Έρευνα αποκαλύπτει τη σχέση που έχουν οι Γάλλοι με το επάγγελμα. Αποκαλύπτει επίσης την εξάπλωση των ψευδών ειδήσεων και την ευαισθητοποίηση των αναγνωστών για το θέμα.
Έχουν οι δημοσιογράφοι ακόμη σημαντικό ρόλο να διαδραματίσουν στη σημερινή κοινωνία; Ναι, λέει το 89% των Γάλλων, σύμφωνα με το βαρόμετρο Viavoice (πηγή στα Γαλλικά), ένα επίπεδο που δεν έχει επιτευχθεί από το 2022.
Το βαρόμετρο που δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα 6 Απριλίου, με αφορμή το Διεθνές Συνέδριο Δημοσιογραφίας στην Τουρ, το οποίο διοργανώθηκε από την Ouest-France, τη France Médias Monde, το Radio France και τη France Télévisions, αναδεικνύει τη σχέση που έχουν οι Γάλλοι με τους δημοσιογράφους. Εννέα στους δέκα ερωτηθέντες (92%) «θεωρούν ότι ο ρόλος τους στη διάκριση της αλήθειας από το ψέμα είναι σημαντικός» και το 72% «πιστεύει μάλιστα ότι είναι απαραίτητος», αναφέρει η έρευνα.
Η ανησυχία αυτή δεν πέρασε απαρατήρητη από τον Jérôme Bouvier, πρόεδρο της ένωσης Journalisme & Citoyenneté, η οποία διοργανώνει το συνέδριο. "Νέες λέξεις εμφανίζονται στον δημόσιο διάλογο σαν μεταστάσεις: fake news, post-truth, εναλλακτική αλήθεια, θεωρία συνωμοσίας κ.λπ.", εξηγεί. Και συνεχίζει: "Τροφοδοτούμενες από την ανθρώπινη βλακεία και την τεχνητή νοημοσύνη, τον πολιτικό κυνισμό και τα συμφέροντα των πλατφορμών, υπονομεύουν επικίνδυνα την ικανότητά μας να ζούμε μαζί.
Οι ψευδείς ειδήσεις σε άνοδο
Και για καλό λόγο: Το 49% των ερωτηθέντων Γάλλων δήλωσε ότι έχει έρθει αντιμέτωπο με ψευδείς πληροφορίες "πιο συχνά" και το 41% "όσο και πριν", απόδειξη ότι η παραπληροφόρηση είναι πανταχού παρούσα.
Το βαρόμετρο αποκαλύπτει επίσης ότι το 90% αναγνωρίζει ότι υπάρχουν "όλο και περισσότερες φήμες ή ψευδείς πληροφορίες στο Διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα". Και περισσότεροι από ένας στους τέσσερις Γάλλους (77%) δηλώνουν ότι είναι "όλο και πιο δύσκολο να διακρίνει κανείς έναν σοβαρό ιστότοπο μέσων ενημέρωσης [...] από τους ιστότοπους που αναμεταδίδουν κάθε είδους ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες".
Ο Ντόναλντ Τραμπ αντιπροσωπεύει αυτή την αναλήθεια. "Το 2017, για να καλύψει το πρώτο ψέμα την πρώτη ημέρα της πρώτης θητείας του, ο σύμβουλος Τύπου του Ντόναλντ Τραμπ αμφισβήτησε κάθε έννοια της "αλήθειας" και διεκδίκησε το δικαίωμα να προτιμά "εναλλακτικά γεγονότα" έναντι αυτής. Σχεδόν δέκα χρόνια αργότερα, [ο Ντόναλντ] Τραμπ επιβάλλει στον κόσμο τον ξέφρενο ρυθμό των αληθειών του που δεν είναι αλήθειες", γράφουν οι Assises.
Ως αποτέλεσμα της εξάπλωσης των ψευδών ειδήσεων, το 19% των Γάλλων πιστεύει ότι " τα εμβόλια κατά του Covid-19 είναι στην πραγματικότητα εργαλεία παρακολούθησης" και ότι " η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι ένα καθαρά φυσικό φαινόμενο που δεν σχετίζεται με την ανθρώπινη δραστηριότητα", ενώ το 7% εξακολουθεί να πιστεύει ότι η Γη είναι επίπεδη.
«Οι απόψεις είναι ελεύθερες, τα γεγονότα είναι ιερά»
"Σε αυτή την ομίχλη πληροφοριών που μας τυφλώνει, οι δημοσιογράφοι βρίσκονται στην πρώτη γραμμή. Αμφισβητούμενοι, αποδυναμωμένοι και απειλούμενοι, αποτελούν την απόλυτη "δημοκρατική ασπίδα". Σε αναζήτηση της αλήθειας, όπως διακηρύσσουν οι δεοντολογικοί τους χάρτες. Αποφασισμένοι να ερευνήσουν τα γεγονότα, όπως απαιτεί το επάγγελμά τους", συνεχίζει ο Jérôme Bouvier.
Σύμφωνα με τους ερωτηθέντες στο βαρόμετρο, η κύρια αποστολή ενός δημοσιογράφου θα πρέπει να είναι η εξακρίβωση επαληθευμένων γεγονότων "ακόμη και αν αυτό έρχεται σε αντίθεση με ευρέως διαδεδομένες απόψεις" (54%) και "να ξεχωρίζει καθημερινά τι είναι αληθινό και τι ψευδές" (51%).
Ένα άλλο 61% πιστεύει ότι τα μέσα ενημέρωσης δίνουν "υπερβολική προβολή σε ορισμένες αμφιλεγόμενες δηλώσεις πολιτικών προσώπων, όπως ο Ντόναλντ Τραμπ". Όπως μας θυμίζει ο Jérôme Bouvier, παραθέτοντας τα λόγια του Βρετανού δημοσιογράφου Charles Prestwich, "οι απόψεις είναι ελεύθερες, τα γεγονότα είναι ιερά".