«Παλαιότερα "διαχειρίσιμες" καταιγίδες μετατρέπονται σε "επικίνδυνες καταστροφές" λόγω ανθρωπογενών εκπομπών, προειδοποιεί νέα έκθεση.»
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι οι χειμερινές νεροποντές στην Ευρώπη θα γίνουν ακόμη πιο «σφοδρές», μετά από μια αλληλουχία βίαιων καιρικών φαινομένων που σαρώνουν τη δυτική Μεσόγειο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Από τα μέσα Ιανουαρίου, ένας ασυνήθιστα μεγάλος αριθμός καταιγίδων με ονόματα έχει φέρει ανέμους θυελλώδους έντασης και πρωτοφανή ύψη βροχής σε χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία και το Μαρόκο.
Οι «αδιάκοπες» βροχοπτώσεις προκάλεσαν εκτεταμένες ζημιές σε ζωτικής σημασίας υποδομές, όπως οδικά δίκτυα και ενεργειακά συστήματα, και εκτιμάται ότι έχουν κοστίσει δισεκατομμύρια ευρώ. Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους λόγω των ακραίων καιρικών φαινομένων, ενώ περισσότεροι από 50 έχασαν τη ζωή τους.
Στη Γραθαλέμα, για παράδειγμα, ένα χωριό στη νότια Ισπανία, μέσα σε λίγες μόλις ημέρες έπεσε περισσότερη βροχή από όση αναμενόταν για έναν ολόκληρο χρόνο. Στην Πορτογαλία, η καταιγίδα Λέο έφερε ημερήσια ύψη βροχής τόσο ακραία, που στατιστικά θα αναμένονταν το πολύ μία φορά σε έναν αιώνα.
Φταίει η κλιματική αλλαγή για τις χειμερινές νεροποντές στην Ευρώπη;
Μια νέα ανάλυση από τον οργανισμό World Weather Attribution (πηγή στα Αγγλικά) εξετάζει την πιθανότητα εμφάνισης και την ένταση των ισχυρότερων επεισοδίων βροχόπτωσης που έπληξαν πιο σοβαρά περιοχές στην Ισπανία, την Πορτογαλία και το Μαρόκο.
Η έκθεση διαπιστώνει μια «σαφή αύξηση» στην ένταση των πιο ακραίων ημερήσιων βροχοπτώσεων (κατά 36 τοις εκατό στην υπό μελέτη νότια περιοχή και 29 τοις εκατό στη βόρεια). Αυτό σημαίνει ότι οι πιο βροχερές ημέρες είναι σήμερα περίπου κατά ένα τρίτο πιο υγρές σε σχέση με την περίοδο πριν ο πλανήτης θερμανθεί κατά 1,3℃ σε σύγκριση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
Οι ερευνητές συνδύασαν αυτές τις παρατηρούμενες αυξήσεις με προσομοιώσεις κλιματικών μοντέλων και διαπίστωσαν ότι οι ανθρωπογενείς εκπομπές άνθρακα προκάλεσαν αύξηση κατά 11 τοις εκατό στην ένταση των βροχοπτώσεων στη βόρεια περιοχή. Στη νότια περιοχή, τα κλιματικά μοντέλα δεν κατάφεραν να αναπαράγουν την τάση που παρατηρείται στα δεδομένα.
Αν και τα νερά γύρω από την Ιβηρική και το Μαρόκο δεν είναι ασυνήθιστα θερμά, η έκθεση καταλήγει ότι οι καταιγίδες ενισχύθηκαν σημαντικά από «ατμοσφαιρικούς ποταμούς», οι οποίοι αντλούν υγρασία από ένα ισχυρό έως πολύ ισχυρό θαλάσσιο κύμα καύσωνα πιο δυτικά στον Ατλαντικό.
Ο δρόμος προς τις «επικίνδυνες καταστροφές»
«Αυτό ακριβώς είναι η κλιματική αλλαγή: καιρικά μοτίβα που στο παρελθόν οδηγούσαν σε πιο διαχειρίσιμες καταστροφές, τώρα μετατρέπονται σε πολύ πιο επικίνδυνες καταστροφές», λέει η δρ Φρίντερικε Ότο, καθηγήτρια Κλιματικής Επιστήμης στο Centre for Environmental Policy του Imperial College London.
«Είτε μιλάμε για την αύξηση κατά 11 τοις εκατό που καταφέραμε να αποδώσουμε άμεσα στις ανθρώπινες δραστηριότητες, όπως η καύση ορυκτών καυσίμων, είτε για τις πολύ μεγαλύτερες τάσεις που βλέπουμε στο πεδίο εδώ και δεκαετίες, είμαστε βέβαιοι ότι η κλιματική αλλαγή κάνει αυτές τις σφοδρές νεροποντές ακόμη πιο σοβαρές.»
Η δρ Ότο υποστηρίζει ότι η Ευρώπη διαθέτει τα εργαλεία και τη γνώση για να αποτρέψει την περαιτέρω επιδείνωση αυτών των βίαιων καιρικών φαινομένων, προσθέτοντας: «Κάθε επιπλέον κλάσμα βαθμού θέρμανσης αξίζει τη μάχη.»
Η ανάγκη της Ευρώπης για καλύτερο σχεδιασμό
Η Μάγια Βάλμπεργκ, από το Red Cross Red Crescent Climate Centre, τονίζει ότι ο τεράστιος αριθμός ανθρώπων που εκτοπίστηκαν και σκοτώθηκαν στις καταιγίδες αποτελεί μια «τραγική υπενθύμιση» ότι οι άμυνές μας καταρρέουν.
«Πρέπει επειγόντως να επενδύσουμε στις τοπικές δυνατότητες και να διασφαλίσουμε ότι ο αστικός σχεδιασμός λαμβάνει υπόψη ένα μέλλον στο οποίο αυτό που θεωρείται “ακραίο” μεταβάλλεται με κάθε χρόνο που περνά», προσθέτει.
«Δεν αντιμετωπίζουμε απλώς μια αλλαγή στον καιρό, αλλά μια ανθρωπιστική κρίση που τροφοδοτείται από την κλιματική αλλαγή.»
Στις αρχές του μήνα, ειδικοί υποστήριξαν ότι οι επιπτώσεις από τις καταιγίδες στην Πορτογαλία θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί – ή τουλάχιστον να είχαν περιοριστεί – αν δεν υπήρχαν οι αστοχίες στον σχεδιασμό.