Το μεγαλύτερο άγριο χερσαίο θηλαστικό της Ευρώπης επιστρέφει: βγαίνει ξανά από το χείλος της εξαφάνισης στην άγρια φύση.
Ο ευρωπαϊκός βίσονας επιστρέφει σε όλη την ήπειρο, φέρνοντας μαζί του μια πληθώρα οφελών για την άγρια πανίδα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κάποτε εξαπλωμένος παντού, το μεγαλύτερο άγριο χερσαίο θηλαστικό της Ευρώπης οδηγήθηκε στα πρόθυρα της εξαφάνισης στις αρχές του 20ού αιώνα, λόγω της θήρας και της απώλειας ενδιαιτημάτων.
Σήμερα αγέλες συναντώνται στο Ηνωμένο Βασίλειο, τη Ρουμανία, τη Γερμανία, την Ελβετία, την Πολωνία, τη Λευκορωσία και τη Λιθουανία.
Ο ευρωπαϊκός βίσονας επιστρέφει
Ο ευρωπαϊκός βίσονας, ή wisent, ζούσε κάποτε σε μεγάλο μέρος της ευρωπαϊκής ηπείρου, προτού οι πληθυσμοί του αποδεκατιστούν από το ανεξέλεγκτο κυνήγι.
Όταν ο τελευταίος άγριος ευρωπαϊκός βίσονας πυροβολήθηκε στον Καύκασο το 1927, λιγότερα από 60 άτομα επέζησαν σε ζωολογικούς κήπους και ιδιωτικά πάρκα, σύμφωνα με την οργάνωση Rewilding Europe, που έχει ως στόχο τη δημιουργία αναγριωμένων τοπίων.
Η επανεισαγωγή του ευρωπαϊκού βίσονα στην άγρια φύση ξεκίνησε ήδη από τη δεκαετία του 1950 και αποτελεί μία από τις πιο επιτυχημένες ευρωπαϊκές ιστορίες ανάκαμψης της άγριας ζωής.
Την τελευταία δεκαετία, ο εκτιμώμενος αριθμός των ευρωπαϊκών βισόνων που ζουν ελεύθεροι στη φύση αυξήθηκε από 2.579 σε 7.000 άτομα, με τις μεγαλύτερες αγέλες να βρίσκονται στη Λευκορωσία και την Πολωνία.
Χάρη στις δράσεις της Rewilding Europe, περισσότεροι από 100 ευρωπαϊκοί βίσονες περιπλανώνται πλέον ελεύθερα στις Νότιες Καρπάθιες της Ρουμανίας, ενώ στα όρη Ροδόπη της Βουλγαρίας ζει, από το 2019, ένας μικρός αλλά αυξανόμενος άγριος πληθυσμός βισόνων, η πρώτη φορά που το ζώο κυκλοφορεί ελεύθερο εκεί από τον Μεσαίωνα.
Οι βίσονες ενισχύουν τη βιοποικιλότητα στα βρετανικά δάση
Η επανεισαγωγή του βίσονα στην Ευρώπη έχει επίσης ευρύτερο θετικό αντίκτυπο στο περιβάλλον.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, μια αγέλη επανεισαχθήκε και αφέθηκε ελεύθερη στο Blean Woods, στο Κεντ, το 2022. Μόλις λίγα χρόνια μετά, έχουν ήδη «μεγάλο αντίκτυπο», δήλωσε η περιβαλλοντολόγος Χάνα Μάκινς στην εφημερίδα The Independent.
Τα ζώα συμβάλλουν στην αναγέννηση του δάσους και διαχειρίζονται τα ενδιαιτήματα για άλλα είδη άγριας ζωής, βόσκοντας, ρίχνοντας δέντρα, ξεφλουδίζοντας τον φλοιό και κάνοντας λουτρά σκόνης.
Αυτό ενισχύει τη βιοποικιλότητα και αποκαθιστά πολύπλοκα οικοσυστήματα, καθιστώντας τα πιο ανθεκτικά απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Η Μάκινς λέει ότι το αποτέλεσμα είναι ήδη ορατό.
«Καθώς περπατάς εκεί, υπάρχει πολύ περισσότερο φως στο δάπεδο του δάσους, εμφανίζονται είδη που δεν θα υπήρχαν πριν, επειδή παλαιότερα υπήρχαν τόσο πυκνά δέντρα, φτέρες και βατομουριές», είπε.
Γέφυρες για βίσονες, δύο από τις οποίες έχουν ήδη εγκατασταθεί και άλλες δύο θα κατασκευαστούν μέχρι το τέλος του έτους, στοχεύουν να επιτρέψουν στην αγέλη να έχει πρόσβαση σε πολύ μεγαλύτερο τμήμα του δάσους.
Οι βίσονες της Ρουμανίας βοηθούν στην απορρόφηση άνθρακα
Αφού εξαφανίστηκαν από τη Ρουμανία πριν από περισσότερα από 200 χρόνια, η Rewilding Europe και το WWF Ρουμανίας επανεισήγαγαν βίσονες στα Καρπάθια το 2014.
Έρευνα του Πανεπιστημίου Γέιλ, που δημοσιεύτηκε το 2024, υποδηλώνει ότι αυτά τα ογκώδη φυτοφάγα μπορεί να έχουν ρόλο και στον περιορισμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.
Η αγέλη των 170 ζώων ενδέχεται να βοηθά στην δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα σε ποσότητα αντίστοιχη με τις ετήσιες εκπομπές έως και 84.000 μέσων βενζινοκίνητων αυτοκινήτων στις ΗΠΑ.
Το πετυχαίνουν με συνδυασμό ομοιόμορφης βόσκησης στα λιβάδια, ανακύκλωσης θρεπτικών συστατικών που λιπαίνουν το έδαφος, διασποράς σπόρων και συμπίεσης του εδάφους, ώστε να αποτρέπεται η απελευθέρωση του άνθρακα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι, καθώς το είδος εξελίχθηκε παράλληλα με αυτό το οικοσύστημα επί εκατομμύρια χρόνια, η απομάκρυνσή του διατάραξε την εύθραυστη ισορροπία, προκαλώντας την απελευθέρωση άνθρακα.
Οι συντάκτες της έκθεσης επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η εκτίμησή τους μπορεί να είναι έως και 55% υψηλότερη ή χαμηλότερη. Η υψηλότερη εκτίμηση αντιστοιχεί περίπου σε 84.000 βενζινοκίνητα αυτοκίνητα των ΗΠΑ ετησίως, ενώ η μέση τιμή είναι 43.000 αυτοκίνητα.
Οι βίσονες στην Ολλανδία ωφελούν τα ωδικά πτηνά
Στην Ολλανδία, οι βίσονες προσφέρουν απρόσμενη βοήθεια στα ωδικά πτηνά κατά την αναπαραγωγική περίοδο.
Στο εθνικό πάρκο South Kennermerland, τα στρουθιόμορφα πτηνά χρησιμοποιούν δημιουργικά το χειμερινό τρίχωμα που αποβάλλει η αγέλη την άνοιξη για να χτίσουν τις φωλιές τους.
Σύμφωνα με το Wisentproject Kraansvlak, που διαχειρίζεται την περιοχή, οι τρίχες του βίσονα προτιμώνται επειδή είναι μάλλινες και μαλακές, προσφέρουν καλή μόνωση και βοηθούν στη διατήρηση της θερμοκρασίας των αυγών.
Ο φορέας αναφέρει ότι φοιτητές εφαρμοσμένης βιολογίας μελετούν τώρα κατά πόσο αυτό το υλικό φωλιάσματος επηρεάζει την επιτυχία της αναπαραγωγής των πτηνών.