Χαλαρώνουν τα αυστηρά μέτρα οι ιρανικές αρχές
Οι Ιρανοί άρχισαν να ανακτούν πρόσβαση στο διαδίκτυο την Τετάρτη, μετά την απόφαση των αρχών να τερματίσουν ένα πολύμηνο μπλακάουτ, ένα από τα μακροβιότερα και αυστηρότερα εθνικά shutdowns παγκοσμίως, που είχε επιβληθεί μετά τις επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, οι οποίες οδήγησαν τη χώρα σε πόλεμο.
Η απόφαση για άρση ορισμένων περιορισμών αυτή την εβδομάδα ήρθε την ώρα που διαπραγματευτές φαίνεται να πλησιάζουν σε μια πιο μόνιμη εκεχειρία, καθώς εκπρόσωποι των ΗΠΑ και του Ιράν βρίσκονται σε επαφές για την οριστικοποίηση πιθανής συμφωνίας. Ωστόσο, πολλοί Ιρανοί φοβούνται ότι η πρόσβαση μπορεί να διακοπεί ξανά ανά πάσα στιγμή.
Την Τετάρτη, πολλοί χρήστες ανέφεραν αργές ταχύτητες και προβλήματα σύνδεσης σε αρκετές περιοχές, ενώ εφαρμογές όπως το YouTube και το Instagram παρέμεναν αυστηρά περιορισμένες, όπως συνέβαινε και πριν από τη διακοπή που ξεκίνησε κατά τη διάρκεια των πανεθνικών διαδηλώσεων του Ιανουαρίου.
Ο Ιρανός αναλυτής κυβερνοασφάλειας Αμίρ Ρασίντι δήλωσε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν εκτεταμένες διακοπές. «Είναι πολύ νωρίς για να πούμε ότι το shutdown τελείωσε», έγραψε στην πλατφόρμα X.
Ένα πρωτοφανές shutdown
Σύμφωνα με την εταιρεία παρακολούθησης διαδικτύου Netblocks, η συνδεσιμότητα του Ιράν —δηλαδή η δυνατότητα των συσκευών να συνδέονται στο διαδίκτυο— βρίσκεται σήμερα περίπου στο 86% της δυναμικότητας που υπήρχε πριν από το μπλακάουτ.
Η εταιρεία ανάλυσης διαδικτύου Kentik ανέφερε ότι η κίνηση δεδομένων, η οποία αποτυπώνει τη χρήση του διαδικτύου, βρίσκεται μόλις στο 40%.
Οι περίπου 90 εκατομμύρια κάτοικοι του Ιράν έμειναν αποκομμένοι από το διαδίκτυο για το μεγαλύτερο μέρος της χρονιάς. Νέοι άνθρωποι με επαγγελματική δραστηριότητα στο διαδίκτυο είδαν τα εισοδήματά τους να εξαφανίζονται, ενώ οι απώλειες θέσεων εργασίας και το κλείσιμο online επιχειρήσεων επιβάρυναν ακόμη περισσότερο το ήδη βαρύ οικονομικό κόστος του πολέμου.
Σύμφωνα με το υπουργείο Επικοινωνιών της Ισλαμικής Δημοκρατίας, περίπου 10 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν επαγγέλματα που εξαρτώνται από τη σύνδεση στο διαδίκτυο.
Η διακοπή δυσχέρανε σημαντικά την επικοινωνία οικογενειών κατά τη διάρκεια των μηνών αναταραχής και πολέμου. Σε ορισμένες περιπτώσεις είχαν διακοπεί ακόμη και οι τηλεφωνικές γραμμές, αν και αργότερα αποκαταστάθηκαν.
Μια γυναίκα που ζει στην Τεχεράνη δήλωσε ότι επί μήνες μετά βίας μπορούσε να μιλήσει με τους γιους της που ζουν στο εξωτερικό. Όπως είπε, δεν πίστευε ότι οι αρχές θα επανέφεραν την πρόσβαση, θεωρώντας πως θα έβρισκαν κάποια δικαιολογία για να παρατείνουν το μπλακάουτ.
Η διακοπή του διαδικτύου κόστιζε περίπου 30 έως 40 εκατομμύρια δολάρια ημερησίως, ενώ οι έμμεσες απώλειες πιθανότατα ήταν διπλάσιες, δήλωσε τον περασμένο μήνα σε τοπική εφημερίδα ο Αφσίν Κολάχι, μέλος του Εμπορικού Επιμελητηρίου του Ιράν.
Αργή επιστροφή στην κανονικότητα
Με την επαναφορά της σύνδεσης, επιχειρήσεις άρχισαν να επανεμφανίζονται στο διαδίκτυο, ανακοινώνοντας την επιστροφή τους μέσω πλατφορμών όπως το Instagram και το Telegram.
Ένας gamer και influencer τεχνολογίας από την πόλη Ισφαχάν δήλωσε ότι το shutdown του κόστισε μεγάλο μέρος του κοινού του στο YouTube και το Instagram, όπου επί χρόνια έχτιζε μεγάλη απήχηση.
«Όλες οι προβολές και οι αλληλεπιδράσεις έχουν καταρρεύσει. Ο αλγόριθμος ουσιαστικά με έχει εξαφανίσει», είπε σε ηχητικό μήνυμα μέσω WhatsApp, προσθέτοντας ότι η σύνδεσή του παραμένει πιο αργή σε σχέση με πριν από το μπλακάουτ.
«Πολλοί δημιουργοί περιεχομένου είδαν τα εισοδήματά τους να μηδενίζονται, στράφηκαν σε άλλες δουλειές ή αναγκάστηκαν να πουλήσουν τον εξοπλισμό τους για να επιβιώσουν», ανέφερε, ζητώντας να διατηρηθεί η ανωνυμία του υπό τον φόβο αντιποίνων.
Οι ιρανικές αρχές είχαν διακόψει αρχικά το διαδίκτυο τον Ιανουάριο, στη διάρκεια μαζικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων που τελικά καταστάλθηκαν βίαια, με χιλιάδες νεκρούς και δεκάδες χιλιάδες συλλήψεις.
Η πρόσβαση άρχισε να αποκαθίσταται σταδιακά όταν η κυβέρνηση επέβαλε πλήρες blackout μετά την έναρξη του τρέχοντος πολέμου, κατά τον οποίο αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα σκότωσαν τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν και άλλα κορυφαία στελέχη.
Σε γενικές γραμμές, οι Ιρανοί διατηρούσαν πρόσβαση μόνο σε ένα εθνικό δίκτυο περιορισμένης εμβέλειας, με τους χρήστες να καταγγέλλουν κακή ποιότητα υπηρεσιών και εκτεταμένη λογοκρισία.
Παράλληλα, υψηλόβαθμοι κυβερνητικοί αξιωματούχοι διέθεταν ειδικές SIM κάρτες που παρείχαν πρόσβαση στο παγκόσμιο διαδίκτυο. Υπό την πίεση αντιδράσεων, η κυβέρνηση επέκτεινε την πρόσβαση και σε ορισμένα επαγγέλματα κατά τη διάρκεια του shutdown.
Η ιρανική κυβέρνηση δέχθηκε έντονη κριτική για την παρατεταμένη διακοπή, η οποία επιβάρυνε ακόμη περισσότερο μια οικονομία ήδη κατεστραμμένη από τον πληθωρισμό, τα πλήγματα σε βασικές βιομηχανίες και τον αμερικανικό αποκλεισμό ιρανικών λιμανιών.