Έκθεση προειδοποιεί ότι το τουρνουά σε ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικό μπορεί να διπλασιάσει τις εκπομπές σε σχέση με προηγούμενες διοργανώσεις λόγω περισσότερων ομάδων, αγώνων και πτήσεων.
Το Μουντιάλ του 2026, που θα διεξαχθεί σε Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά και Μεξικό, ενδέχεται να εξελιχθεί στο πιο ρυπογόνο τουρνουά στην ιστορία του ποδοσφαίρου. Σε αυτό καταλήγει η έκθεση FIFA's Climate Blind Spot (πηγή στα Ισπανικά), η οποία επισημαίνει ότι η διεύρυνση της μορφής διεξαγωγής, η γεωγραφική διασπορά και η εξάρτηση από τις αερομεταφορές θα εκτοξεύσουν το κλιματικό του αποτύπωμα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με τη μελέτη, που εκπονήθηκε από το New Weather Institute, το επόμενο Παγκόσμιο Κύπελλο θα προκαλέσει τουλάχιστον εννέα εκατομμύρια τόνους ισοδύναμου CO₂, σχεδόν διπλάσιους από τον μέσο όρο των διοργανώσεων που διεξήχθησαν την περίοδο 2010-2022, ο οποίος κινήθηκε γύρω στα 4,7 εκατομμύρια. Σε πιο διευρυμένα σενάρια, το νούμερο αυτό μπορεί να φτάσει τα 15 εκατομμύρια τόνους, γεγονός που θα κατατάξει τη διοργάνωση ανάμεσα στις πιο ρυπογόνες στην ιστορία του αθλητισμού.
Περισσότερες ομάδες, περισσότεροι αγώνες, περισσότερες εκπομπές
Ένας από τους καθοριστικούς παράγοντες είναι η αλλαγή της μορφής διεξαγωγής. Για πρώτη φορά, το Μουντιάλ θα έχει 48 εθνικές ομάδες και 104 αγώνες, αύξηση κατά 63% σε σχέση με τις προηγούμενες διοργανώσεις. Αυτή η διεύρυνση συνεπάγεται περισσότερα ταξίδια, περισσότερους φιλάθλους και μεγαλύτερη πίεση στις υποδομές. Η έκθεση τονίζει ότι η επέκταση αυτή θα οδηγήσει σε σημαντική αύξηση των εκπομπών, ιδίως στις αερομεταφορές, που ήδη αποτελούν την κύρια πηγή ρύπανσης της διοργάνωσης.
Το πιο κρίσιμο ζήτημα είναι η εφοδιαστική και η οργάνωση των μετακινήσεων. Σε αντίθεση με άλλα τουρνουά που διεξάγονται σε μία μόνο χώρα, το Μουντιάλ 2026 θα φιλοξενηθεί σε 16 πόλεις σε ολόκληρη τη βορειοαμερικανική ήπειρο, οι οποίες απέχουν μεταξύ τους χιλιάδες χιλιόμετρα. Αυτό σημαίνει ότι ομάδες, δημοσιογράφοι και εκατομμύρια φίλαθλοι θα βασίζονται σχεδόν αποκλειστικά στο αεροπλάνο. Μάλιστα, η έκθεση εκτιμά ότι οι αερομεταφορές θα παράγουν πάνω από 7,7 εκατομμύρια τόνους CO₂, δηλαδή τη συντριπτική πλειονότητα των συνολικών εκπομπών.
Επιπλέον, οι εκπομπές που συνδέονται με τις πτήσεις ενδέχεται να αυξηθούν από 160% έως και 325% σε σύγκριση με προηγούμενα τουρνουά, παγιώνοντας τις μεταφορές ως το βασικό κλιματικό πρόβλημα της διοργάνωσης.
Ένα μοντέλο που δύσκολα δικαιολογείται
Παρότι το τουρνουά δεν θα απαιτήσει μαζική κατασκευή νέων γηπέδων, κάτι που περιορίζει εν μέρει το αποτύπωμά του, η έκθεση επισημαίνει ότι το πραγματικό πρόβλημα είναι δομικό: ένα μοντέλο διοργάνωσης ολοένα και μεγαλύτερο, πιο παγκοσμιοποιημένο και όλο και πιο εξαρτημένο από ταξίδια μεγάλων αποστάσεων.
Σε αυτό προστίθεται η έλλειψη βιώσιμων εναλλακτικών. Σε αντίθεση με την Ευρώπη ή την Ασία, η Βόρεια Αμερική δεν διαθέτει εκτεταμένα δίκτυα τρένων υψηλής ταχύτητας που θα μπορούσαν να περιορίσουν το ανθρακικό αποτύπωμα των μεταφορών.
Η έκθεση επίσης αμφισβητεί τη στρατηγική της FIFA για το κλίμα, κατηγορώντας την ότι έχει ένα «τυφλό σημείο» απέναντι στην περιβαλλοντική κρίση. Σύμφωνα με τους συντάκτες, υπάρχει σαφές χάσμα ανάμεσα στις δεσμεύσεις βιωσιμότητας του οργανισμού και την πραγματικότητα των αποφάσεών του, όπως η διεύρυνση του τουρνουά ή η επιλογή διάσπαρτων εδρών.
Προειδοποιούν μάλιστα ότι το Μουντιάλ 2026 μπορεί να επιδεινώσει την κλιματική κρίση αντί να συμβάλει στον περιορισμό της, σε μια παγκόσμια συγκυρία όπου απαιτείται επείγουσα μείωση των εκπομπών.
Τι λέει η FIFA;
Η Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου (FIFA), από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι το Μουντιάλ 2026 θα πλαισιώνεται από μια στρατηγική βιωσιμότητας, με επίκεντρο τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων και την αφή ενός «θετικού αποτυπώματος» στις πόλεις που θα το φιλοξενήσουν. Στην ιστοσελίδα της, ο οργανισμός διαβεβαιώνει ότι θα προωθήσει πρότυπα βιώσιμης δόμησης σε γήπεδα και προσωρινές υποδομές, θα ενισχύσει τα μέσα μαζικής μεταφοράς και θα επιδιώξει να μειώσει τα απόβλητα, την κατανάλωση ενέργειας και τις εκπομπές που συνδέονται με το τουρνουά.
Προσθέτει ακόμη ότι οι πόλεις-έδρες θα διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή μακροπρόθεσμων κλιματικών μέτρων και στην προώθηση πιο βιώσιμων πρακτικών πέρα από τη διάρκεια της διοργάνωσης. Ωστόσο, η έκθεση, που εκπονήθηκε σε συνεργασία με τους Scientists for Global Responsibility, το Environmental Defense Fund και το δίκτυο The Sport for Climate Action Network, προειδοποιεί ότι αυτά τα μέτρα δύσκολα θα αντισταθμίσουν τον δομικό αντίκτυπο του τουρνουά.