Η Κούβα υπέστη το Σάββατο το έβδομο ολικό μπλακ άουτ σε 18 μήνες και δεύτερο αυτή την εβδομάδα - Πάνω από 10 εκατομμύρια κάτοικοι χωρίς ρεύμα - Χωρίς πετρέλαιο από τον Ιανουάριο το νησί λόγω του εμπάργκο των ΗΠΑ.
Η κρατική εταιρεία ηλεκτρισμού της Κούβας Unión Eléctrica ανακοίνωσε το απόγευμα του Σαββάτου μια «πλήρη αποσύνδεση» του ηλεκτρικού συστήματος στο νησί της Καραϊβικής. Σύμφωνα με το υπουργείο Ενέργειας, αιτία του νέου γενικού μπλακ άουτ ήταν βλάβη σε μονάδα του θερμοηλεκτρικού σταθμού Νουεβίτας, που προκάλεσε παρέσυρε και το υπόλοιπο δίκτυο σε κατάρρευση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι δρόμοι της Αβάνας βυθίστηκαν στο σκοτάδι λίγες ώρες αργότερα, με τους κατοίκους να κινούνται με τον φακό των κινητών τους τηλεφώνων, όπως συνέβη και στο μπλακ άουτ την προηγούμενη Δευτέρα.
Πρόκειται για την τρίτη γενική διακοπή ρεύματος μέσα στον Μάρτιο και την έβδομη από τον Οκτώβριο του 2024. Η επαναφορά του Εθνικού Ηλεκτρικού Συστήματος είναι πάντα μια αργή διαδικασία: προϋποθέτει εκκίνηση από απλές πηγές παραγωγής (ηλιακή, υδροηλεκτρική, μηχανές) και σταδιακή επανασύνδεση μικρών μονάδων, μέχρι να μπορέσουν να τροφοδοτηθούν ξανά οι μεγάλες θερμοηλεκτρικές μονάδες, που αποτελούν την καρδιά του συστήματος.
Το βαθύτερο πρόβλημα: χωρίς καύσιμα καμμία αποκατάσταση
Αυτό που διαφοροποιεί το νέο μπλακ άουτ από τα προηγούμενα είναι ότι η Κούβα έχει σχεδόν ξεμείνει από ντίζελ και μαζούτ για τις μονάδες παραγωγής, οι οποίες, όπως έχει ανακοινώσει η κυβέρνηση, είναι από τον Ιανουάριο πλήρως ακινητοποιημένες λόγω έλλειψης καυσίμων. Χωρίς αυτές, η επανεκκίνηση του δικτύου είναι πολύ πιο δύσκολη και πολύ πιο αργή από το συνηθισμένο.
Οι παρωχημένοι θερμοηλεκτρικοί σταθμοί της χώρας, που κατασκευάστηκαν κατά κύριο λόγο τις δεκαετίες του 1960 και του 1970, πάσχουν από χρόνιο έλλειμμα επενδύσεων και συντήρησης.
Το Σάββατο, δέκα από τις 16 θερμοηλεκτρικές μονάδες ήταν ήδη εκτός λειτουργίας πριν από την ολική κατάρρευση, είτε λόγω βλαβών είτε λόγω εργασιών συντήρησης. Αυτές οι αστοχίες οφείλονται σε δεκαετίες υποεπενδύσεων στον τομέα και δεν σχετίζονται άμεσα με το πετρελαϊκό εμπάργκο.
Οι τιμές των καυσίμων στην «μαύρη» αγορά έχουν εκτιναχθεί στα εννέα δολάρια το λίτρο, γεγονός που σημαίνει ότι το γέμισμα του ρεζερβουάρ ενός αυτοκινήτου μπορεί να κοστίσει πάνω από 300 δολάρια, ποσό πολύ υψηλότερο από τον ετήσιο μισθό της πλειονότητας των Κουβανών.
Το εμπάργκο Τραμπ και οι συνέπειές του
Στις 29 Ιανουαρίου 2026 ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για την επιβολή έκτακτων δασμών σε κάθε χώρα που πουλά ή παρέχει πετρέλαιο στην Κούβα. Έκτοτε, ο Κουβανός πρόεδρος Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ έχει επιβεβαιώσει ότι τους τελευταίους τρεις μήνες δεν έχει φτάσει καθόλου πετρέλαιο στο νησί.
Η προμήθεια αργού πετρελαίου που έφτανε από τη Βενεζουέλα διεκόπη επίσης μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο από τις αμερικανικές δυνάμεις τον Ιανουάριο, και η διάδοχός του, Ντέλσι Ροδρίγκες, δεν έχει επαναλάβει τις αποστολές υπό την πίεση της Ουάσιγκτον.
Μια προσπάθεια ανεφοδιασμού της νήσου με ρωσικό ντίζελ επίσης δεν ευοδώθηκε: οι ΗΠΑ επιχείρησαν την Παρασκευή να μπλοκάρουν τη διέλευση ρωσικών δεξαμενόπλοιων με καύσιμα για την Κούβα, μία ημέρα πριν από τη νέα διακοπή ρεύματος.
Η κουβανική κυβέρνηση κατηγορεί την Ουάσιγκτον για «ενεργειακή ασφυξία». Ανεξάρτητοι ειδικοί υπολογίζουν ότι η εξυγίανση του ηλεκτρικού συστήματος θα κόστιζε μεταξύ 8 και 10 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Οι διακοπές ρεύματος επιβαρύνουν την οικονομία, η οποία έχει συρρικνωθεί πάνω από 15% από το 2020, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, και έχουν αποτελέσει τη θρυαλλίδα για τις έντονες κοινωνικές διαμαρτυρίες.
Διεθνής αλληλεγγύη και διπλωματική ένταση
Το νέο μπλακ άουτ συνέπεσε με την άφιξη στην Αβάνα μιας διεθνούς συμμαχίας πολιτικών ομάδων και ακτιβιστών, κυρίως από τη Λατινική Αμερική και την Ευρώπη, που ταξίδεψαν για να εκφράσουν τη στήριξή τους στην κουβανική κυβέρνηση και να διαμαρτυρηθούν κατά του εμπάργκο.
Οι καταρρεύσεις του συστήματος έχουν άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινή ζωή: μειώνουν το ωράριο εργασίας, δυσκολεύουν τα νοικοκυριά και προκαλούν απώλεια τροφίμων, καθώς τα ψυγεία σταματούν να λειτουργούν.
Σε διπλωματικό επίπεδο, ο Κουβανός υφυπουργός Εξωτερικών Κάρλος Φερνάντες ντε Κοσίο επέμεινε ότι «το πολιτικό σύστημα της Κούβας δεν αποτελεί αντικείμενο διαπραγμάτευσης» με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Η αμερικανική πρεσβεία στη νήσο υπέβαλε επείγον αίτημα για πετρέλαιο, κίνηση που η Κούβα χαρακτήρισε «επαίσχυντη».
Ο Ντίας-Κανέλ επιβεβαίωσε ότι διεξάγονται διμερείς συνομιλίες για τον «εντοπισμό προβλημάτων που χρειάζονται λύση», χωρίς να διευκρινίσει την έκτασή τους ή τα αποτελέσματά τους. Στο μεταξύ, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει χαρακτηρίσει την Κούβα «πολύ αποδυναμωμένο έθνος» και έχει αφήσει επανειλημμένα ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας επέμβασης ή μιας «φιλικής ανάληψης ελέγχου» της νήσου.