Κλιματολόγοι καλούν τη FIFA και τους φιλάθλους να συνειδητοποιήσουν ότι δεν υπάρχει πτυχή της κοινωνίας που να μην επηρεάζεται από την κλιματική αλλαγή.
Το φετινό καλοκαίρι, το Παγκόσμιο Κύπελλο επιστρέφει στη Βόρεια Αμερική για πρώτη φορά από το 1994.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Πολλά έχουν αλλάξει τα τελευταία 32 χρόνια, καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα έχουν γίνει συχνότερα και εντονότερα, τροφοδοτούμενα από την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή.
«Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1994 μπορεί να μη φαντάζει ιδιαίτερα μακρινό σε πολλούς ενήλικες σήμερα, όμως από τότε έχει συντελεστεί η μισή ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή», λέει η δρ Φρίντερικε Ότο, καθηγήτρια κλιματικής επιστήμης στο Imperial College London και συνιδρύτρια του World Weather Attribution (WWA), μιας διεθνούς πρωτοβουλίας που αναλύει και κοινοποιεί την πιθανή επίδραση της κλιματικής αλλαγής στα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Οι ΗΠΑ μόλις βίωσαν την πιο θερμή περίοδο 12 μηνών στα αρχεία της NOAA, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για την ασφάλεια παικτών και φιλάθλων κατά τη διάρκεια του τουρνουά, το οποίο θα διεξαχθεί σε 16 πόλεις σε Καναδά, ΗΠΑ και Μεξικό.
Σύμφωνα με αναλυτές του WWA, η μεγάλη γεωγραφική διασπορά των αγώνων μπορεί να δυσκολέψει ιδιαίτερα τους παίκτες, που θα κληθούν να προσαρμοστούν σε πολύ διαφορετικές κλιματικές συνθήκες.
Νέα έκθεση της οργάνωσης προειδοποιεί ότι ο κίνδυνος ακραίας ζέστης κατά τη διάρκεια των αγώνων έχει διπλασιαστεί σε ορισμένα γήπεδα σε σχέση με το 1994.
Αυτό έχει αναγκάσει τους διοργανωτές να λάβουν μέτρα ασφαλείας, όπως μεταγενέστερες ώρες έναρξης και υποχρεωτικά διαλείμματα δροσίσης, όμως τόσο οι φίλαθλοι όσο και οι παίκτες ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με επικίνδυνες θερμοκρασίες σε σημαντικό αριθμό αγώνων, προειδοποιεί η έκθεση.
Το θερμικό στρες μπορεί να επηρεάσει το ένα τέταρτο των αγώνων του Μουντιάλ
Οι θερμοκρασίες αναμένεται να ξεπεράσουν τους 26°C δείκτη Wet Bulb Globe Temperature (WBGT) περίπου σε έναν στους τέσσερις αγώνες, δημιουργώντας σημαντικά επίπεδα θερμικού στρες, σύμφωνα με το WWA.
Ο δείκτης WBGT λαμβάνει υπόψη τη θερμοκρασία του αέρα, την υγρασία, την ταχύτητα του ανέμου και την ηλιακή ακτινοβολία, ώστε να αξιολογήσει πώς επηρεάζει η ζέστη το ανθρώπινο σώμα.
«Μια ημέρα με 30°C σε ξηρές, ανεμώδεις συνθήκες είναι πολύ διαφορετική από μια ημέρα με 30°C και υψηλή υγρασία, έντονο ήλιο και σχεδόν καθόλου αέρα», εξηγεί ο δρ Κρις Μάλιγκτον, αναισθησιολόγος και επίτιμος ανώτερος κλινικός λέκτορας στο ICL. «Η υψηλή υγρασία μειώνει την εξάτμιση του ιδρώτα, περιορίζοντας τον βασικό μηχανισμό ψύξης του σώματος».
Ο κίνδυνος θερμικού στρες σε 26°C WBGT θεωρείται από μέτριος έως υψηλός, ιδίως κατά τη διάρκεια έντονης σωματικής δραστηριότητας, όπως τα επαγγελματικά σπορ, γεγονός που επιβάλλει τη λήψη μέτρων για την αποφυγή θερμικών παθήσεων. Υπό αυτές τις συνθήκες «η απόδοση των παικτών μπορεί να επηρεαστεί», σημειώνει ο δρ Μάλιγκτον.
Σε μια προσπάθεια μείωσης των κινδύνων, η FIFA έχει συστήσει Ομάδα Εργασίας για τον Περιορισμό και τη Διαχείριση Θερμικών Παθήσεων, η οποία ανακοίνωσε υποχρεωτικά διαλείμματα «ενυδάτωσης» διάρκειας τριών λεπτών στα μέσα κάθε ημιχρόνου, χωρίζοντας ουσιαστικά τους αγώνες σε τέσσερα μέρη.
Σε ανοικτή επιστολή που συντόνισαν το think tank New Weather Institute και το δίκτυο Cool Down - Sport for Climate Action Network, ειδικοί στην υγεία, την αθλητική απόδοση και το κλίμα προειδοποιούν ότι αυτά τα διαλείμματα είναι «υπερβολικά σύντομα για να έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο στην επαναϋδάτωση και την ψύξη του σώματος».
Περίπου πέντε αγώνες αναμένεται να διεξαχθούν σε θερμοκρασίες γύρω στους 28°C, επίπεδο που η παγκόσμια ένωση επαγγελματιών ποδοσφαιριστών FIFPRO θεωρεί μη ασφαλές και για το οποίο συνιστάται αναβολή. Ωστόσο, οι επίσημοι κανονισμοί της FIFA προβλέπουν αναβολή μόνο όταν ο δείκτης WBGT ξεπερνά τους 32°C.
«Πάνω από τους 28°C, ο κίνδυνος σοβαρών θερμικών παθήσεων γίνεται πολύ πιο ανησυχητικός και δεν αφορά μόνο τους παίκτες, αλλά και τις εκατοντάδες χιλιάδες φιλάθλων στα γήπεδα και στις υπαίθριες φαν ζώνες», λέει ο δρ Μάλιγκτον.
«Η θερμοπληξία, η πιο σοβαρή μορφή θερμικής πάθησης, μπορεί να αποβεί θανατηφόρα, ενώ ιδιαίτερα ευάλωτοι είναι οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν προϋπάρχοντα προβλήματα υγείας».
Στην ανοικτή επιστολή, οι ειδικοί αναφέρουν ότι οι τρέχουσες οδηγίες της FIFA για τη ζέστη είναι «αδύνατο να δικαιολογηθούν» και καλούν την ομοσπονδία να τις προσαρμόσει σύμφωνα με τις συστάσεις της FIFPRO.
Ποιοι αγώνες του Μουντιάλ κινδυνεύουν περισσότερο από την ακραία ζέστη;
Αρκετά από τα γήπεδα υψηλού κινδύνου δεν διαθέτουν κλιματισμό, μεταξύ των οποίων το ανοικτό MetLife Stadium στη Νέα Υόρκη, όπου θα διεξαχθεί ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Σύμφωνα με το WWA, στο συγκεκριμένο γήπεδο ο κίνδυνος διακοπών λόγω ζέστης έχει αυξηθεί έως και 50% σε σχέση με το Μουντιάλ του 1994.
«Υπάρχει πολύ πραγματικός κίνδυνος να δούμε αγώνες να διεξάγονται σε συνθήκες που δεν είναι ασφαλείς για παίκτες και φιλάθλους», προειδοποιεί η δρ Τζόις Κιμουτάι, ερευνήτρια στα ακραία καιρικά φαινόμενα και την κλιματική αλλαγή στο ICL.
Ένα από τα πιο εκτεθειμένα γήπεδα είναι το ανοικτό Miami Stadium, όπου, σύμφωνα με το WWA, είναι «σχεδόν βέβαιο» ότι η θερμοκρασία θα ξεπεράσει τους 26°C, ενώ έχει προγραμματιστεί να φιλοξενήσει έναν προημιτελικό και τον μικρό τελικό.
Παρά τις προσπάθειες μείωσης του κινδύνου με μεταγενέστερες ώρες έναρξης, το στάδιο του Kansas City παραμένει επίσης επικίνδυνα εκτεθειμένο. Ο αγώνας Ολλανδία - Τυνησία, για παράδειγμα, έχει 7% πιθανότητα να ξεπεράσει το όριο των 28°C και 25% πιθανότητα να ξεπεράσει τους 26°C, παρότι η σέντρα έχει οριστεί για τις 6 μ.μ. Το στάδιο θα φιλοξενήσει επίσης έναν προημιτελικό.
Ως γήπεδο υψηλού κινδύνου έχει χαρακτηριστεί και το στάδιο της Φιλαδέλφειας, το οποίο θα φιλοξενήσει έναν αγώνα νοκ άουτ την Ημέρα Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ καθώς και πέντε ματς της φάσης των ομίλων.
Στο Ντάλας του Τέξας υπάρχει σχεδόν βέβαιη πιθανότητα να ξεπεραστεί ο δείκτης 28°C WBGT. Οι φίλαθλοι που θα γιορτάζουν έξω από το κλιματιζόμενο AT&T Stadium, το οποίο θα φιλοξενήσει αρκετούς αγώνες, μεταξύ των οποίων και τους δύο ημιτελικούς, ενδέχεται συνεπώς να διατρέχουν ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο θερμικού στρες.
Ζέστη επιπέδου ακύρωσης αποτελεί καμπανάκι για την κλιματική αλλαγή
Εάν η παγκόσμια θερμοκρασία συνεχίσει να αυξάνεται, τα κλιματικά μοντέλα του WWA δείχνουν ότι η επικίνδυνη ζέστη στις πιθανές πόλεις φιλοξενίας Παγκοσμίου Κυπέλλου θα επιδεινώνεται διαρκώς.
Η οργάνωση προειδοποιεί ότι, χωρίς ουσιαστικά μέτρα προσαρμογής, όπως η ευρεία πρόσβαση σε κλιματισμό, η διεξαγωγή ποδοσφαιρικών αγώνων κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού στο βόρειο ημισφαίριο θα γίνεται ολοένα και πιο επικίνδυνη τόσο για τους παίκτες όσο και για τους φιλάθλους.
«Η έρευνά μας δείχνει ότι η κλιματική αλλαγή έχει πραγματική και μετρήσιμη επίδραση στη δυνατότητα διεξαγωγής Παγκοσμίων Κυπέλλων το καλοκαίρι στο βόρειο ημισφαίριο», λέει η δρ Ότο.
«Το γεγονός ότι ο ίδιος ο τελικός του Παγκοσμίου Κυπέλλου, μία από τις μεγαλύτερες αθλητικές διοργανώσεις στον πλανήτη, αντιμετωπίζει έναν όχι αμελητέο κίνδυνο να διεξαχθεί σε «ζέστη επιπέδου ακύρωσης» θα έπρεπε να λειτουργήσει ως καμπανάκι για τη FIFA και τους φιλάθλους, υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε ότι δεν υπάρχει πτυχή της κοινωνίας που να μην επηρεάζεται από την κλιματική αλλαγή».
Με δεδομένο ότι οι φίλαθλοι συμμετέχουν σε υπαίθριες συγκεντρώσεις, τα μέτρα προσαρμογής δεν επαρκούν για να διασφαλιστεί η ασφάλεια, προειδοποιεί το WWA. Η οργάνωση ζητεί ταχεία απεξάρτηση από την καύση ορυκτών καυσίμων, ώστε να περιοριστούν οι κίνδυνοι της κλιματικής αλλαγής.
Στην ανοικτή επιστολή τους, οι ειδικοί προειδοποιούν ακόμη ότι η «ενεργή προώθηση» των ορυκτών καυσίμων από τη FIFA, με αναφορά στη διαφιλονικούμενη χορηγική συμφωνία με την Aramco, τον μεγαλύτερο παραγωγό πετρελαίου στον κόσμο, συνιστά «σύγκρουση συμφερόντων με την προστασία της ευημερίας των παικτών».