Τα γεύματα για φούρνο μικροκυμάτων είναι μεν βολικά, όμως νέα έκθεση αποκαλύπτει πόσο μπορεί να βλάπτουν την υγεία μας και τον πλανήτη.
Τα έτοιμα γεύματα για φούρνο μικροκυμάτων είναι μια ευκολία στην οποία δύσκολα αντιστέκεται κανείς σε μια φορτωμένη μέρα. Όμως, σύμφωνα με νέα έκθεση, μπορεί σιωπηλά να κάνουν μεγάλη ζημιά στην υγεία μας και στο περιβάλλον.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η έκθεση (πηγή στα Αγγλικά) της Greenpeace International αναλύει 24 πρόσφατες επιστημονικές μελέτες για τους κρυφούς κινδύνους για την υγεία από τα έτοιμα γεύματα σε πλαστικές συσκευασίες.
Η εικόνα που περιγράφει είναι ζοφερή: εκατοντάδες χιλιάδες μικροσκοπικά πλαστικά σωματίδια περνούν στο φαγητό μας μαζί με επικίνδυνες χημικές ουσίες, με πιθανές εκτεταμένες επιπτώσεις στην υγεία.
«Ο κόσμος πιστεύει ότι κάνει μια αθώα επιλογή όταν αγοράζει και ζεσταίνει ένα γεύμα συσκευασμένο σε πλαστικό», λέει ο Graham Forbes, επικεφαλής της παγκόσμιας εκστρατείας για τα πλαστικά στη Greenpeace USA.
«Στην πραγματικότητα, εκτιθέμεθα σε ένα κοκτέιλ μικροπλαστικών και επικίνδυνων χημικών ουσιών που δεν θα έπρεπε ποτέ να βρίσκονται μέσα ή κοντά στο φαγητό μας».
Και η ρύπανση δεν σταματά στο σώμα μας. Τα πλαστικά δισκάκια και τα φιλμ τροφίμων ρυπαίνουν σε όλο τον κύκλο ζωής τους, από την εξόρυξη ορυκτών καυσίμων μέχρι την ενεργοβόρα παραγωγή και την τελική τους απόρριψη.
Όταν έρθει η ώρα να πεταχτούν αυτά τα πλαστικά μιας χρήσης, τα πολυστρωματικά υλικά τους καθιστούν δύσκολη την ανακύκλωσή τους. Καθώς διασπώνται σε μικρο- και νανοπλαστικά, αυτά τα μικροσκοπικά θραύσματα συσσωρεύονται στο έδαφος, στα ποτάμια και στους ωκεανούς, βλάπτουν τα ζώα και επιστρέφουν ξανά στο διατροφικό μας σύστημα.
Ακόμη κι όταν καταφέρουν να ενταχθούν στην κυκλική οικονομία, τα πλαστικά υποβαθμίζονται ποιοτικά και μπορεί να απελευθερώσουν ξανά επικίνδυνα πρόσθετα σε νέα προϊόντα.
Είναι ασφαλή τα έτοιμα γεύματα σε πλαστικό για ζέσταμα και κατανάλωση;
Τα έτοιμα προϊόντα με την ένδειξη "microwave safe" ενδέχεται να δημιουργούν μια ψευδή αίσθηση ασφάλειας στους καταναλωτές, προειδοποιεί η έκθεση.
Η σήμανση αυτή, υποστηρίζουν οι συγγραφείς, αφορά γενικά τη δομική σταθερότητα του δοχείου και όχι το αν απελευθερώνει μικροπλαστικά ή χημικά πρόσθετα στο φαγητό.
Μια μελέτη κατέγραψε από 326.000 έως 534.000 μικρο- και νανοπλαστικά σωματίδια να περνούν σε υγρά που προσομοιώνουν τρόφιμα, μετά από μόλις πέντε λεπτά θέρμανσης στα μικροκύματα. Τα νανοπλαστικά είναι τόσο μικρά που μπορούν δυνητικά να εισέλθουν στα όργανα και στην κυκλοφορία του αίματος.
Είναι επίσης γνωστό ότι τα πλαστικά περιέχουν περισσότερες από 4.200 επικίνδυνες χημικές ουσίες. Οι περισσότερες δεν ρυθμίζονται καθόλου στις συσκευασίες τροφίμων και ορισμένες συνδέονται με καρκίνο, υπογονιμότητα, ορμονικές διαταραχές και μεταβολικά νοσήματα, αναφέρει η έκθεση.
Τουλάχιστον 1.396 χημικές ουσίες από πλαστικά σε επαφή με τρόφιμα έχουν εντοπιστεί σε ανθρώπινους οργανισμούς, με ολοένα περισσότερα στοιχεία να συνδέουν την έκθεση με νευροαναπτυξιακές διαταραχές, καρδιαγγειακά νοσήματα, παχυσαρκία και διαβήτη τύπου 2.
Υψηλότερες θερμοκρασίες, μεγαλύτεροι χρόνοι θέρμανσης, φθαρμένα δοχεία και λιπαρές τροφές – που απορροφούν περισσότερες χημικές ουσίες – αυξάνουν σημαντικά, σύμφωνα με την έκθεση, την ποσότητα πλαστικών σωματιδίων και προσθέτων που περνούν στο γεύμα.
Οι κανονιστικές οδηγίες για τα μικροπλαστικά που απελευθερώνονται από τις συσκευασίες τροφίμων είναι ανεπαρκείς σε παγκόσμιο επίπεδο, σημειώνει η έκθεση, προσθέτοντας ότι η άρνηση της βιομηχανίας έχει συμβάλει στις καθυστερήσεις στη ρύθμιση.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, για παράδειγμα, τα πλαστικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα ρυθμίζονται βάσει "ορίων μετανάστευσης" για γνωστές χημικές ουσίες, σύμφωνα με τις γνωμοδοτήσεις της Ευρωπαϊκής Αρχής για την Ασφάλεια των Τροφίμων, αλλά προς το παρόν δεν υπάρχουν συγκεκριμένα όρια για τα σωματίδια μικροπλαστικού.
Η πλαστική ρύπανση αυξάνεται ραγδαία
Η παγκόσμια παραγωγή πλαστικού αναμένεται να υπερδιπλασιαστεί έως το 2050 και οι πλαστικές συσκευασίες αποτελούν τεράστιο μέρος της εικόνας. Σύμφωνα με ανάλυση του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, σήμερα αντιστοιχούν στο 36 τοις εκατό της συνολικής παραγωγής πλαστικών.
Η αγορά των έτοιμων γευμάτων σε πλαστική συσκευασία, που ήδη ξεπερνά τα 160 δισ. ευρώ, αναμένεται να φτάσει σχεδόν τα 300 δισ. ευρώ το 2034, καθώς οι καταναλωτές συνεχίζουν να αναζητούν την ευκολία, σύμφωνα με έρευνα της διεθνούς συμβουλευτικής εταιρείας Towards FnB.
Το 2024, παρήχθησαν παγκοσμίως 71 εκατομμύρια τόνοι έτοιμων γευμάτων, κατά μέσο όρο 12,6 κιλά ανά άτομο, σύμφωνα με στοιχεία αγοράς που δημοσίευσε η Statista.
Η Greenpeace υποστηρίζει ότι τα πλαστικά που έρχονται σε επαφή με τρόφιμα πρέπει να υπαχθούν σε αυστηρότερους παγκόσμιους ελέγχους στην υπό διαπραγμάτευση παγκόσμια συνθήκη του ΟΗΕ για τα πλαστικά, με μέτρα όπως η σταδιακή κατάργηση των επικίνδυνων προσθέτων, αντί της εστίασης αποκλειστικά στην ανακύκλωση στο τέλος του κύκλου ζωής.
«Ο κίνδυνος είναι σαφής, το διακύβευμα τεράστιο και η στιγμή για δράση είναι τώρα», τονίζει ο Forbes.