Έκθεση προειδοποιεί ότι το τουρνουά σε ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικό μπορεί να διπλασιάσει τις εκπομπές λόγω περισσότερων ομάδων, αγώνων και πτήσεων.
Το Μουντιάλ του 2026, που θα διεξαχθεί σε Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά και Μεξικό, ενδέχεται να εξελιχθεί στο πιο ρυπογόνο τουρνουά στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Σε αυτό προειδοποιεί η έκθεση FIFA's Climate Blind Spot (πηγή στα Ισπανικά), η οποία επισημαίνει ότι η διεύρυνση του φορμάτ, η γεωγραφική διασπορά και η εξάρτηση από τις αερομεταφορές θα εκτοξεύσουν το κλιματικό του αποτύπωμα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με τη μελέτη, που εκπονήθηκε από το New Weather Institute, το επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο θα προκαλέσει τουλάχιστον εννέα εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου CO₂, σχεδόν το διπλάσιο από τον μέσο όρο των διοργανώσεων που πραγματοποιήθηκαν μεταξύ 2010 και 2022, οι οποίες κινήθηκαν γύρω στα 4,7 εκατομμύρια. Σε πιο διευρυμένα σενάρια, αυτός ο αριθμός θα μπορούσε να φτάσει έως και τα 15 εκατομμύρια τόνους, κάτι που θα κατέτασσε το γεγονός μεταξύ των πιο ρυπογόνων στην ιστορία του αθλητισμού.
Περισσότερες ομάδες, περισσότεροι αγώνες, περισσότερες εκπομπές
Ένας από τους καθοριστικούς παράγοντες είναι η αλλαγή του φορμάτ. Για πρώτη φορά, το Μουντιάλ θα φιλοξενήσει 48 εθνικές ομάδες και 104 αγώνες, αύξηση 63% σε σχέση με προηγούμενες διοργανώσεις. Αυτή η διόγκωση συνεπάγεται περισσότερες μετακινήσεις, περισσότερους φιλάθλους και μεγαλύτερη πίεση στις υποδομές. Η έκθεση τονίζει ότι αυτή η επέκταση θα προκαλέσει ένα σημαντικό άλμα στις εκπομπές, ιδίως από τις αερομεταφορές, που ήδη αποτελούν την κύρια πηγή ρύπανσης του τουρνουά.
Το πιο κρίσιμο ζήτημα είναι η υλικοτεχνική οργάνωση. Σε αντίθεση με άλλες διοργανώσεις που συγκεντρώνονται σε μία μόνο χώρα, το Μουντιάλ 2026 θα διεξαχθεί σε 16 πόλεις κατανεμημένες σε ολόκληρη τη βορειοαμερικανική ήπειρο, οι οποίες απέχουν μεταξύ τους χιλιάδες χιλιόμετρα. Αυτό θα κάνει ομάδες, δημοσιογράφους και εκατομμύρια φιλάθλους να εξαρτώνται σχεδόν αποκλειστικά από το αεροπλάνο. Σύμφωνα με την έκθεση, μόνο οι αερομεταφορές εκτιμάται ότι θα παράξουν πάνω από 7,7 εκατομμύρια τόνους CO₂, δηλαδή τη συντριπτική πλειονότητα των συνολικών εκπομπών.
Επιπλέον, οι εκπομπές που συνδέονται με τις αεροπορικές μετακινήσεις θα μπορούσαν να αυξηθούν μεταξύ 160% και 325% σε σύγκριση με προηγούμενα τουρνουά, εδραιώνοντας τις μεταφορές ως το βασικό κλιματικό πρόβλημα της διοργάνωσης.
Ένα μοντέλο που δύσκολα δικαιολογείται
Παρότι η διοργάνωση δεν θα απαιτήσει τη μαζική κατασκευή νέων γηπέδων, κάτι που περιορίζει εν μέρει το αποτύπωμά της, η έκθεση υπογραμμίζει ότι το πραγματικό πρόβλημα είναι δομικό: ένα μοντέλο διοργάνωσης ολοένα και μεγαλύτερο, πιο παγκοσμιοποιημένο και πιο εξαρτημένο από ταξίδια μεγάλων αποστάσεων.
Σε αυτό προστίθεται η έλλειψη βιώσιμων εναλλακτικών. Σε αντίθεση με την Ευρώπη ή την Ασία, η Βόρεια Αμερική δεν διαθέτει εκτεταμένα δίκτυα σιδηροδρόμων υψηλής ταχύτητας που θα μπορούσαν να μειώσουν το ανθρακικό αποτύπωμα των μεταφορών.
Η έκθεση επίσης αμφισβητεί την κλιματική στρατηγική της FIFA, κατηγορώντας την ότι έχει ένα «τυφλό σημείο» απέναντι στην περιβαλλοντική κρίση. Σύμφωνα με τους συντάκτες, υπάρχει ένα σαφές χάσμα ανάμεσα στις δεσμεύσεις βιωσιμότητας της ομοσπονδίας και την πραγματικότητα των αποφάσεών της, όπως η διεύρυνση του τουρνουά ή η επιλογή διάσπαρτων πόλεων φιλοξενίας.
Φτάνουν μάλιστα στο σημείο να προειδοποιούν ότι το Μουντιάλ 2026 θα μπορούσε να επιδεινώσει την κλιματική κρίση αντί να συμβάλει στον περιορισμό της, σε ένα παγκόσμιο πλαίσιο όπου ζητείται κατεπείγουσα μείωση των εκπομπών.
Τι λέει η FIFA;
Η Παγκόσμια Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία (FIFA), από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι το Μουντιάλ 2026 θα πλαισιωθεί από μια στρατηγική βιωσιμότητας, επικεντρωμένη στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και στην αφή ενός «θετικού αποτυπώματος» στις πόλεις που θα το φιλοξενήσουν. Στην ιστοσελίδα της, η ομοσπονδία διαβεβαιώνει ότι θα προωθήσει πρότυπα βιώσιμης κατασκευής για τα γήπεδα και τις προσωρινές υποδομές, θα ενισχύσει τα μέσα μαζικής μεταφοράς και θα επιδιώξει να περιορίσει τα απόβλητα, την κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές που συνδέονται με το τουρνουά.
Προσθέτει ακόμη ότι οι πόλεις-έδρες θα είναι κλειδί για την εφαρμογή μακροπρόθεσμων κλιματικών πολιτικών και την προώθηση πιο βιώσιμων πρακτικών πέρα από τη διάρκεια της διοργάνωσης. Ωστόσο, η έκθεση, που συντάχθηκε σε συνεργασία με τους Scientists for Global Responsibility, το Environmental Defense Fund και το Sport for Climate Action Network, προειδοποιεί ότι αυτά τα μέτρα δύσκολα θα αντισταθμίσουν τον δομικό αντίκτυπο του τουρνουά.