Η ανεξάρτητη έρευνα, τα ίχνη μέσα στην εικόνα και η εμπιστοσύνη σε ειδικούς fact-checkers βοηθούν να φανεί αν μια εικόνα είναι δημιουργία ΑΙ.
Με αφορμή τη 10η Διεθνή Ημέρα Επαλήθευσης Γεγονότων (International Fact-Checking Day), είναι μια καλή ευκαιρία να θυμηθούμε πώς εντοπίζουμε την παραπληροφόρηση που παράγεται με τεχνητή νοημοσύνη.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Τέτοιο περιεχόμενο εμφανίζεται πλέον παντού, από τον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν μέχρι την περίοδο πριν από τις εκλογές στην Ουγγαρία και ακόμη και στις προσωπικές ροές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Μια πρόσφατη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS Nexus, ζήτησε από 27.000 ανθρώπους σε 27 χώρες της ΕΕ να βαθμολογήσουν οκτώ τίτλους ειδήσεων, γραμμένους από ανθρώπους και από ΑΙ, ως προς το πόσο αληθοφανείς τους φαίνονταν.
Σχεδόν οι μισοί από τους τίτλους που είχε δημιουργήσει ΑΙ θεωρήθηκαν «κυρίως» ή «εντελώς πραγματικοί», σε σύγκριση με το 44% των τίτλων που είχαν γράψει άνθρωποι. Οι συμμετέχοντες ήταν επίσης πιο πρόθυμοι να κοινοποιήσουν και να εμπιστευτούν μια είδηση που είχε γράψει ΑΙ παρά άνθρωπος, εφόσον ήξεραν ότι αφορούσε πραγματικό γεγονός.
Ωστόσο, οι ερωτώμενοι είπαν ότι ήταν λιγότερο πιθανό να κοινοποιήσουν μια είδηση, είτε είχε γραφτεί από άνθρωπο είτε από ΑΙ, αν γνώριζαν ότι ήταν ψευδής.
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να ξεχωρίσουν περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί από ανθρώπους από εκείνο που έχει δημιουργηθεί από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με τους ερευνητές.
Ακολουθούν ορισμένες συμβουλές για το πώς να το πετύχετε.
Αναζητήστε οπτικά σημάδια
Τα πρώτα βίντεο με ΑΙ που κυκλοφόρησαν στο διαδίκτυο είχαν ορισμένα προφανή σημάδια: ανθρώπινες φιγούρες με υπερβολικά πολλά δάχτυλα, φωνές που δεν συγχρονίζονταν με τον ήχο ή αντικείμενα που παραμορφώνονταν.
Τέτοια σημάδια είναι πλέον λιγότερα, καθώς η τεχνολογία έχει εξελιχθεί, αλλά εξακολουθεί να αξίζει να τα αναζητάμε.
Οι χρήστες μπορούν να παρατηρούν ασυνέπειες, όπως ένα αυτοκίνητο που φαίνεται σε ένα καρέ του βίντεο και εξαφανίζεται στο επόμενο.
Σύμφωνα με το Global Investigative Journalism Network (GIJN), ορισμένες εικόνες που έχουν δημιουργηθεί με ΑΙ μπορεί να δείχνουν υπερβολικά «γυαλισμένες» ή να έχουν μια αφύσικη λάμψη.
Το GIJN προτείνει στους χρήστες, όταν κοιτούν μια εικόνα που ενδέχεται να έχει δημιουργηθεί από ΑΙ, να αναρωτιούνται αν το πρόσωπο φαίνεται υπερβολικά αψεγάδιαστο, ειδικά σε σχέση με το πλαίσιο της εικόνας (π.χ. αν δείχνει σαν έτοιμο για φωτογράφιση σε περιοδικό ενώ βρίσκεται σε ζώνη σύγκρουσης). Συνιστά επίσης να κοιτάζουν την ποιότητα του δέρματος για να δουν αν λείπει η φυσική υφή.
Κάντε τη δική σας έρευνα
Αν μια εικόνα ή ένα βίντεο σας φαίνεται ύποπτο, υπάρχουν τρόποι να ελέγξετε αν είναι αυθεντικό.
Ένας τρόπος είναι η «αντίστροφη» αναζήτηση εικόνας: ο χρήστης κάνει στιγμιότυπο οθόνης από το βίντεο, το ανεβάζει στη γραμμή αναζήτησης της Google και πατά το εικονίδιο της κάμερας που γράφει «αναζήτηση με εικόνα».
Μόλις ο χρήστης ανεβάσει την εικόνα, η Google εμφανίζει οπτικά αποτελέσματα που ταιριάζουν με τη συγκεκριμένη φωτογραφία και μπορεί εύκολα να εντοπιστεί πότε αναρτήθηκε για πρώτη φορά.
Το ίδιο μπορεί να γίνει και σε άλλες μηχανές αναζήτησης ή με εξειδικευμένα εργαλεία, όπως το TinEye.
Οι χρήστες μπορούν επίσης να χρησιμοποιήσουν τεχνικές λύσεις για να εντοπίσουν υδατογραφήματα ή μεταδεδομένα ενός περιεχομένου, ώστε να διαπιστώσουν αν οι πληροφορίες είναι αξιόπιστες ή όχι, σύμφωνα (πηγή στα Αγγλικά) με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Για παράδειγμα, εικόνες που δημιουργούνται με το Gemini AI της Google φέρουν ένα αόρατο ψηφιακό υδατογράφημα, το SynthID, το οποίο η εφαρμογή μπορεί να ανιχνεύσει.
Ακούστε τους ειδικούς
Οι χρήστες μπορούν επίσης να ελέγξουν αν οργανισμοί μέσων, δηλώσεις δημόσιων προσώπων ή αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης από ειδικούς στην παραπληροφόρηση έχουν ήδη διαψεύσει την εικόνα ή το βίντεο που βλέπουν να κυκλοφορεί.
Στην Ευρώπη δραστηριοποιούνται οργανώσεις επαλήθευσης γεγονότων, όπως το European Fact-Checking Standards Network (EFCSN), το European Digital Media Observatory (EDMO) και το EUvsDisinfo, που διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (EEAS), οι οποίες δημοσιεύουν τάσεις, έρευνες και διαψεύσεις γύρω από διάφορες μορφές παραπληροφόρησης που παράγεται με ΑΙ.
Αυτές οι πηγές μπορεί να διαθέτουν πιο προηγμένες τεχνικές για τον εντοπισμό περιεχομένου που έχει δημιουργηθεί με ΑΙ ή πρόσβαση σε πληροφορίες για την εικόνα που δεν είναι διαθέσιμες στο ευρύ κοινό.
Οι χρήστες μπορούν επίσης να ελέγξουν αν οι πληροφορίες που βλέπουν περιλαμβάνονται στη Database of Known Fakes, μια βάση δεδομένων (πηγή στα Αγγλικά) επαληθεύσεων που έχουν πραγματοποιήσει δημοσιογράφοι, ερευνητές και επαγγελματίες fact-checkers.
Αξιοποιήστε την τεχνολογία
Υπάρχουν ορισμένα εργαλεία ανίχνευσης ΑΙ, αλλά η ακρίβειά τους στον εντοπισμό περιεχομένου που έχει δημιουργηθεί από τεχνητή νοημοσύνη παραμένει αντικείμενο συζήτησης.
Σε αυτά περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, το Winston AI, ένα εργαλείο που ανιχνεύει εικόνες που έχουν δημιουργηθεί από ΑΙ, το TruthScan, που προσφέρει μια αρχική εκτίμηση για το αν μια εικόνα είναι προϊόν ΑΙ, και το Originality AI, που εντοπίζει αν ένα κείμενο έχει παραχθεί από τεχνητή νοημοσύνη.
Άλλα εργαλεία δημιουργίας περιεχομένου με ΑΙ προσθέτουν ορατά υδατογραφήματα στο υλικό που παράγουν.
Τα υδατογραφήματα αυτά συχνά αφαιρούνται ή περικόπτονται εύκολα, γεγονός που σημαίνει ότι η απουσία τους δεν αποτελεί απόδειξη ότι μια εικόνα είναι γνήσια.
Μην βιάζεστε
Σταματήστε, πάρτε μια ανάσα και μην κοινοποιείτε αμέσως κάτι που μπορεί να μην είναι αληθινό.
Όσοι διακινούν παραπληροφόρηση συχνά ποντάρουν στο ότι οι άνθρωποι αφήνουν τα συναισθήματα και τις ήδη διαμορφωμένες απόψεις τους να καθοδηγούν την αντίδρασή τους σε ένα περιεχόμενο.
Η ανάγνωση των σχολίων μπορεί να δώσει ενδείξεις για το αν η εικόνα που βλέπει ο χρήστης είναι αληθινή ή όχι, καθώς κάποιοι άλλοι ίσως έχουν εντοπίσει λεπτομέρειες που δείχνουν ότι έχει δημιουργηθεί από ΑΙ.
Δεν είναι πάντα εφικτό να διαπιστωθεί αν μια εικόνα έχει δημιουργηθεί από τεχνητή νοημοσύνη, επομένως μείνετε σε εγρήγορση απέναντι στο ενδεχόμενο να μην είναι πραγματική.