Με εντολή Τραμπ για λύση στον πόλεμο, ενώ εντείνονται οι διεθνείς πιέσεις, οι εντάσεις στο ΝΑΤΟ και η κρίση στη Γάζα
Ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς προειδοποίησε την Παρασκευή το Ιράν να μην «παίξει» με τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς αναχωρούσε για το εξωτερικό προκειμένου να συμμετάσχει σε διαπραγματεύσεις με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ανέθεσε σε ένα μέλος του στενού του κύκλου, το οποίο εμφανιζόταν μέχρι τώρα ως ο πιο επιφυλακτικός υπερασπιστής της εξά εβδομάδων σύγκρουσης με το Ιράν, να βρει πλέον μια λύση και να αποτρέψει την εντυπωσιακή απειλή του ίδιου του Αμερικανού προέδρου να εξαλείψει «ολόκληρο τον πολιτισμό» του.
Ο Βανς, ο οποίος εδώ και καιρό εμφανίζεται σκεπτικιστής απέναντι στις στρατιωτικές επεμβάσεις στο εξωτερικό και έχει εκφραστεί έντονα κατά της αποστολής στρατευμάτων σε ανοιχτές και μακροχρόνιες συγκρούσεις, αναχώρησε την Παρασκευή για να ηγηθεί διαμεσολαβούμενων συνομιλιών με το Ιράν στην πρωτεύουσα του Πακιστάν, το Ισλαμαμπάντ.
«Εάν οι Ιρανοί είναι διατεθειμένοι να διαπραγματευτούν με καλή πίστη, είμαστε σίγουρα πρόθυμοι να απλώσουμε το χέρι», δήλωσε ο Βανς σε δημοσιογράφους πριν επιβιβαστεί στο Air Force Two με προορισμό τις συνομιλίες στο Πακιστάν. Πρόσθεσε όμως: «Αν προσπαθήσουν να μας παίξουν, τότε θα διαπιστώσουν ότι η διαπραγματευτική ομάδα δεν είναι και τόσο δεκτική».
Ο Βανς ανέφερε επίσης ότι ο Τραμπ «μας έδωσε αρκετά σαφείς κατευθυντήριες γραμμές» για το πώς θα πρέπει να διεξαχθούν οι συνομιλίες, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Δεν δέχθηκε ερωτήσεις από τους δημοσιογράφους που ταξίδευαν μαζί του.
Το ταξίδι του Βανς πραγματοποιείται τη στιγμή που μια εύθραυστη και προσωρινή εκεχειρία φαίνεται να βρίσκεται στα πρόθυρα κατάρρευσης. Το χάσμα μεταξύ των δημόσιων απαιτήσεων του Ιράν και εκείνων των Ηνωμένων Πολιτειών και του συμμάχου τους, του Ισραήλ, μοιάζει αγεφύρωτο. Στις ΗΠΑ, όπου ο Βανς ενδέχεται σε δύο χρόνια να ζητήσει από τους ψηφοφόρους να τον εκλέξουν πρόεδρο, αυξάνονται οι πολιτικές και οικονομικές πιέσεις για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Ο Βανς συνοδεύεται από τον ειδικό απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, καθώς και από τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, οι οποίοι συμμετείχαν σε τρεις γύρους έμμεσων συνομιλιών με Ιρανούς διαπραγματευτές με στόχο την αντιμετώπιση των ανησυχιών των ΗΠΑ σχετικά με τα πυρηνικά και βαλλιστικά προγράμματα της Τεχεράνης και τη στήριξή της σε ένοπλες ομάδες-αντιπροσώπους στη Μέση Ανατολή, πριν ο Τραμπ και το Ισραήλ ξεκινήσουν τον πόλεμο κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.
Ο Λευκός Οίκος έχει δώσει ελάχιστες λεπτομέρειες σχετικά με τη μορφή των συνομιλιών — εάν θα είναι άμεσες ή έμμεσες — και δεν έχει καθορίσει συγκεκριμένες προσδοκίες για τη συνάντηση.
Ωστόσο, η άφιξη του Βανς για διαπραγματεύσεις σηματοδοτεί μια σπάνια στιγμή υψηλού επιπέδου εμπλοκής της αμερικανικής κυβέρνησης με την ιρανική. Από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, η πιο άμεση επαφή είχε σημειωθεί όταν ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα, τον Σεπτέμβριο του 2013, επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον νεοεκλεγέντα πρόεδρο του Ιράν, Χασάν Ροχανί, για να συζητήσουν το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας.
Στάρμερ: «Εύθραυστη» η εκεχειρία
Ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Κιρ Στάρμερ είχε συνομιλίες την Παρασκευή με ανώτερους αξιωματούχους του Κατάρ, κατά την επίσκεψή του στη χώρα του Κόλπου, συζητώντας αυτό που χαρακτήρισε «εύθραυστη» εκεχειρία στον πόλεμο με το Ιράν.
Ο Στάρμερ δήλωσε ότι υπάρχει η αίσθηση «πως χρειάζεται περισσότερη δουλειά, ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να αποτελέσουν μέρος της λύσης. Υπάρχει μια πολύ ισχυρή αίσθηση ότι δεν μπορεί να υπάρξουν διόδια ή περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα».
Απαντώντας στην απειλή του Τραμπ να αποχωρήσει από το ΝΑΤΟ, ο Στάρμερ τόνισε ότι η διατλαντική συμμαχία έχει κρατήσει ασφαλή τα μέλη της για δεκαετίες, προσθέτοντας όμως ότι «θα πρέπει να υπάρχει ένα ισχυρότερο ευρωπαϊκό στοιχείο».
Ο Τραμπ χαρακτήρισε τους συμμάχους «δειλούς» και το ΝΑΤΟ «χάρτινη τίγρη». Μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στον Λευκό Οίκο, δήλωσε ότι η Συμμαχία δεν στάθηκε ποτέ στο πλευρό των ΗΠΑ και δεν θα το κάνει ούτε στο μέλλον.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες έχουν παραμείνει στο περιθώριο του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, αλλά προσπαθούν να κάνουν αισθητή την παρουσία τους, στηρίζοντας μια εύθραυστη εκεχειρία, περιορίζοντας τις συγκρούσεις στον Λίβανο και επιδιώκοντας την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Ο πόλεμος έχει φέρει την Ευρώπη σε δύσκολη θέση, καθώς προσπαθεί να διατηρήσει τη στήριξή της προς τις ΗΠΑ ως βασικό σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, ενώ παράλληλα δέχεται πιέσεις από τον Τραμπ για τη μη συμμετοχή της στις στρατιωτικές επιχειρήσεις και την περιορισμένη χρήση των βάσεών της.
Το Ισραήλ απομακρύνει την Ισπανία από μηχανισμό για τη Γάζα
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου ανακοίνωσε την Παρασκευή την απομάκρυνση της Ισπανίας από διεθνή οργανισμό υπό αμερικανική ηγεσία που επιβλέπει τη Γάζα.
«Έδωσα σήμερα εντολή να απομακρυνθούν οι εκπρόσωποι της Ισπανίας από το κέντρο συντονισμού στην Κιριάτ Γκατ, αφού η Ισπανία επέλεξε επανειλημμένα να σταθεί απέναντι στο Ισραήλ», δήλωσε.
Πρόκειται για έναν πολυεθνικό οργανισμό υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, που δημιουργήθηκε τον Οκτώβριο του 2025 για την παρακολούθηση της εφαρμογής της συμφωνίας ειρήνης στη Γάζα, με έδρα την Κιριάτ Γκατ στη νότια Γάζα.
Περίπου 200 Αμερικανοί στρατιώτες συνεργάζονται με τον ισραηλινό στρατό και αντιπροσωπείες άλλων χωρών στο κέντρο, σχεδιάζοντας τη σταθεροποίηση και την ανοικοδόμηση της Γάζας.
Ο Νετανιάχου πρόσθεσε ότι δεν θα επιτρέψει σε καμία χώρα με αντιισραηλινή πολιτική να συμμετέχει στις προσπάθειες στη Μέση Ανατολή.
«Δεν σκοπεύω να επιτρέψω σε καμία χώρα να διεξάγει διπλωματικό πόλεμο εναντίον μας χωρίς να πληρώσει άμεσα τίμημα».