέσεις.
Το περασμένο καλοκαίρι, η αστυνομία στη Δανία συνέλαβε έναν 53χρονο Δανό αφγανικής καταγωγής, ο οποίος φέρεται να κατασκόπευε εβραϊκούς και ισραηλινούς στόχους για λογαριασμό του Ιράν. Η ιρανική πρεσβεία αρνείται τις κατηγορίες.
Το 2018, γαλλικές, γερμανικές και βελγικές αρχές απέτρεψαν τρομοκρατική επίθεση σε συγκέντρωση Ιρανών αντικαθεστωτικών, ενώ το 2017 ένας Ιρανός αντιφρονούντας δολοφονήθηκε στη Χάγη.
Σχεδόν αδύνατη η απεμπλοκή από την ιρανική υπηκοότητα
«Το ιρανικό καθεστώς βρίσκεται σε έναν απόλυτο αγώνα επιβίωσης», δηλώνει ο βουλευτής της CDU Μαρκ Χένριχμαν, επικεφαλής του κοινοβουλευτικού οργάνου ελέγχου των μυστικών υπηρεσιών.
«Οι ιρανικές υπηρεσίες έχουν δείξει επανειλημμένα ότι δρουν πέρα από τα σύνορα της χώρας, είτε άμεσα είτε μέσω συνεργατών όπως η Χεζμπολάχ», σημειώνει.
Η αναπληρώτρια επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του SPD, Ζόνια Άιχβεντε, τονίζει ότι η κατάσταση ασφαλείας στη Γερμανία είναι πλέον σοβαρή, με αυξημένη απειλή και συνεχή αξιολόγηση από τις αρχές.
Περισσότεροι από 160.000 Ιρανοί χωρίς γερμανική υπηκοότητα ζουν στη Γερμανία, με αυξητική τάση. Αν και μπορούν να πολιτογραφηθούν, η αποποίηση της ιρανικής υπηκοότητας είναι πρακτικά σχεδόν αδύνατη.
Επιπλέον, κάθε παιδί με Ιρανό πατέρα λαμβάνει αυτόματα ιρανική υπηκοότητα, ανεξαρτήτως τόπου γέννησης. Έτσι, ακόμη και μετά τη φυγή τους, πολλοί παραμένουν ουσιαστικά δεσμευμένοι από την Τεχεράνη.
Για εξόριστους όπως ο Χοσεΐν Γιαγκομπί, απομένει η ελπίδα για το τέλος του καθεστώτος. Η υποβολή καταγγελιών κατά των κατασκόπων έχει περιορισμένα αποτελέσματα. Ο ίδιος ελπίζει σε ένα Ιράν με ελευθερία, δημοκρατία, ανθρώπινα δικαιώματα και ισότητα – χωρίς η μία δικτατορία να αντικατασταθεί από μια άλλη.